I OSK 3004/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku "S." sp. z o.o. z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej "S." sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2889/22 w sprawie ze skargi "S." sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 27 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2889/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "S." sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 27 września 2022 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca spółka. Jednocześnie skarżąca kasacyjnie, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując że decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 60.000 zł za prowadzenie bez zezwolenia Wojewody Mazowieckiego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej innej placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku rozstrzyga o zobowiązaniu finansowym znacznej wartości, a ponadto naraża na dalej idące konsekwencje m.in. w postaci ponownego orzeczenia kar wskazanych w art. 130 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", który na podstawie art. 193 tej ustawy ma zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Stosownie natomiast do art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tak więc w sytuacji wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, po prawomocnym rozpoznaniu poprzedniego wniosku o wstrzymanie wykonania danego aktu, żądanie takie powinno zostać potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu w trybie przewidzianym w art. 61 § 4 P.p.s.a. Powoduje to, że zasadność wniosku w sposób bezpośredni podlega ocenie nie tyle przez pryzmat zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a., ale wymaga uwzględnienia art. 61 § 4 P.p.s.a. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji nie uniemożliwia zatem ponowienia wniosku, jednakże wnioskodawca powinien mieć na uwadze to, że w sprawie objęcia strony ochroną tymczasową zapadło prawomocne orzeczenie sądowe i możliwość jego zmiany może zostać oparta nie na podważeniu stanowiska zajętego przez Sąd z powodu jego wadliwości, ale wskazaniu, że pozostaje ono nieadekwatne do stanu sprawy w świetle nowych okoliczności, które w niej zaistniały. W niniejszej sprawie należy mieć zatem na uwadze, że prawomocnym postanowieniem z dnia 6 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku strony, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 27 września 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 czerwca 2022 r. o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej w wysokości 60.000 zł za prowadzenie bez zezwolenia w ramach prowadzonej działalności gospodarczej innej placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku. Sąd I instancji w uzasadnieniu ww. postanowienia stwierdził, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji choć nie jest elementem obligatoryjnym, warunkującym jego dopuszczalność, jednakże odgrywa zasadniczą rolę przy dokonywaniu jego merytorycznej oceny. Jego zadaniem jest wykazanie i uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a więc jego brak uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwił, zdaniem Sądu, jego merytoryczną ocenę. Samo wskazanie, iż: "wniosek o wstrzymanie jest podyktowany faktem, że rozstrzyga o zobowiązaniu finansowym znacznej wartości, a ponadto naraża na jeszcze dalej idące konsekwencje, m.in. w postaci ponownego orzeczenia kar wskazanych w art. 130 ustawy o pomocy" w żaden sposób nie czyni zadość wymaganiom rzeczowego umontowania żądania. Nie jest rolą sądu domniemywanie, w czym wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania kwestionowanego aktu. Ponadto zauważono, że należności pieniężne mogą zostać w każdym czasie zwrócone, czy też rozliczone między stronami. Świadczenia pieniężne są ze swej natury świadczeniami odwracalnymi i ze swej istoty nie wywołują trudnych do odwrócenia skutków. Ze względu na charakter tego zobowiązania, w razie uwzględnienia skargi środki wpłacone przez skarżącą na podstawie ostatecznej decyzji będą mogły zostać mu zwrócone. Przechodząc do oceny zasadności wniosku strony zawartego w skardze kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podobnie jak uprzednio złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji również na etapie postępowania kasacyjnego ograniczono się do sformułowania samego żądania, brak jest natomiast w nim jakiegokolwiek uzasadnienia. Ponownie strona odwołała się do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., wskazując że domaga się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że zaskarżona decyzja rozstrzyga o zobowiązaniu finansowym znacznej wartości, a ponadto naraża na dalej idące konsekwencje, m.in. w postaci ponownego orzeczenia kar wskazanych w art. 130 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Nie przedstawiono jednakże na okoliczność ewentualnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w majątku spółki żadnych informacji potwierdzających zasadność wniosku. Skarżąca nie złożyła dokumentów źródłowych pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne, w tym dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej spółki. Zwrócić przy tym należy uwagę, że Sąd, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie dokonuje oceny zasadności skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest bowiem jedynie tymczasowe udzielenie ochrony stronie skarżącej, tj. do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej, a nie ocena legalności tego aktu, czy dokonywanie ustaleń faktycznych. W związku z powyższym brak jest podstaw aby stwierdzić, że w niniejszej sprawie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych bądź prawnych uzasadniających zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2023 r. Przypomnieć należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II FSK 998/14, z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt II FZ 1504/14, z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt I FSK 1989/21 oraz z dnia 25 października 2023 r. sygn. akt I OSK 2358/23). Brak uzasadnienia wniosku powoduje zatem, że wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony bowiem strona nie wykazała zmiany okoliczności, które z kolei można byłoby rozpatrywać w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 P.p.s.a. oraz art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.