I OSK 304/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 730/08 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] października 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 grudnia 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 730/08 odrzucił skargę W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie z treścią art. 219 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), opłatę należy uiścić przy wniesieniu do Sądu pisma podlegającego opłacie. Opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. W myśl art. 221 P.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeśli pismo podlega opłacie stałej. Natomiast zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) w niniejszej sprawie wpis stały od skargi wynosi 200 zł. W sprawie skarga podlegała opłacie stałej oraz została sporządzona i wniesiona przez radcę prawnego. Jak wynika z informacji Oddziału Finansowo - Budżetowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty dotyczącej niniejszej skargi. Mając na uwadze powyższe, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 221 P.p.s.a. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył W. S., zaskarżając je w całości. Skarżący na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 221 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego w pouczeniu od decyzji z dnia [...] października 2008 r. wskazał, że od skargi pobierana jest opłata, której wysokość określa Sąd. Wobec takiego pouczenia, skarżący uznał, że do skargi nie ma zastosowania przewidziany w § 2 ust. 3 pkt 5 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. wpis stały. Sąd pierwszej instancji wpisu zaś nie ustalił i nie wezwał pełnomocnika skarżącego do jego uiszczenia. Zatem odrzucenie przez Sąd Wojewódzki skargi, bez uprzedniego wezwania pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego było przedwczesne, a więc niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Stosownie do art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, od których jest pobierany wpis są: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. W myśl art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, natomiast w innych sprawach pobiera się wpis stały. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 221 P.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata albo radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie wpisu. Do dnia 17 marca 2006 r. wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszczało się na wezwanie Sądu, zgodnie z § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Jednakże we wskazanej dacie przepis ten utracił swoją moc na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., sygn. SK 11/05 (Dz.U. Nr 45, poz. 322), jako niezgodny z art. 221 P.p.s.a. i art. 2 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny w tym wyroku potwierdził, że art. 221 P.p.s.a. w jednoznaczny sposób wskazuje na ciążący na adwokatach i radcach prawnych obowiązek opłacania wnoszonych pism, które podlegają opłacie stałej bez konieczności uprzedniego wezwania do uiszczenia opłaty. Wbrew zatem stanowisku skarżącego zaprezentowanemu w skardze kasacyjnej, norma prawna zawarta w powołanym art. 221 P.p.s.a. nie nakłada na Sąd obowiązku wzywania strony do uiszczenia wpisu sądowego. Ratio legis tej normy prawnej w założeniu miało spowodować by pisma strony, reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego, mogły w jak najszybszym czasie podlegać rozpoznaniu przez sąd. Ustawodawca wyszedł bowiem z założenia, że zarówno adwokaci jak i radcowie prawni, jako podmioty świadczące w sposób profesjonalny pomoc prawną, powinni znać wysokość opłat sądowych, jeżeli mają one charakter opłaty stałej i samodzielnie uiszczać je, bez konieczności osobnego wzywania przez sąd. Od osób wykonujących wykwalifikowane zawody prawnicze i świadczących profesjonalną pomoc prawną wymagana jest znajomość prawa w stopniu umożliwiającym samodzielne działanie w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszej sprawie wniesiona przez skarżącego (reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika) skarga na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] października 2008 r. w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków podlegała stosownie do § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpisowi stałemu w wysokości 200 zł. W takiej zatem wysokości wpis powinien zostać uiszczony bez wezwania i przy wniesieniu skargi, stosownie do wymogu art. 219 § 1 P.p.s.a. Skoro pełnomocnik skarżącego będący radcą prawnym nie dokonał wpłaty stałego wpisu sądowego w ustawowym terminie, skarga nie mogła wywołać żadnych skutków prawnych i podlegała odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.