I OSK 3656/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-06-26
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Małgorzata Pocztarek, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu wraz z uzasadnieniem, wydane w postępowaniu karnym, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy też jego udostępnienie jest wyłączone na podstawie przepisów szczególnych (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.)?Ratio decidendi
Postanowienie sądu wraz z uzasadnieniem, wydane w postępowaniu karnym, stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie wyłącza stosowania tej ustawy jedynie z faktu, że dostęp do akt sprawy regulują przepisy procedury karnej, gdyż przepisy te dotyczą udostępniania akt jako zbioru dokumentów, a nie konkretnej informacji publicznej zawartej w orzeczeniu. Odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie postanowienia z uzasadnieniem zapadłego w konkretnej sprawie sądowej, wskazując na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ odmówił udostępnienia, uznając, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i podlegają rygorom Kodeksu postępowania karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność, uznając, że organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż udzielał odpowiedzi, a żądane dokumenty nie są informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok, zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego w G. do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SAB/Gl 331/17 w sprawie ze skargi G. L. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w G. do załatwienia wniosku G. L. z [...] września 2017 r. w terminie 14 dni od przekazania akt sprawy; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Gl 331/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę G. L. (skarżący) na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] (organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z [...] września 2017 r. skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o udostępnienie postanowienia z uzasadnieniem zapadłego w sprawie o sygn. [...], wskazując, że wnosi o przesłanie zeskanowanych dokumentów na wskazany adres email, ewentualnie wydanie ich kserokopii bądź przesłania ich standardową przesyłką pocztową.
Pismem z [...] września 2017 r. organ wskazał, że udostępnianie dokumentów z akt postępowania podlega rygorom art. 156 k.p.k. oraz że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z [...] października 2017 r. skarżący ponowił wniosek z [...] września 2017 r. W odpowiedzi na to żądanie, organ pismem z [...] października 2017 r. poinformował skarżącego, że w przedmiotowej sprawie zajął stanowisko w piśmie z [...] września 2017 r. informując jednocześnie, że żądana informacja nie podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie unormowanym w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W skardze na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w sprawie dotyczącej wniosku o udzielenie informacji publicznej skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7 oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej "k.p.a.", art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), dalej "u.d.i.p.", art. 2 ust. 2 , art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p., art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji. W konsekwencji wniósł o nakazanie stronie przeciwnej udostępnienie informacji publicznej w formie żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia "[...] października 2017 r.", w terminie czternastu dni, zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego ustanowionego pełnomocnika, zastosowanie rygoru wskazanego w art. 23 u.d.i.p.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że wnioskiem z [...] października 2017 r. (winno być [...] października 2017 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczenia (postanowienie) zapadłego przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie o sygn. akt [...]. Wyjaśnił, że treść orzeczeń zapadłych w toku wszystkich procedur sądowych jest informacją publiczną, zatem powinna być udostępniona w trybie u.d.i.p., a nie wyłącznie w trybie i na warunkach określonych w Kodeksach lub Regulaminie urzędowania sądów powszechnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego poinformował, że jego wniosek nie może być uznany za wniosek w trybie u.d.i.p., gdyż sprawa za sygn. akt [...], i wydane w jej toku orzeczenia, podlegają innym rygorom ich udostępnienia.
Ponadto wyjaśnił, że zasady dostępu do akt i żądania z nich kserokopii określają przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. nr 89, poz. 555 ze zm.), dalej "k.p.k.".
Rozpoznając powyższą skargę Sąd I instancji wyjaśnił, że celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie braku działania czy też zwłoki w załatwianiu sprawy administracyjnej oraz że o bezczynności organu możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności.
Sąd wskazał, że kluczowe dla rozpoznania sprawy jest ustalenie czy postanowienie zapadłe w postępowaniu o sygn. akt [...] stanowi informację publiczną, a jego udostępnianie poddane zastało reżimowi ustawy do dostępie do informacji publicznej, czy też podstawą działania organu są przepisy innych ustaw, wyłączających (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Wyjaśnił, że mając na uwadze chronologię obiegu korespondencji i jej treść zasadnym jest uznanie, że organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż każdorazowo udzielał odpowiedzi skarżącemu na jego wnioski.
W dalszej części rozważań zwrócił uwagę, że pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., z których to przepisów wynika, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności wymienionych w art. 6. Stwierdził, że informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań. Wskazał również, że zgodnie z art. 156 k.p.k., stronom, podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k., obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej i daje możność sporządzenia z nich odpisów. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Zwrócił również uwagę na treść zarządzenia Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. [...] w sprawie utworzenia Internetowego Portalu Orzeczeń Sądu Rejonowego w [...] wydanego na podstawie art. 22 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 133) wyjaśniając, że z zarządzeniu tym unormowano tryb procedowania z oceną poddania orzeczenia udostępnieniu w ramach dostępu do informacji publicznej. Tym samym dokonując badania m.in. pod kątem wyłączenia dostępu do treści w nim zawartych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Sąd zwrócił również uwagę na regulacje zawarte w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. nr 38, poz. 249 ze zm.), w których także jest mowa o trybie procedowania z udostępnianiem akt i orzeczeń sądowych. Jednocześnie wyjaśnił, że regulacje te, z uwagi na ochronę danych nimi objętych stanowią przepisy szczególne względem regulacji zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Tym samym art. 156 k.p.k. i § 100 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych zawierają szczególną regulację wyłączając udostępnienie danych w nich zawartych z dostępu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem Sądu u.d.i.p. i k.p.k. nie pozostają ze sobą w kolizji a wręcz przeciwnie, regulują właściwy dla swojego przedmiotu tryb udzielania informacji. Powyższe przesądziło zatem o uznaniu, że wgląd do akt sprawy w toku prowadzonego postępowania karnego podlega rygorom art. 156 k.p.k., co z kolei przesądziło o braku zastosowania przepisów u.d.i.p. w niniejszej sprawie. Sąd powołując się na orzecznictwo wskazał, że na gruncie spraw dotyczących udostępniania akt postępowania karnego dominuje aktualnie pogląd, że akta te nie są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Ponadto wskazał na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, że dokumenty z akt sprawy są udostępniane w drodze uregulowań szczególnych, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., którymi są przepisy procedury karnej, cywilnej lub administracyjnej. Skoro organ stwierdził, że dostęp do treści wskazywanych przez skarżącego w postaci orzeczenia z akt skonkretyzowanej sprawy karnej - na tym etapie - może zostać umożliwiony przez odwołanie się do przepisów odpowiednich procedur regulujących tryb prowadzenia postępowania karnego lub do przepisów ustrojowych sądownictwa, to uznać należało, że pismem z [...] września 2017 r., do którego w całości odwołał się w piśmie z [...] października 2017 r. pouczył wnioskodawcę, że jego wniosek nie może zostać rozpoznany w trybie przepisów u.d.i.p., gdyż zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma tryb przewidziany w art. 156 k.p.k.
Konkludując Sąd wyjaśnił, że w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać udzielenie pisemnej odpowiedzi, nieprzybierającej formy sformalizowanej decyzji, za dopuszczalną i wyłącznie możliwą formę załatwienia sprawy, gdyż odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i w skardze kasacyjnej zarzucił mu naruszenie:
-przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 i art. 17 ust 1 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do oddalenia skargi wskutek wadliwego przyjęcia, że w okolicznościach sprawy udzielenie pisemnej odpowiedzi nie przybierającej formy sformalizowanej decyzji należało uznać za dopuszczalną i wyłącznie możliwą formę załatwienia sprawy, podczas gdy w sprawie zgodnie z przepisami powinna zostać wydana decyzja administracyjna o odmowie udostępnienia informacji publicznej;
2. art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. w z w. z art. 16 ust. 1 i 2 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i nieorzeczenie o bezczynności organu, podczas gdy w sprawie organ pozostawał w bezczynności wskutek niewydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej;
- naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4a w z w. z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skoro dostęp do informacji z akt postępowania karnego zapewniony jest w innym trybie aniżeli regulowany ustawą o dostępie do informacji publicznej i na innych zasadach, to wyłączone jest stosowanie przepisów u.d.i.p., podczas gdy informacje publiczne znajdujące się w aktach postępowania karnego powinny być udostępnione przez podmiot zobowiązany.
W oparciu o przytoczone zarzuty wniósł o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie sprawy co do istoty, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego w całości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
W uzasadnieniu wskazał, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Sądu I instancji, iż skoro dostęp do informacji (w tym publicznej) z akt postępowania karnego zapewniony jest w innym trybie aniżeli uregulowany w u.d.i.p. i na innych zasadach, to wyłączone jest stosowanie przepisów u.d.i.p., na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Za błędne uznał również stanowisko, że w okolicznościach sprawy udzielenie pisemnej odpowiedzi nieprzybierającej sformalizowanej formy decyzji należało uznać za dopuszczalną i wyłącznie możliwą formę załatwienia sprawy, co legło u podstaw stwierdzenia przez Sąd I instancji, że w sprawie organ nie dopuścił się bezczynności.
Powołując się na orzecznictwo podniósł, że prezes sądu mieści się w pojęciu organu władzy publicznej, który ustawodawca określił w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zatem jest zobligowany do stosowania przepisów u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej oraz że stosowaniu tej ustawy nie stoją na przeszkodzie przepisy procesowe, w tym kodeks postępowania karnego. Dalej wyjaśnił, że orzecznictwo przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej oraz że zgodnie z wyrokiem z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt IV SAB/Gl 7/17, jeżeli we wniosku o udostępnienie informacji publicznej zostaną wskazane konkretne informacje publiczne, zawarte w określonych dokumentach urzędowych znajdujących się w aktach zakończonego postępowania karnego, wówczas informacje takie winny być udostępnione przez podmiot zobowiązany. Wskazał również na pogląd, według którego wniosek zainteresowanego informacją publiczną tworzy po stronie dysponenta obowiązek jej udostępnienia wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w publicznym obiegu.
Wskazana argumentacja, zdaniem skarżącego, przesądza o uznaniu, że stosownie do przepisów u.d.i.p. organ powinien udostępnić wnioskowany dokument urzędowy lub wydać decyzję o odmowie udostępnienia tego dokumentu, natomiast niepodjęcie wskazanych działań powoduje, że organ pozostaje w bezczynności. W ocenie skarżącego przedstawiona argumentacja przesądza o tym, ze stanowisko Sądu I instancji nie jest prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku jest prawidłowe. Zdaniem organu wniosek skarżącego nie mógł być rozpatrywany w trybie przepisów u.d.i.p., gdyż dostęp do informacji z akt postępowania karnego zapewniony jest w innym trybie i na innych zasadach zatem w przedmiotowej sprawie wyłączone jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bez znaczenie zdaniem organu jest fakt, że Prezes Sądu jest organem administracji właściwym i zobowiązanym do wykonywania obowiązków nałożonych przez u.d.i.p.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
W rozpoznawanej sprawie G. L. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o udostępnienie, w formie elektronicznej, informacji publicznej w postaci postanowienia tego Sądu wraz z jego pisemnym uzasadnieniem wydanego sprawie o sygnaturze akt [...].
Prezes Sądu Rejonowego w [...]nie udostępnił skarżącemu kasacyjnie powyższych informacji wywodzą, że nie stanowią one informacji publicznej.
Powyższy stan faktyczny nie był w sprawie sporny, sporne natomiast było to, czy informacje, których udostępnienia domagał się G. L., miały charakter informacji publicznej, udostępnianej na podstawie przepisów u.d.i.p. Sąd I instancji uznał, że informacje te nie miały charakteru informacji publicznej.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem, że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1 tej ustawy. Wywodzenie zatem odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej wyłącznie z faktu, że kwestię udostępnienia informacji publicznej - w postaci wyroków (postanowień) z uzasadnieniami - miałyby regulować, odnoszące się jedynie ogólnie do udostępnienia akt sprawy, przepisy procedury karnej oraz normy zawarte w (mającym rangę rozporządzenia) Regulaminie urzędowania sądów powszechnych, nie jest uzasadnione.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budziło wątpliwości, że wyroki (postanowienia) sądowe są jawne i wraz z uzasadnieniami (jako integralną ich częścią) stanowią informację publiczną. Treść orzeczenia sądu nie tylko zaś stanowi - zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. - informację publiczną o sprawach publicznych, ale stosownie do - art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy - będąc rodzajem informacji dotyczących treści i postaci dokumentu urzędowego, podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w tejże ustawie. Orzeczenia sądowe z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez Sąd - w ramach jego działalności orzeczniczej, opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego - są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w omawianej ustawie (por. wyroki NSA: z dnia 8 lutego 2011 r., I OSK 1938/10, z dnia 11 sierpnia 2011 r., I OSK 933/11, z dnia 30 września 2015 r., I OSK 1746/14). Obecnie tezy takiej nie trzeba już wywodzić w procesie wykładni przepisów - wprost przesądziła o tym nowelizacja art. 6, dokonana na mocy art. 13 ustawy o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej, wprowadzona w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., polegająca na zamieszczeniu w przywołanej jednostce redakcyjnej tiret trzeciego, stanowiącego, że jednym z postaci dokumentów urzędowych jest m.in. treść orzeczeń sądów powszechnych. Dokonana zatem w tym zakresie przez Sąd I instancji ocena nie była prawidłowa.
