I OSK 489/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia del. NSA Grzegorz Jankowski Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 233/17, w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 233/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. P.Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) - dalej ppsa, w zw. z art. 39 kpa i w zw. z art. 47 § 1 i 2 kpa, przez nieuzasadnione uznanie, że decyzja doręczona została skutecznie pełnomocnikowi skarżącego z dniem 18 października 2017 r., podczas gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy organ nie miał intencji dokonania jej doręczenia obecnemu pełnomocnikowi strony, wobec czego ten nie mógł odmówić przyjęcia dokumentu, a twierdzenia organu w tym zakresie stanowią jedynie linię obrony organu powziętą ex post, po poznaniu treści zarzutów skargi od postanowienia, - art. 145 § 1 lit. c ppsa w zw. z art. 40 § 2 kpa, przez zaniechanie doręczenia decyzji-nakazu ustanowionemu pełnomocnikowi strony - radcy prawnemu P. J. i nieuprawnione uznanie, że doręczenie przedmiotowego nakazu bezpośrednio stronie z pominięciem jej pełnomocnika było skuteczne w świetle przepisów kpa, - art. 145 § 1 lit. c ppsa w zw. z art. 134 kpa, przez nieuzasadnione uznanie, że bieg terminu do wniesienia odwołania od nakazu rozpoczął się wraz z jego doręczeniem bezpośrednio stronie i błędne uznanie, że odwołanie wniesione zostało po terminie, podczas gdy wobec braku doręczenie nakazu ustanowionemu pełnomocnikowi strony, termin ten w ogóle nie rozpoczął biegu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w pliku dokumentów pokontrolnych przekazanych pełnomocnikowi strony w dniu 18 października 2016 r. do odbioru za pokwitowaniem znalazł się niekompletny projekt przedmiotowego nakazu. Po ustaleniu z Inspektorem Pracy braku formalnej kompletności tego dokumentu ustalono, że decyzja doręczona zostanie po jej uzupełnieniu drogą pocztową. Skarżący nie został poinformowany o sporządzeniu notatki służbowej, na której istnienie powołał się organ dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z postępowania organu po dniu 18 października 2016 r. wynika dobitnie, że zamiarem organu było doręczenie decyzji za pośrednictwem operatora pocztowego. Skarżący reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika, który zdaje sobie sprawę z trybów i konsekwencji doręczenia aktów administracyjnych oraz odmowy ich przyjęcia. Sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego pozostaje zatem wnioskowanie, że rzeczywiście takiej próby doręczenia decyzji osobiście pełnomocnikowi skarżącego organ dokonał. Ponadto, konkluzja taka pozostaje sprzeczna z materiałem sprawy oraz oceną prawną i dotychczasowym stanowiskiem organu, które to znalazły wyraz zarówno w samym czynnościach organu jak i ich wyrażonej pisemnie treści. Gdyby bowiem organ podjął próbę doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony w dniu 18 października 2016 r., zaś ten odmówił odbioru pisma, to doręczenie takie byłoby w tej dacie skuteczne, w tym także wobec samego skarżącego. Mimo to organ nadał przedmiotową decyzję do strony drogą pocztową, a więc niewątpliwie dokonał aktu doręczenia decyzji administracyjnej. W przypadku skuteczności rzekomego pierwotnego doręczenia pełnomocnikowi, tego rodzaju działania byłyby całkowicie zbędne zarówno w świetle obowiązujących przepisów jak i ekonomiki postępowania administracyjnego. Ponadto, w treści uzasadnienia postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, organ nie odnosi się w ogóle do rzekomej zakończonej odmową próbie doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego. Wyłączna argumentacja organu wskazuje, że decyzję doręczył bezpośrednio skarżącemu za pomocą przesyłki pocztowej i jako datę początkową biegu terminu do wniesienia odwołania wskazuje datę odbioru przedmiotowej przesyłki. Gdyby wcześniejsze doręczenie miało miejsce, to niewątpliwie znalazłoby to odzwierciedlenie w treści uzasadnienia postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu. Argumentacja organu w tym zakresie podniesiona została dopiero po zapoznaniu się z treścią skargi i podnoszonych w niej zarzutów w zakresie nieprawidłowości doręczenia decyzji z pominięciem pełnomocnika skarżącego. Za datę początkową 7-dniowego terminu do wniesienia odwołania od nakazu, organ uznaje dzień odbioru przedmiotowego nakazu bezpośrednio przez skarżącego. Tymczasem, w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego, skarżący reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika. Doręczenie nakazu bezpośrednio skarżącemu, z pominięciem ustanowionego w postępowaniu pełnomocnika, nastąpiło z naruszeniem art. 40 § 2 kpa, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie przywołanym już w treści skargi do WSA, zgodnie z którym takie wadliwe doręczenie nie powoduje, że terminy procesowe do wykonywania przez nią czynności, w tym wnoszenia środków odwoławczych, czy to skargi do sądu administracyjnego rozpoczynają bieg. Ich otwarcie należy liczyć bowiem od daty skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. Wobec braku doręczenia nakazu pełnomocnikowi skarżącego, termin do wniesienia odwołania od niego w ogóle nie rozpoczął biegu (co nie wyklucza dopuszczalności wcześniejszego wniesienia odwołania wobec wejścia do obrotu prawnego, tj. wydania substratu zaskarżenia). Błędnie wobec powyższego organ zastosował w przedmiotowym stanie faktycznym art. 134 kpa, podczas gdy skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Państwowa Inspekcja Pracy wniosła o jej oddalenie, podnosząc argumenty mające świadczyć o niezasadności zarzutów kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Zarzuty kasacyjne naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w powiązaniu z innymi przepisami nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie zastosował powołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i dlatego nie mógł go naruszyć. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany na podstawie art. 151 ppsa. W skardze kasacyjnej nie wskazano natomiast, aby doszło do naruszenia, zastosowanego w zaskarżonym wyroku, art. 151 ppsa w jakimkolwiek powiązaniu z innymi przepisami prawa. Ponadto, zarzut kasacyjny naruszenia art. 39 i art. 47 § 1 i 2 kpa, jako powiązanych z art. 145 § 1 lit. c ppsa, uzasadniono okolicznością subiektywną odwołującą się do elementu woli inspektora pracy, poprzez wskazanie, że organ nie miał intencji dokonania doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony. Skarżący kasacyjnie nie wskazał jednak jakichkolwiek okoliczności faktycznych obiektywnie sprawdzalnych i nie powołał dowodów, które miałyby potwierdzać słuszność wskazanego zarzutu. Również zarzuty naruszenia art. 40 § 2 i art. 134 kpa nie są zasadne. Skarżący kasacyjnie uzasadnił je bowiem błędnym uznaniem przez Sąd pierwszej instancji skutecznego doręczenia decyzji bezpośrednio stronie postępowania. Tymczasem, Sąd pierwszej instancji uznał za skuteczne doręczenie decyzji, jej doręczenie pełnomocnikowi strony w dniu 18 października 2016 r. Natomiast przesłanie decyzji stronie w dniu 20 października 2016 r. Sąd ocenił, jako mające charakter jedynie informacyjny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.