I OSK 378/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku D.S. o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [..] lutego 2016 r., znak: [..] w sprawie ze skargi kasacyjnej D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt: III SA/Kr 397/16 oddalającego skargę D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [..] lutego 2016 r., znak: [..] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [..] lutego 2016 r., znak: [..]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt: III SA/Kr 397/16 oddalił skargę D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [..] lutego 2016 r., znak: [..] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W skardze kasacyjnej od tego wyroku D.S. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji SKO w Tarnowie z dnia [..] lutego 2016 r. podnosząc, że wykonanie decyzji prowadzić będzie do konieczności ponownego zdawania egzaminu państwowego przez skarżącego, którego pozytywne zaliczenie spowoduje, że ewentualne uchylenie decyzji i umorzenie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji będzie niewykonalne. Brak zaliczenia egzaminu spowoduje pozbawienie skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami, co jest niezbędne w prowadzonej przez niego działalności i narazi skarżącego na niepowetowane straty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) zwanej dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Z wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006 r., s. 191; uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77). Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy strona wniosła skargę kasacyjną i wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie ulega wątpliwości, że udzielenie w drodze wyjątku ochrony tymczasowej, jaką stanowi instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uzależnione jest od wystąpienia przesłanek przemawiających za koniecznością wstrzymania wykonania aktu. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, których wystąpienie warunkuje możliwość wydania orzeczenia w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co powoduje związanie Sądu tymi granicami. Niemniej jednak użycie w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej (por. postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2004 r., FZ 86/04, postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r., II OSK 856/13). Ocena tych przesłanek jest więc pozostawiona każdorazowo Sądowi, który bierze pod uwagę nie tylko okoliczności wskazane we wniosku, ale także wszelkie okoliczności i dokumenty znane sądowi z urzędu, mając także na względzie interesy prawne i stanowiska wszystkich uczestników postępowania. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową i niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Niemniej jednak zauważyć należy, że wstrzymanie wykonania aktu nie jest obligatoryjne, zatem na stronie, która domaga się przyznania ochrony tymczasowej spoczywa obowiązek wskazania we wniosku okoliczności uzasadniających zaistnienie ustawowych przesłanek. W niniejszej sprawie sformułowany w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oparty został o twierdzenie, że wykonanie decyzji prowadzić będzie do konieczności ponownego zdawania egzaminu państwowego przez skarżącego. Z tego oczywistego skutku decyzji skarżący kasacyjnie wywodzi na uzasadnienie wstrzymania jej wykonania twierdzenie, że uchylenie decyzji i umorzenie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji będzie niewykonalne, natomiast brak zaliczenia egzaminu spowoduje pozbawienie skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami, co jest niezbędne w prowadzonej przez niego działalności i narazi skarżącego na niepowetowane straty. W związku z tym wskazać należy, że powołane argumenty nie mogą przemawiać za zasadnością niniejszego wniosku w odniesieniu do decyzji SKO w Tarnowie. W decyzji tej organ potwierdził jedynie zasadność skierowania skarżącego na egzamin kontrolny. Fakt poddania się badaniom nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dopiero niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji, bądź negatywny wynik skutkować będzie wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, z której wykonaniem można by łączyć skutek w postaci znacznej szkody w określonych indywidualnych sytuacjach. Na marginesie zauważyć należy, że każda decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji pociąga za sobą określone dolegliwości wiążące się z obowiązkiem ponownego przystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego, w tym m.in. konieczność odpowiedniego przygotowania się i stawiennictwa, które jednak same w sobie nie uzasadniają wstrzymania wykonania takiej decyzji. Skutki związane z koniecznością wykonania badań czy poddania się kontroli nie stanowią niebezpieczeństwa, o jakim mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., lecz stanowią naturalne konsekwencje, związane z nałożonym obowiązkiem. Zwrócić należy także uwagę, że w przypadku uchylenia decyzji skarżący będzie mógł domagać się na zasadach ogólnych odszkodowania za następstwa bezprawnej decyzji. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [..] lutego 2016 r. i na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.