I OSK 3474/18
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2019-02-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego?Ratio decidendi
Podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeżeli wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego. Interes prawny musi być oparty na przepisach prawa materialnego, a nie tylko na interesie faktycznym. W przypadku spółki zarządzającej infrastrukturą kolejową, interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu dotyczącym nabycia nieruchomości, na których zlokalizowane są linie kolejowe, wynika z przepisów ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", które regulują wnoszenie wkładów niepieniężnych w postaci linii kolejowych.Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Spółka argumentowała, że utrzymywanie infrastruktury kolejowej jest jej ustawowym obowiązkiem, a przekazanie nieruchomości, na których zlokalizowana jest infrastruktura, jednostce samorządu terytorialnego mogłoby uniemożliwić jej realizację tych zadań. Spółka powołała się na art. 33 § 2 P.p.s.a., wskazując na swój interes prawny.Rozstrzygnięcie
Dopuszczono [...] S.A. z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] S.A. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2104/17 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: dopuścić [...] S.A. z siedzibą w W. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.
Pismem z dnia 22 stycznia 2019 r. [...] S.A. w W. (dalej określanej jako Spółka) wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2104/17, którym oddalona została skarga [...] S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości.
W uzasadnieniu wniosku Spółka powołała treść art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej powoływanej jako "P.p.s.a.") i wskazała, że do jej obowiązków należy utrzymywanie infrastruktury kolejowej w całej Polsce, linii kolejowych o znaczeniu obronnym oraz prowadzenie ruchu pociągów. W tym kontekście podkreśliła, że przekazanie jednostce samorządu terytorialnego nieruchomości, na których zlokalizowana jest infrastruktura kolejowa może uniemożliwić Spółce, jako zarządcy narodowej sieci kolejowej, realizację przypisanych jej przez ustawodawcę zadań. Zwróciła także uwagę, że elementy infrastruktury kolejowej powiązane są funkcjonalnie i fizycznie z linią kolejową, zatem ich demontaż w sposób istotny wpłynie na prowadzenie ruchu kolejowego. W ocenie Spółki prawa rzeczowe do nieruchomości gruntowych powinny nadal przysługiwać [...] S.A., bowiem jest to konieczne dla dalszego korzystania przez tę Spółkę z wniesionych do niej wkładów niepieniężnych w postaci linii kolejowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Należy zauważyć, iż unormowanie to odnosi się przede wszystkim do osoby, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym jako strona. O istnieniu interesu prawnego przesądzają zatem przepisy prawa materialnego. Od interesu prawnego należy odróżnić jednak interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do przedstawionej we wniosku argumentacji przemawiającej za dopuszczeniem Spółki do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. W szczególności należy mieć na względzie powołany we wniosku przepis art. 17 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2017 r. poz. 680, ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1311), na podstawie którego wniesiono do Spółki wkłady niepieniężne, wyodrębnione z przedsiębiorstwa [...] S.A., niezbędne do prowadzenia działalności w zakresie zarządzania liniami kolejowymi. Niewątpliwie powołany przepis ugruntował interes prawny Spółki do uczestnictwa w niniejszym postępowaniu, gdyż, jak słusznie wskazano we wniosku, kluczowe znaczenie dla korzystania przez Spółkę z linii kolejowych ma ustalenie prawa własności nieruchomości, na których są one położone. Fakt ten wpływa na zarządzanie przez Spółkę urządzeniami wchodzącymi w skład linii kolejowych, jak również wpływa na jej stan majątkowy. Znajdujące się zaś na spornych działkach elementy infrastruktury kolejowej są funkcjonalnie i fizycznie powiązane z linią kolejową, tym samym ewentualny ich demontaż w istotny sposób może wpłynąć na prowadzenie ruchu kolejowego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło