I OSK 2531/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-26
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Jolanta Sikorska, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy student, który ukończył już jeden kierunek studiów i uzyskał tytuł magistra, może ubiegać się o stypendium socjalne na kolejnym kierunku studiów?Ratio decidendi
Student, który ukończył już jeden kierunek studiów i uzyskał tytuł magistra, nie może ubiegać się o stypendium socjalne na kolejnym kierunku studiów, chyba że kontynuuje studia pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu magistra lub równorzędnego, ale nie dłużej niż przez trzy lata. Przepis art. 184 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym wyklucza możliwość przyznania świadczeń pomocy materialnej w takiej sytuacji, a fakt uzyskania tytułu magistra przed wejściem w życie nowelizacji ustawy nie ma znaczenia.Stan faktyczny
Studentka B. K. wniosła o przyznanie stypendium socjalnego na drugim kierunku studiów (archeologia), mimo że wcześniej ukończyła studia na kierunku psychologia i uzyskała tytuł magistra w 1997 r. Organy administracji odmówiły przyznania stypendium, powołując się na art. 184 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym, który wyklucza takie świadczenia dla osób, które już uzyskały tytuł magistra. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę studentki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska, Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.), Sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant asystent sędziego Łukasz Sielanko, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 207/15 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Warszawskiego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2207/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Warszawskiego z dnia [...] października 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych:
Pismem z 22 stycznia 2015 r. B. K., studentka drugiego roku studiów II stopnia na kierunku archeologia w Instytucie Archeologii, wniosła o przyznanie jej "stypendium lub minimalnego wsparcia w drodze szczególnego wyjątku". Wniosek został zaadresowany do Dziekana Wydziału Historycznego, a następnie przekazany
do Komisji Stypendialnej.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Komisja Stypendialna Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, "Komisja Stypendialna", wydała decyzję negatywną
w sprawie przyznania stypendium socjalnego B. K.
W wyniku rozpoznania odwołania Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Uniwersytetu Warszawskiego, "Odwoławcza Komisja Stypendialna", decyzją z [...] maja 2015 r. uchyliła powyższą decyzję Komisji i przekazała sprawę
do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Komisja Stypendialna orzekła o nieprzyznaniu studentce stypendium socjalnego.
Decyzją z dnia [...] października 2015 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśniła, że stosownie do art. 173 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. 2012, poz. 572, ze zm.), "p.s.w.", prawo do pomocy materialnej przysługuje studentowi, czyli osobie kształcącej się na studiach wyższych, które ustawa definiuje jako studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, prowadzone przez uczelnię do tego uprawnioną. Zgodnie z art. 179 ust. 1 p.s.w. stypendium socjalne ma prawo otrzymywać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej.
Zdaniem organu powyższa ustawa określa warunki pozytywne, które należy spełnić, aby móc starać się o przyznanie stypendium socjalnego oraz warunki negatywne, których spełnienie uniemożliwia otrzymywanie świadczeń wymienionych
w art. 173 ust. 1 p.s.w., w tym stypendium socjalnego. Jednym z takich przepisów jest art. 184 ust. 5 p.s.w., zgodnie z którym studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 p.s.w., chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.
Artykuł 184 ust. 5 p.s.w. ustanawia zasadę prawa do świadczeń pomocy materialnej do czasu ukończenia jednego kierunku studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym, z którego wynika, że student, który ukończył jeden kierunek studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym, nie ma prawa do świadczeń pomocy materialnej na kolejnym kierunku studiów. Zgodnie z art. 184 ust. 5 p.s.w. student nie może otrzymać świadczeń wymienionych w art. 173 p.s.w., jeśli uzyskał już tytuł magistra lub równorzędny na innym kierunku studiów, ponieważ w tym przypadku nie zostanie spełniona przesłanka kontynuowania studiów na drugim kierunku studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra.
Komisja przytoczyła wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt K 40/12, w którym Trybunał stwierdził, że art. 184 ust. 5 p.s.w. w zakresie, w jakim wyłącza prawo studentów kontynuujących naukę na drugim kierunku po ukończeniu jednego kierunku studiów do otrzymywania stypendiów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 3 i 4 p.s.w., jest zgodny z art. 32 ust 1 w zw. z art. 2 i art. 70 ust 4 Konstytucji RP.
Wedle oświadczeń złożonych przez studentkę ukończyła ona studia na kierunku psychologia i uzyskała tytuł zawodowy magistra w 1997 r. Mając na uwadze ten fakt oraz treść art. 184 ust. 5 p.s.w. nie jest możliwe przyznanie studentce stypendium socjalnego. Zdaniem Komisji na odmienną interpretację przywołanego przepisu nie mogą wpłynąć argumenty podnoszone przez studentkę, a mianowicie, że "nie posiada ona tytułu zawodowego magistra w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym". Bez znaczenia jest fakt, że ukończyła ona studia uzyskując tytuł zawodowy magistra
w 1997 r., a więc przed zmianami ustawy — Prawo o szkolnictwie wyższym, które nastąpiły z dniem 1 października 2011 r. Organ wydając decyzję czyni to na podstawie okoliczności prawnych i faktycznych istniejących w dniu wydawania rozstrzygnięcia.
Zdaniem Odwoławczej Komisji Stypendialnej studentka mylnie łączy ze sobą przepisy o odpłatności za studia oraz zasady ich stosowania z przepisami określającymi warunki negatywne, których spełnienie uniemożliwia otrzymywanie świadczeń wymienionych w art. 173 ust. 1 p.s.w., podczas gdy nie ma podstaw, by wykładnię i stosowanie art. 184 ust. 5 p.s.w. uzależniać od wykładni i stosowania przepisów o odpłatności za studia (art. 99 ust. 1 pkt 1a p.s.w.).
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. K. W uzasadnieniu podała, że o stypendium socjalne ubiega się ze względu na zły stan zdrowia, długotrwałą chorobę, brak rodziny, ubóstwo - bardzo trudną sytuację materialną i życiową. Podniosła, że studia na archeologii nie były kontynuacją poprzednich studiów sprzed prawie 20 lat. Wskazała, że termin ukończenia poprzednich studiów w świetle rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego był brany pod uwagę przy wyznaczaniu zasad nieodpłatnego studiowania w chwili, gdy zaczynała studia na archeologii w październiku 2013 r., zaś prawa studenta zgodnie z ustawą nabyła w chwili immatrykulacji, a praw nabytych się nie traci. Podniosła, że Odwoławcza Komisja Stypendialna celowo błędnie interpretuje przepisy i narusza prawa studentów, by nie płacić stypendiów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił w pełni stanowisko Odwoławczej Komisji Stypendialnej.
Wskazał, że ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo szkolnictwie wyższym (Dz.U z 2012 r., poz. 572 ze zm.), "p.s.w.", w art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 175 ust. 3, art. 184 ust. 5 i art. 207 ust. 1 i 4 oraz 179 ust. 1 określa warunki pozytywne, które należy spełnić, aby móc starać się o przyznanie stypendium socjalnego. Ustawa określa także warunki negatywne, których spełnienie uniemożliwia otrzymywanie świadczeń wymienionych w art. 173 ust. 1 p.s.w. Sąd I instancji przywołał art. 184 ust. 5 p.s.w., zaznaczając, że wykładnia tego przepisu wielokrotnie była przedmiotem sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2327/13; z dnia 31 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1724/12), a także wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt K 40/12.
Z art. 184 ust. 5 p.s.w. wynika, iż student, który ukończył jeden kierunek studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym, nie ma prawa do świadczeń pomocy materialnej na kolejnym kierunku studiów. Zgodnie z tym przepisem student nie może otrzymać świadczeń wymienionych w art. 173 p.s.w., jeśli uzyskał już tytuł magistra lub równorzędny na innym kierunku studiów, ponieważ w tym przypadku nie zostanie spełniona przesłanka kontynuowania studiów na drugim kierunku studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że powyższa regulacja w zakresie, w jakim wyłącza prawo studentów kontynuujących naukę na drugim kierunku po ukończeniu jednego kierunku studiów do otrzymywania stypendiów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 3 i 4 p.s.w., uznana została przez Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku za zgodną z art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 70 ust 4 Konstytucji. Jakkolwiek wyrok Trybunału dotyczył stypendium rektora dla najlepszych studentów i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, w ocenie tego Sądu argumentacja zawarta w uzasadnieniu wyroku może mieć zastosowanie również w odniesieniu do pozostałych świadczeń wymienionych w art. 173 ust. 1 p.s.w.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego posiadanie tytułu magistra wyklucza możliwość otrzymania każdego świadczenia wymienionego w art. 173 p.s.w., a także w art. 182 p.s.w. Sąd ten zaakceptował stanowisko Odwoławczej Komisji Stypendialnej, że w świetle oświadczeń złożonych przez skarżącą ukończyła ona studia na kierunku psychologia i uzyskała tytuł zawodowy magistra w 1997 r. Zatem nie jest możliwe przyznanie jej stypendium socjalnego. Bez znaczenia jest fakt, że skarżąca ukończyła studia, uzyskując tytuł zawodowy magistra przed zmianami ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, które nastąpiły z dniem 1 października 2011 r. Wydając zaskarżoną decyzję, organ zobowiązany jest do stosowania art. 184 ust. 5 p.s.w. niezależnie od tego, czy okoliczności, o których stanowi ten przepis, miały miejsce zanim zaczął on obowiązywać, tj. 1 października 2011 r., czy gdy już obowiązywał. Brak jest w tym zakresie przepisów przejściowych. Z punktu widzenia organu istotne jest więc jedynie to, czy dana osoba spełnia warunki negatywne określone tym przepisem - jeśli tak, to nie jest możliwe przyznanie takiej osobie żadnego ze świadczeń wymienionych w art. 173 ust. 1 p.s.w.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca mylnie wiąże ze sobą przepisy o odpłatności za studia z przepisami określającymi przesłanki negatywne przyznania świadczeń wymienionych w art. 173 ust. 1 p.s.w.
Na rozprawie w dniu 21 czerwca 2016 r. skarżąca potwierdziła, że w 1997 r. uzyskała tytuł magistra na wydziale psychologii, wobec powyższego organ prawidłowo uznał, że nie została spełniona przesłanka kontynuowania studiów na drugim kierunku w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra. Stypendium może być przyznane tylko wtedy, gdy drugi kierunek studiów prowadzi do uzyskania po raz pierwszy tytułu magistra, a taka sytuacja nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. K., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wyrokowi zarzuciła:
1) naruszenie art. 173 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 179 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w odmowie przyznania stypendium socjalnego skarżącej, podczas gdy skarżąca znajduje się i znajdowała się w trudnej sytuacji materialnej, co zgodnie z powołanymi przepisami uprawniło ją do ubiegania się o stypendium socjalne;
2) naruszenie art. 179 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w niewzięciu pod uwagę bardzo trudnej sytuacji materialnej skarżącej;
3) naruszenie art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że skarżąca podejmująca nowy kierunek studiów nie jest uprawniona do pobierania stypendium socjalnego, podczas gdy nie wynika to z literalnego brzmienia przepisu;
4) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy, nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego, w szczególności przejawiające się w braku żądania kompletnej dokumentacji edukacyjnej, w tym decyzji o przyznaniu stypendium socjalnego na kierunku filologia nowogrecka oraz na pierwszym roku studiów drugiego stopnia z archeologii;
5) naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a., "poprzez które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy nierozpoznanie istoty sprawy przejawiające się w braku stosownego uzasadnienia i polegające na przyjęciu jako swoje stanowiska organu II instancji, wręcz skopiowaniu do własnego uzasadnienia znacznej części treści odpowiedzi na skargę, podczas gdy sąd winien rzetelnie rozpoznać sprawę i dać temu wyraz w samodzielnie sporządzonym uzasadnieniu".
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. W szczególności nie zgodziła się z przyjętą przez Wojewódzki Sąd Administracyjny interpretacją art. 184 ust. 5 Prawa o szkolnictwie wyższym. W jej ocenie w niniejszej sprawie nie zachodzi kontynuacja nauki, ale podjęcie nauki na nowym kierunku. Podniosła, że organy nie wzięły pod uwagę, że Wydziałowa Komisja Stypendialna Uniwersytetu Warszawskiego decyzjami z [...] października 2012 r. oraz [...] listopada 2013 r. przyznała skarżącej stypendium socjalne na innych kierunkach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy skarżąca, która ukończyła już jeden kierunek studiów uzyskując tytuł magistra, jest uprawniona do pobierania stypendium socjalnego kształcąc się na innym kierunku studiów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie, skarżącej nie przysługiwało prawo do stypendium socjalnego, a ocenę działania organów administracji wyrażoną przez Sąd pierwszej instancji należy uznać za prawidłową.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarzuty dotyczące naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Co do zasady w pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, albowiem tylko w okolicznościach, gdy ustalenie stanu faktycznego jest bezsporne, można skutecznie podnosić zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Jednak w przedmiotowej sprawie należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, albowiem prawidłowe ustalenie treści norm materialnoprawnych jest niezbędne dla oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania dotyczących zebrania materiału dowodowego, jego oceny i poczynionych ustaleń faktycznych w sprawie.
Przechodząc do oceny zarzutów prawa materialnego, za niezasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 173 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 572), "p.s.w.", a także art. 184 ust 5 tej ustawy.
Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 1 p.s.w. student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego i w świetle art. 179 ust. 1 ustawy ma prawo je otrzymywać, jeżeli znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jednak w ustawie przewidziano również, jak to nazwały organy oraz Sąd pierwszej instancji, przesłanki negatywne, które uniemożliwiają otrzymanie tego świadczenia. I tak stosownie do art. 184 ust. 5 p.s.w. studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, a więc i stypendium socjalne, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.
Z powyższej normy jednoznacznie wynika, że skutecznie ubiegać się o stypendium socjalne może wyłącznie student, który dąży do uzyskania po raz pierwszy tytułu magistra. Takiego stypendium nie może uzyskać student, który uzyskał już tytuł magistra na innym kierunku studiów, ponieważ w takim przypadku nie zostanie spełniona przesłanka kontynuowania studiów na drugim kierunku w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra.
Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że skarżąca jest studentką i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jednakże ukończyła już studia na kierunku psychologii i uzyskała tytuł magistra w 1997 r., co wyklucza ją z kręgu studentów, którzy mogą się ubiegać o świadczenia wymienione w art. 173 p.s.w. Powyższe Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił kontrolując orzeczenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej.
Z uwagi na to, że zarzuty odnoszące się do naruszenia prawa materialnego okazały się bezzasadne, za nietrafny należało też uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a.
Oceniając ww. zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że nieprawidłowe jest zarzucanie Sądowi pierwszej instancji naruszenia jedynie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak uczyniono to w skardze kasacyjnej, bez połączenia tego zarzutu z naruszeniem przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny orzeka bowiem na podstawie przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne i wprost nie stosuje przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd oceniając działanie organów administracji publicznej odnosi się do stosowanych przez nie przepisów postępowania administracyjnego, badając czy i w jakim zakresie zostały naruszone. Mając jednak na uwadze uchwałę pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010/1/1), należy przyjąć, że przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.
Przechodząc do oceny tychże zarzutów wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan wyjaśnienia sprawy. Rozstrzygając w sprawie, organ jest zobowiązany zebrać takie dowody, które są istotne z punktu widzenia normy prawa materialnego mającej zastosowanie w sprawie. Wbrew odmiennym w tym względzie twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, nie można organom rozpoznającym sprawę postawić zarzutu naruszenia powyższych reguł postępowania administracyjnego, bowiem prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w kontekście art. 173 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 179 ust. 1 oraz art. 184 ust. 5 p.s.w.
Dla prawidłowego wyjaśnienia sprawy wystarczyło ustalić, że skarżąca ukończyła naukę, uzyskując tytuł magistra w dniu ubiegania się o stypendium socjalne. Bez znaczenia w tym kontekście są ewentualnie przyznane skarżącej stypendia na innych kierunkach w innym czasie. Nieistotna z punktu widzenia omawianych przepisów jest również sytuacja materialna skarżącej. Organy administracji wydają decyzje zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu ich wydania i biorą pod uwagę okoliczności istotne z punktu widzenia stosowanego prawa. Na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, a więc 16 czerwca 2015 r., skarżąca nie mogła skutecznie ubiegać się o stypendium socjalne z uwagi na uzyskany wcześniej tytuł magistra, o czym stanowił art. 184 ust. 5 p.s.w.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołany przepis określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia. Jest więc przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi.
Okoliczność, że Wojewódzki Sąd przyjął za swoje stanowisko wyrażone przez organy i skopiował fragmenty uzasadnienia decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej, nie oznacza naruszenia przepisów postępowania. Nie ma bowiem wpływu na prawidłowość orzeczenia w rozpoznanej sprawie. Oznacza to wyłącznie tyle, że w wyniku przeprowadzonej kontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się uchybień, czemu dał wyraz w wyroku oddalającym skargę, zaś w uzasadnieniu podzielił w pełni stanowisko wyrażone przez organy, które uznał za zgodne z prawem. Gdyby podzielenie stanowiska organów było uchybieniem procesowym, to wojewódzkie sądy administracyjne nie mogłyby oddalić żadnej skargi. Najczęściej bowiem brak dostrzeżenia uchybień i uznanie danego orzeczenia za prawidłowe prowadzi do podzielenia w większym lub mniejszym stopniu stanowiska organu.
Z kolei skuteczność zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. zależy od wykazania zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Orzeczenie oddalające skargę nie jest bowiem skutkiem zastosowania jedynie art. 151 p.p.s.a., lecz następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów nakazujących sądowi takie ustalenia poczynić. Ponieważ niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., to i zarzut naruszenia powiązanego z nim art. 151 p.p.s.a. także uznać należało za nieskuteczny.
W tej sytuacji skarga kasacyjna jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Odnosząc się zaś do wniosku zgłoszonego na rozprawie dotyczącego zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, wskazać należy, że zgodnie z art. 254 § 1 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło