I OSK 406/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 1060/16 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 września 2017r. sygn. akt IV SA/Gl 1060/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2016r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Wspominany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydent Miasta Bytomia decyzją z dnia [...] maja 2016r., po rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 kwietnia 2016r., przyznał M. K. zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności od dnia 1 kwietnia 2016r. do dnia 30 kwietnia 2016r. w kwocie 60zł miesięcznie. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał, że pomimo przyznania pomocy w kwocie 60zł z decyzji organu I instancji nie wynika, czy strona dzięki wsparciu organu pomocowego ma możliwość uzyskania co najmniej jednego gorącego posiłku dziennie. Ponadto przyjęte w gminie zasady w zakresie pomocy z programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" nie mogą stanowić podstawy do odmowy przyznania pomocy w zakresie jednego gorącego posiłku dziennie na podstawie art. 48 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015r. poz. 163 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.s.". Prezydent Miasta Bytomia decyzją z dnia [...] lipca 2016r. nr [...], działając na podstawie art. 104, art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", w zw. z art. 106 ust. 1, art. 7 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 5 i art. 39 u.p.s., przyznał stronie zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności od dnia 1 kwietnia 2016r. do dnia 30 kwietnia 2016r. w kwocie 60zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ opracował zasady przyznawania zasiłków celowych z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wprowadzonego uchwałą Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013r., które określają, że osobie bez dochodu lub z dochodem nie przekraczającym kwoty 514zł przyznaje się zasiłek w wysokości 60zł miesięcznie. Natomiast stronie z dochodem przekraczającym kwotę 514zł, a nie przekraczającym 150% kryterium dochodowego, przyznaje się zasiłek w wysokości 40zł miesięcznie. Jednocześnie Prezydent wskazał, że Gmina Bytom posiada możliwość zapewnienia pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie dla osoby, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 26 kwietnia 2016r. pracownik socjalny zaproponował stronie pomoc w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności lub w formie bonu do baru, jednakże wnioskodawca uznał, że forma pieniężna będzie dla niego korzystniejsza. Jednocześnie odrębnymi decyzjami została przyznana wnioskodawcy pomocy w formie gorącego posiłku w barze. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie, domagając się jej uchylenia i podnosząc zarzuty naruszenia art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1, art. 39 i art. 48 ust. 1 u.p.s. Odwołujący się wskazał, że od stycznia do marca 2016r. uzyskał pomoc w wysokości 317zł miesięcznie, którą przeznaczył na zakup biletów w kwocie 220zł i środków czystości. Od kwietnia nie kupuje żywności i środków czystości z uwagi na brak środków finansowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] września 2016r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że strona, jako nieposiadająca dochodu spełnia kryterium dochodowe w wysokości 634zł wynikające z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. dla przyznania wnioskowanego świadczenia. Kolegium wyjaśniło następnie, że decyzja dotycząca przyznania zasiłku celowego lub zasiłku celowego specjalnego jest decyzją podejmowaną w granicach uznania administracyjnego. Organ zobowiązany jest brać pod uwagę niezbędną pomoc umożliwiającą zaspokojenie potrzeb zainteresowanego, a z drugiej strony możliwości finansowe pozwalające na zaspokojenie tych potrzeb. Zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.s. potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Kolegium wskazało, że organ I instancji przyznał stronie pomoc zgodnie z możliwościami finansowymi ośrodka i opracowanymi kryteriami przyznawania zasiłków celowych. Zdaniem organu odwoławczego Prezydent wyraźnie określił w decyzji powody przyznania zasiłku celowego, w tym przyznania go w formie pieniężnej. Wobec powyższego organ odwoławczy nie stwierdził przekroczenia granic uznania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach skarżący podniósł, że lokal, w którym zamieszkuje jest zadłużony z uwagi na jego bezrobocie i brak środków finansowych. Dodał, że był pozbawiony wolności i po zwolnieniu z jednostki penitencjarnej zwracał się do Kościoła katolickiego o przyznanie żywności. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko. Na rozprawie w dniu 14 września 2017r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, zarzucając nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd odwołał się do zasad ogólnych zawartych w przepisach u.p.s. Podkreślił, że ustawa ta sposób rozstrzygania sprawy o przyznanie zasiłku celowego pozostawia uznaniu organu, bowiem art. 39 u.p.s. jest przepisem o charakterze uznaniowym. Kontrola legalności decyzji uznaniowych dokonywana przez sąd administracyjny ma natomiast ograniczony zakres. Sąd nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego, a jedynie sprawdza, czy decyzję podjął właściwy organ, czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc czy decyzja nie nosi znamion dowolności oraz, czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy przesłankami odnoszącymi się do strony. Sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że pomoc społeczna, w tym również przyznanie zasiłku celowego, ma charakter subsydiarny, uzupełniający, a więc niezaspakajający całkowicie potrzeb jej beneficjentów, którzy powinni wykorzystywać własne środki i możliwości. W dalszej kolejności Sąd I instancji odwołał do treści art. 6 pkt 10 u.p.s. i art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. i wskazał, że poza sporem w badanej sprawie pozostaje, że skarżący spełnia kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym przeprowadzonego w dniu 4 lipca 2017r. wywiadu środowiskowego, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie jest zarejestrowany w PUP, nie pobiera dodatku mieszkaniowego, nie posiada dochodu, a czynsz za mieszkanie jest regulowany przez brata matki. Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia w zakresie dożywiania w dniu 26 kwietnia 2016r., a zatem zgodnie z oczekiwaniami skarżącego pomoc w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności została przyznana w formie pieniężnej jedynie w okresie od dnia 1 kwietnia 2016r. do dnia 31 kwietnia 2016r. W kolejnych miesiącach odrębnymi decyzjami przyznano skarżącemu pomoc żywnościową w formie ciepłego posiłku w barze. W ocenie Sądu I instancji w omawianej sprawie organy poddały ocenie okoliczności, od jakich uzależnione mogło być udzielenie skarżącemu pomocy w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności od dnia 1 kwietnia 2016r. do dnia 30 kwietnia 2016r. w kwocie 60zł miesięcznie. Ponadto organ uwzględnił oczekiwania skarżącego przyznając mu świadczenie w formie pieniężnej. W uzasadnieniu decyzji organy przedstawiły kryteria, jakimi kierowały się przy ustalaniu wysokości przyznanego świadczenia, odwołując się do przyjętych przez organ I instancji kryteriów w zakresie przyznawania zasiłków celowych z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Sąd podkreślił, że w sytuacji ograniczonej ilości środków organ uprawniony jest do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń, a przyjęte przez organ zasady pozwalają uznać, że nastąpiło ich racjonalne rozdysponowanie, zgodnie z regułami przejrzystymi i jednakowymi dla wszystkich zainteresowanych osób. Podsumowując Sąd uznał, że organom obydwu instancji nie można postawić zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, a o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia decydowała obiektywna ocena sytuacji życiowej skarżącego, jak również możliwości finansowe konkretnego ośrodka pomocy społecznej. W ocenie Sądu organ również prawidłowo – z uwagi na nieprzekroczenie kryterium dochodowego – rozpoznał wniosek w formie zasiłku celowego. Jednocześnie Sąd dodał, że nie może również odnieść zamierzonego skutku prawnego zarzut dotyczący braku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, gdyż z akt sprawy wynika, że w dniu 4 lipca 2016r. przeprowadzono aktualizację wywiadu środowiskowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł M. K. Zaskarżając ów wyrok w całości, podniósł następujące zarzuty naruszenia prawa: 1. art. 3 ust. 1 i art. 3 w zw. z art. 2 u.p.s. poprzez dokonanie ich błędnej wykładni, polegającej na niewłaściwym przyjęciu, iż w obliczu okoliczności sprawy przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności nie jest uzasadnione z uwagi na sytuację życiową skarżącego, jak również z uwagi na możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej; 2. art. 39 ust. 1 u.p.s. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni, polegającej niesłusznym przyjęciu, iż w obliczu okoliczności sprawy przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności nie mieści się w pojęciu niezbędnych potrzeb życiowych, których zaspokajanie jest celem pomocy społecznej; 3. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", polegające na nieprzeprowadzeniu przez Sąd postępowania dowodowego w celu ustalenia sytuacji finansowej skarżącego i nieuwzględnieniu okoliczności faktycznych sprawy i w konsekwencji oparciu wyroku na niepełnym materiale dowodowym przedstawionym przez organ administracyjny i tym samym niestwierdzeniu przez Sąd naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Z powyższych względów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku wraz z kwestionowanymi decyzjami i w konsekwencji przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności; uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania; zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, która nie została opłacona w całości, ani w części. Ponadto wnoszący skargę kasacyjną wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, których nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że argumentacja Sądu co do przyznania ciepłego posiłku w barze zamiast zasiłku celowego na zakup żywności, w obliczu zadania jakie spełniać ma przyznanie zasiłku celowego – umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, jest chybiona. Przyznania zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności nie można bowiem utożsamiać, jak uczynił to Sąd I instancji, z zaspokajaniem wszystkich oczekiwań zmierzających do podwyższenia standardu codziennego funkcjonowania skarżącego. Skarżący kasacyjnie podkreślił, iż przekazanie mu określonej kwoty pieniężnej na zakup żywności oznaczałoby w istocie kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. W jego ocenie polityka udzielania pomocy przez Państwo winna brać pod uwagę subsydiarny charakter pomocy w stosunku do aktywności samego zainteresowanego, co oznacza że korzystniejszym dla obu stron rozwiązaniem jest przyznanie skarżącemu określonej kwoty pieniężnej na zakup żywności, niż zastąpienie tego wydaniem mu ciepłego posiłku w barze, gdyż pierwsza opcja zmusza beneficjenta pomocy do wykazania minimum zaangażowania i wysiłku i może w następstwie doprowadzić do jego aktywizacji i usamodzielnienia się. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te wyznaczają kierunek postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził występowania przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., wobec czego przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 i art. 3 w zw. z art. 2 u.p.s. poprzez dokonanie błędnej ich wykładni, polegającej na niewłaściwym przyjęciu, iż w okolicznościach sprawy przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności nie jest uzasadnione z uwagi na sytuację życiową skarżącego i możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej, jest całkowicie bezpodstawny, bowiem Sąd w zaskarżonym wyroku nie dokonał takiego stwierdzenia. Wręcz przeciwnie w kontrolowanej sprawie Sąd badał legalność rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymującego w mocy decyzję Prezydenta Miasta Bytomia z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] przyznającą stronie zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności od dnia 1 kwietnia 2016r. do dnia 30 kwietnia 2016r. i uznał je za odpowiadające prawu. Zauważyć również należy, że – na co słusznie wskazał Sąd I instancji – pomoc w kwietniu 2016r. została przyznana M. K. zgodnie z jego oczekiwaniami w formie pieniężnej. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w zaskarżonym wyroku brak jest również stwierdzenia Sądu o przyznaniu ciepłego posiłku w barze zamiast zasiłku celowego na zakup żywności. Sąd I instancji oceniał bowiem decyzję o przyznaniu skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w okresie od dnia 1 kwietnia 2016r. do dnia 31 kwietnia 2016r., wskazując jednocześnie, że w kolejnych miesiącach odrębnymi decyzjami przyznano skarżącemu pomoc żywnościową w formie ciepłego posiłku w barze. Z powyższych względów niezasadnym jest również drugi z zarzutów powołanych w skardze kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 39 ust.1 u.p.s. poprzez dokonanie jego błędnej wykładni polegającej na niesłusznym przyjęciu, iż przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności nie mieści się w pojęciu niezbędnych potrzeb życiowych, których zaspokajanie jest celem pomocy społecznej. Jak już wyżej wskazano, Sąd I instancji zaaprobował rozstrzygnięcie organu pomocy społecznej przyznające skarżącemu zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w miesiącu kwietniu 2016r., a skoro tak, to uznał zasadność uczynienia zadość niezbędnej potrzebie życiowej skarżącego poprzez przyznanie przedmiotowego zasiłku. Jednocześnie należy zauważyć, że Sąd zasadnie stwierdził prawidłowość ustalenia przez organ w ramach uznania administracyjnego wysokości świadczenia w formie zasiłku celowego w kwocie 60zł, wskazując, że organ racjonalnie rozdysponował posiadane środki, uwzględniając przyjęte kryteria w zakresie przyznawania zasiłków celowych z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz ograniczoną ilość środków finansowych. Organ uprawniony jest bowiem do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń, kierując się zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., dostosowując je do okoliczności konkretnej sprawy, uwzględniając potrzeby innych osób korzystających z pomocy społecznej oraz wysokość dysponowanej kwoty środków publicznych przeznaczonych na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej. Jednocześnie należy wskazać, że przyznanie zasiłku w wysokości określonej w decyzji stawia skarżącego w tej samej pozycji co pozostałe podmioty uprawnione do zasiłków celowych na zakup posiłku lub żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" z uwagi na przyjęte przez ośrodek pomocy społecznej kryteria przyznawania owych zasiłków. Nie ulega wątpliwości, iż pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, a tym samym jej celem nie jest zaspokajanie całkowicie potrzeb beneficjentów. Pomocy w formie zasiłku celowego nie można traktować jako stałego źródła dochodów. Zasiłek celowy nie może bowiem stanowić podstawowego źródła utrzymania i służyć zaspokojeniu każdej potrzeby życiowej. Zgodnie z intencją ustawodawcy, celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Zaznaczyć należy, że spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Przeciwnie – zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. W sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 151 P.p.s.a., polegającego na nieprzeprowadzeniu przez Sąd postępowania dowodowego w celu ustalenia sytuacji finansowej skarżącego i nieuwzględnieniu okoliczności faktycznych sprawy i w konsekwencji oparciu rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym przedstawionym przez organ administracyjny. Wyjaśnić trzeba, że sąd administracyjny co do zasady orzeka na podstawie materiału dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji nie powziął wątpliwości co do sytuacji finansowej skarżącego, wskazując, iż bezspornie skarżący spełnia kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. Sądowi nie można zatem postawić zarzutu nieprzeprowadzania dowodu na tę okoliczność. Ponadto należy stwierdzić – wbrew skarżącemu kasacyjnie – że Sąd przeanalizował wszelkie okoliczności sprawy niezbędne do wydania rozstrzygnięcia, dokonując oceny zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, w tym sytuacji życiowej i finansowej skarżącego, oraz wnikliwie zbadał czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W tym zakresie należy podkreślić, iż Sąd I instancji trafnie uznał, że podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego nastąpiło po podjęciu wszelkich niezbędnych kroków celem wyjaśnienia stanu faktycznego, na podstawie wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów, w granicach mieszczących się w ramach uznania administracyjnego. Ponadto pomoc społeczna przyznana została zgodnie z oczekiwaniami skarżącego, bowiem z akt sprawy wynika, że w dniu 26 kwietnia 2016r. pracownik socjalny poinformował stronę, że może skorzystać z pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności bądź pomocy w formie ciepłego posiłku w barze, na co skarżący wskazał, że w miesiącu kwietniu wnosi o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając zarzuty kasacyjne za nieusprawiedliwione, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (art. 258 – 261 P.p.s.a.).