I OSK 3425/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 12 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J.S. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 89/18 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy rozpoznawanej pod sygn. akt SK 2/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 89/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, oddalił skargę (pkt I); przyznał adwokatowi [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł, w tym 55,20 zł z tytułu podatku od towarów i usług (pkt II). W uzasadnieniu wyroku podał, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm., dalej w skrócie "u.ś.r."), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Powyższe wyłączenie uprawnienia do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego wynika z zasady rozłączności prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i innych świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Negatywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego mają przy tym charakter rozłączny, co oznacza, że zaistnienie jednej z nich przesądza o prawnej przeszkodzie do korzystania z tego prawa. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż z powodu posiadanej niepełnosprawności skarżący jest trwale niezdolny do pracy i z tego tytułu pobiera rentę. Zachodzi zatem przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., co uniemożliwia przyznanie mu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.S. zarzucił m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej zarejestrowanej pod sygnaturą akt SK 2/17, w której kwestionowana jest zgodność z Konstytucją RP zastosowanego przez organy w tej sprawie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej w skrócie "P.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z uwagi na prejudycjalność innego toczącego się postępowania. Zagadnienie wstępne (prejudycjalne) występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Przez zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną) należy więc rozumieć przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania sądowego, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości prawidłowej realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na jego wynik. Warunkiem skorzystania z tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego oraz przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. Zawieszenie postępowania z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, nie może być ono jednak dowolne. Analizując celowość zawieszenia postępowania, sąd winien wziąć pod uwagę wystąpienie w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem (art. 145 § 1 pkt 7 i art. 145a K.p.a.), jak i przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 P.p.s.a.) na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym, już toczącym się postępowaniu. Względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego przemawiają za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją RP lub aktami wyższego rzędu, aktu normatywnego, który stanowi podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II FZ 278/11). W niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie naruszenie m.in. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wniósł ponadto o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej, w której wniesiono o stwierdzenie, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP w zw. z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty. Sprawie tej nadano sygnaturę akt SK 2/17. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wynik niniejszego postępowania zależy od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny konstytucyjności zaskarżonego przez skarżącego kasacyjnie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W konsekwencji, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 89/18, do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt SK 2/17.