Nie sposób podzielić przy tym stanowiska Sądu I instancji, że żądana przez skarżącego informacja nie mogła mu zostać udostępniona w trybie u.d.i.p., albowiem dostęp do tego dokumentu, regulowany jest przepisami k.p.k., co wypełnia normę kolizyjną zawartą w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Przepis art. 156 k.p.k. reguluje zasady udostępniania akt sprawy sądowej oraz akt postępowania przygotowawczego, sporządzania z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Reguluje zatem kwestię dostępu do akt sprawy, jako zbioru określonych dokumentów, czego jednak w niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie się nie domagał. Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.k. stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta sprawy sądowej oraz daje możliwość sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Z kolei art. 156 § 5 k.p.k. stanowi, że jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie; prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. Oznacza to, że przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie postępowania sądowego oraz postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie uregulowania u.d.i.p. Chodzi jednak o udostępnienie określonego zbioru różnorodnych materiałów i dokumentów, które tworzą akta sprawy, a nie o dostęp do zawartej w tym zbiorze informacji publicznej, czy też konkretnie oznaczonego dokumentu.
Skoro zatem wniosek G. L. dotyczył informacji publicznej i został skierowany do właściwego organu, to odpowiedź powinna być udzielona na zasadach i w trybie u.d.i.p., a mianowicie w przypadku uwzględnienia wniosku, udostępnienie informacji publicznej następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Odmowa udzielenia informacji następuje natomiast w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługują środki odwoławcze (art. 16 i 17 u.d.i.p.).
Jeśli żądana informacja ma charakter informacji publicznej udostępnianej w trybie ustawy, podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w terminie przewidzianym tą ustawą nie podejmuje żadnych czynności, czyli milczy i nie udziela informacji, ale również wówczas, gdy posiadając żądaną informację, udziela jej w sposób nieadekwatny do treści wniosku, udziela informacji niepełnej lub wymijającej albo błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające ustawie lub też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia w oparciu o przepis art. 16 lub art. 17 u.d.i.p.
W rozpoznawanej sprawie nie kwestionowanym jest, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony w dniu [...] września 2017 r., a Prezes Sądu Rejonowego w [...] błędnie bowiem poinformował G. L., że nie może uwzględnić jego wniosku, gdyż żądane przez stronę informacje nie były informacjami publicznymi udostępnianymi w trybie u.d.i.p. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że nie został dotrzymany termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Powyższe uzasadniało stwierdzenie, że organ pozostawał w bezczynności, jednakże bezczynności ta nie miała charakteru rażącego. W związku z zasadnością zarzutów skargi kasacyjnej zaskarżony wyrok został uchylony, a w punkcie 2 zobowiązano Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do załatwienia wniosku G. L. z [...] września 2017 r. w terminie 14 dni od przekazania akt sprawy. W punkcie 3 stwierdzono, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego. Oddalono zaś skargę G. L. w części dotyczącej zastosowania rygoru z art. 23 u.d.i.p. i nałożenia grzywny, mając na względzie charakter sprawy, w tym spór czy żądana informacja jest informacją publiczną.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Odnosząc się do wniosku skarżącego kasacyjnie o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wskazać należy, że wnioski te rozpoznawane są przez wojewódzkie sądy administracyjne. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258-261 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło