I OSK 292/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Kazimierza T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gd 520/05 w sprawie ze skargi Kazimierza T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 5 lipca 2005 r. (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku; 2. przyznaje adwokatowi Grzegorzowi K. kwotę 146,40 zł /sto czterdzieści sześć czterdzieści/ – obejmującą należną stawkę podatku od towarów i usług – tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonych przez Skarb Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005 r. III SA/Gd 520/05 oddalił skargę Kazimierza T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 5 lipca 2005 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 14 kwietnia 2005 r. (...), którą - na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734 ze zm./ - odmówiono skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uznał, że wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem, gdyż skarżący uniemożliwiał ustalenie istotnych okoliczności, w tym faktycznej liczby osób z nim zamieszkujących i gospodarujących, w szczególności uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie wpuszczając do swego lokalu uprawnionych pracowników. Sąd wyjaśnił m.in., że - z uwagi na charakter wywiadu środowiskowego oraz cele, jakim służy ten środek dowodowy - nie ma obowiązku uprzedniego zawiadomienia o dacie przeprowadzenia wywiadu i do wywiadu środowiskowego nie znajduje zastosowania art. 79 par. 1 Kpa. Wnosząc skargę kasacyjną Kazimierz T., reprezentowany przez adwokata z urzędu, jako jej podstawy przytoczył /posługując się skrótem p.p.s.a. dla oznaczenia Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/: " 1. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 67 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na ustaleniu przebiegu wywiadu środowiskowego w oparciu o treść notatki urzędowej sporządzonej przez pracowników Urzędu Miejskiego w G., jak również poprzez ustalenie na podstawie przedmiotowej notatki okoliczności, dla ustalenia których konieczne jest sporządzenie protokołu, 2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 79 Kpa w zw. z art. 10 par. 1 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na wadliwym przyjęciu, że strona postępowania administracyjnego nie musi zostać zawiadomiona o terminie przeprowadzenia dowodu z wywiadu środowiskowego, 3. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż pomimo tego, że w sprawie istniały "wątpliwości" co do okoliczności istotnych dla jej rozstrzygnięcia, orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku było prawidłowe, 4. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 145 par. 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 7 Kpa w zw. z art. 77 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że skarżący odmówił złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, 5. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 145 par. 1 pkt 1 litera a p.p.s.a., w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 71 poz. 734/, poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. zasadnie uznało, iż wniosek skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego podlegał oddaleniu". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że - co pominął sąd - zamierzano przeprowadzić wywiad środowiskowy, lecz z tej czynności spisano tylko notatkę urzędową, która nie może stanowić wiarygodnego dowodu, podczas gdy należało sporządzić protokół, z kolei - wbrew stanowisku sądu - dowód z wywiadu środowiskowego nie jest wyłączony spod dziania zasady określonej w art. 79 par. 1 Kpa, ponadto sąd - chociaż przyznał, iż stan sprawy nie został wszechstronnie wyjaśniony - jednak zaaprobował tę sytuację, przy czym jeszcze wadliwie przypisał to wyłącznie skarżącemu, wreszcie - jak stanowi ustawa - odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego można tylko wówczas, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego zostaną dokonane negatywne ustalenia, w tej sprawie zaś wywiadu środowiskowego nie przeprowadzono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę, kiedy zarzuca naruszenie art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ten zarzut zaś potwierdza zarazem, że jednocześnie doszło do mającego istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, bez konieczności oceny poszczególnych uchybień. Jak stanowi powołany przepis, właściwy organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli - lecz dopiero w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego - ustali, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy deklarowanym dochodem a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy lub faktyczna liczba osób stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą jest mniejsza niż deklarowana. W tej sprawie do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie doszło, i nie ma znaczenia z jakiej przyczyny, jeżeli w świetle powołanego przepisu przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest koniecznym warunkiem odmowy. Jest odrębnym zagadnieniem, jak przeprowadzić wywiad, kiedy strona odmawia poddania się takiej czynności, oraz, czy w razie odmowy wywiad dochodzi do skutku z negatywnym rezultatem, jednak rozważania te są bezprzedmiotowe, gdyż w sprawie ani nie wypełniono /w odpowiedniej części/ kwestionariusza wywiadu środowiskowego, ani nie sporządzono w zamian protokołu, lecz poprzestano tylko na notatce urzędowej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 par. 1 i art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.