I OSK 545/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia del. WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik po rozpoznaniu w dniu 25 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 935/19 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. oddala wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 września 2019 r., I SA/Wa 935/19, oddalił skargę M. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] lutego 2019 r. nr [...], którą w punkcie pierwszym odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Skarbu Państwa z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] ([...]), a w punkcie drugim odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2009 r. nr [...], orzekających o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. K. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w miejscowości C., pow. O., woj. w., obecnie Republika Białorusi. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym przyjętym przez Sąd I instancji: W dniu 28 grudnia 1990 r. M. K. (dalej jako: "skarżący") złożył wniosek o wypłacenie odszkodowania za nieruchomość pozostawioną na terenach pozostających obecnie poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z [...] lipca 2009 r. Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskie. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] sierpnia 2009 r. Skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 marca 2010 r. sygn. akt l SA/Wa 1739/09. Powodem odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty było niedołączenie przez skarżącego operatu szacunkowego określającego wartość mienia nabytego w ramach realizacji praw do rekompensaty na podstawie odrębnych przepisów (art. 6 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej – Dz. U. z 2017 r., poz. 2097, dalej: "ustawa"), co uniemożliwiło ustalenie wartości należnego skarżącemu prawa do rekompensaty. W dniu 5 listopada 2018 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, odmawiających potwierdzenia prawa do rekompensaty. Jako podstawa wniosku podany został przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W jego uzasadnieniu powołano się w szczególności na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r., I OPS 3/17 i stwierdzono, że decyzje odmawiające potwierdzenia prawa do rekompensaty zostały wydane z pominięciem wszystkich stron postępowania, status taki mieli w tym postępowaniu, poza skarżącym, także spadkobiercy G. B. W tej sytuacji decyzje rażąco naruszają art. 3 ust. 2 ustawy, a także art. 6, 7, 8, 9, 28 i 77 § 1 k.p.a. Decyzją z [...] lutego 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił stwierdzenia nieważności obu objętych wnioskiem decyzji ze względu na brak przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., wskazując na poddanie decyzji kontroli sądu administracyjnego i brak znaczenia uchwały NSA o sygn. I OP 3/17 dla postępowania w przedmiocie nieważności decyzji. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji stwierdzając, że brak udziału wszystkich osób, których łączny udział w sprawie jest wymagany ustawą, prowadzi do nieważności postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji wskazał, że argumenty wniosku nieważnościowego nie uzasadniały stwierdzenia nieważności kwestionowanych przez skarżącego decyzji z 2009 r. Sąd I instancji podał, że w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 9 października 2017 r., I OPS 3/17, NSA usunął rozbieżności orzecznicze i zaprezentował stanowisko, że złożenie wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty przez osobę uprawnioną w terminie określonym art. 5 ust. 1 ustawy skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego również w stosunku do wszystkich pozostałych uprawnionych w rozumieniu art. 3 ustawy. Stanowisko NSA zaprezentowane w tej uchwale jest wynikiem analizy charakteru postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty (w tym łączącego uprawnionych współuczestnictwa), natury tej sprawy administracyjnej (w tym stosunku materialnoprawnego), charakteru uprawnienia jakim jest prawo do rekompensaty. NSA rozstrzygał to zagadnienie analizując m.in. przepisy ustawy (art. 3 ust. 1 i 2, art. 4, art. 5 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 13 ust. 2) oraz przepisy ogólnej procedury administracyjnej (art. 61 § 1 i 4, art. 62 k.p.a.). Stanowisko NSA jest rezultatem dokonanej wykładni językowej, systemowej i celowościowej, a także wykładni prokonstytucyjnej. W uzasadnieniu tej uchwały NSA – odnosząc się do istniejącego w praktyce orzeczniczej organów rozpatrujących tego typu sprawy problemu pozbawiania strony udziału w postępowaniu bez jej winy (art. 61 § 4, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a.) – wskazał, że gwarancją realizacji prawa strony do wzięcia udziału w postępowaniu o przyznanie prawa do rekompensaty jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie Sądu I instancji rację należało przyznać Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, że przez pojęcie "rażącego naruszenia prawa" (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) należy rozumieć naruszenie niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych jasnej w swej treści normy prawa materialnego. Chodzi o takie sytuacje, gdy organ działał w oderwaniu od jasnego w swej treści przepisu prawa. Natomiast naruszenie przepisów proceduralnych może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności badanego aktu, jeżeli zostało wyszczególnione w art. 156 § 1 k.p.a. (np. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, niewykonalność decyzji). W konsekwencji inne naruszenia przepisów proceduralnych nie mogą być kwalifikowane jako przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa musi tkwić w treści decyzji administracyjnej, a nie w postępowaniu, w którym decyzja ta została wydana. Wobec tego jako rażąco naruszającego prawo nie można traktować takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej interpretacji danej normy. Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w stosowaniu przepisu prawa, którego treść jest jasna i nie wywołuje rozbieżności interpretacyjnych. Zdaniem Sądu I instancji taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Sąd I instancji stwierdził również, że we wskazanej uchwale NSA nie kwalifikował wadliwej praktyki organów jako rażąco naruszającej prawo, w szczególności art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy. Sąd I instancji podkreślił, że jeżeli spadkobiercy G. B. uważali, że zostali bez swojej winy pominięci w postępowaniu o potwierdzenie prawa do rekompensaty, to przysługiwał im środek prawny w postaci żądania wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Sąd I instancji wskazał przy tym, że skarżący nie jest uprawniony do podnoszenia zarzutu pominięcia w postępowaniu o przyznanie prawa do rekompensaty osób trzecich, taki zarzut może podnieść jedynie strona, której dotyczy pozbawienie udziału w postępowaniu administracyjnym. Wznowienie postępowania, z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., może nastąpić tylko i wyłącznie na wniosek pominiętej strony (art. 147 zd. drugie, art. 184 § 4 k.p.a.). Sąd I instancji za prawidłowe uznał stanowisko organu, że objęte wnioskiem decyzje nie są dotknięte wadami, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego za obie instancje. Skarżący kasacyjnie zrzekł się przy tym przeprowadzenia rozprawy. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, mimo że decyzja naruszała przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. naruszała art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, na skutek czego w sposób niewłaściwy uznano, że w przypadku wydania decyzji z [...] sierpnia 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody z [...] lipca 2009 r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, mimo że decyzja naruszała prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszała art. 3 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy przez błędną ich interpretację i uznanie, że nie stanowią one jednoznacznej podstawy do rozpoznania sprawy w stosunku do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości objętej złożonym wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty, podczas gdy treść tych przepisów nie pozostawia wątpliwości, iż złożenie wniosku w terminie przez jednego ze współwłaścicieli odnosi skutek wobec pozostałych uprawnionych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że nie można zgodzić się z argumentacją Sądu, że jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, to wybór jednej z takich interpretacji nie może być oceniony jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nawet bowiem w odniesieniu do decyzji opartych na uznaniu administracyjnym dopuszczalne i możliwe jest stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w sytuacjach szczególnie istotnego naruszenia granic tego uznania. Tymczasem w niniejszej sprawie art. 3 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy nie pozostawiają organowi administracyjnemu możliwości swobody decyzyjnej, nie wprowadzając uprawnienia do oceny, czy w danym przypadku wystarczającym jest złożenie wniosku przez jednego współwłaściciela, czy też konieczne jest złożenie wniosku przez każdego ze współwłaściciela w określonym w ustawie terminie. Dokonana przez organ wykładnia odmienna od dominującej, winna zatem zostać uznana za rażące naruszenie prawa i skutkować stwierdzeniem nieważności spornych decyzji. W ocenie skarżącego kasacyjnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, w ślad za Ministrem, skoncentrował się głównie na wykazaniu, że w dacie wydania decyzji istniało zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości w praktyce orzeczniczej, dotyczące interpretacji art. 5 ust. 1 i 3 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy. To ustalenie pozwoliło Sądowi I instancji na stwierdzenie, że dokonanej niekorzystnej dla skarżącego wykładni przepisów ustawy nie można potraktować jako rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skoro organ nie działał z oczywistym naruszeniem prawa, a właściwej wykładni wyżej wskazanych przepisów ustawy dokonano dopiero w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r., czyli już po wydaniu decyzji objętych postępowaniem nieważnościowym. W tym miejscu należy wskazać, że na gruncie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych, a nadto, że skutkiem tego naruszenia jest powstanie – w następstwie wydania tej decyzji – sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie. Tymczasem, zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji skupił się jedynie na wykazaniu, że naruszenie prawa polegające na dokonaniu zawężającej wykładni art. 5 ust 1 i 3 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy nie miało cech oczywistego naruszenia prawa, pomijając jednocześnie dokonanie oceny skutków decyzji. W efekcie Sąd I instancji nie przeprowadził takiej oceny w kontekście konstytucyjnej zasady praworządności oraz zasady ochrony praw majątkowych. W odniesieniu do drugiego zarzutu skargi kasacyjnej podniesiono, że organ prowadzący postępowanie powinien czuwać w każdym jego stadium nad zachowaniem zasad procesowych, które warunkują zgodność postępowania z obowiązującymi przepisami k.p.a. Brak zachowania tych wymogów może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanego przez organ aktu administracyjnego. W ocenie skarżącego kasacyjnie w niniejszej sprawie organ nie zapewnił wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu. Dla ustaleń w niniejszej sprawie bez znaczenia jest to, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r., I OPS 3/17, została podjęta już po wydaniu kontrolowanych nieważnościowo decyzji. Nie można bowiem zgodzić się z Sądem I instancji, że linia orzecznicza sądów administracyjnych w sprawie powyższych przepisów nie była jednolita. Pogląd wyrażony w przywołanej uchwale wcześniej był już jednolicie akceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozpoznanie wniosku winno zatem zostać poprzedzone ustaleniem kręgu podmiotowego postępowania, co ma znaczenie w postępowaniu prowadzonym wg konstrukcji jednolitego wniosku. Rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy ewentualne błędne ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego i przekonanie określonych podmiotów, że zostały pominięte w tym postępowaniu, może być ocenione jako rażące naruszenie prawa i stanowić podstawę stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wydanej w tym postępowaniu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie skarżącego kasacyjnie, w niniejszej sprawie na skutek pominięcia niektórych stron postępowania doszło do rażącego naruszenia art. 28, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy. W piśmie z dnia 17 września 2020 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie okazała się skuteczna. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że w sprawie nie zostały zakwestionowane ustalenia dotyczące stanu faktycznego. Zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania ograniczają się do wskazania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ocena ich zasadności, zwłaszcza w kontekście zarzutu niewłaściwego zastosowania, zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia, czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, co oznacza konieczność rozważenia w pierwszej kolejności zarzutów dotyczących prawa materialnego. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. ma charakter blankietowy. Przesłanką stwierdzenia nieważności jest rażące naruszenie prawa, wobec czego w danej sprawie konieczne jest wskazanie na konkretne przepisy prawa materialnego lub procesowego, które miały w sprawie zastosowanie i zostały naruszone w stopniu rażącym. W punkcie 1. skargi kasacyjnej żadnych takich naruszonych przepisów, w szczególności regulujących prowadzenie postępowania, nie zindywidualizowano. Nie wykazano wobec tego, aby Sąd I instancji miał podstawy do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie uzasadnia uchylenia wyroku Sądu I instancji zarzut z pkt 2. skargi kasacyjnej. Po pierwsze, pozbawiony jest odniesienia do przepisu art. 156 § 1 pkt k.p.a., wszak rozstrzygnięcie Sądu I instancji dotyczyło decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności. Niezależnie od tego stwierdzić należy, że wskazanie na przepisy art. 3 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy nie może świadczyć o wydaniu decyzji o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z rażącym naruszeniem prawa. Podstawę odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty stanowiła okoliczność, że skarżący nie przedstawił operatu szacującego wartość mienia nabytego w ramach realizacji praw do rekompensaty na podstawie odrębnych przepisów (art. 6 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy), co uniemożliwiło ustalenie wartości należnego skarżącemu prawa do rekompensaty. Uchwała NSA o sygn. I OPS 3/17 dotyczyła innego zagadnienia, rozstrzygając wątpliwość dotyczącą skutków złożenia w terminie wniosku tylko przez część uprawnionych do rekompensaty. Wobec rozbieżności w orzecznictwie, przedstawionych w uchwale, skład siedmiu sędziów zajął stanowisko, że wniosek taki skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego względem wszystkich uprawnionych w rozumieniu art. 3 ustawy. Należy zwrócić uwagę, że uchwała nie dotyczy skuteczności wniosku złożonego przez jednego z uprawnionych i nie przyjmuje, że dla wszczęcia postępowania konieczne było złożenie wniosku przez wszystkich uprawnionych. Takie rozwiązania w prawie materialnym bywają stosowane, nie ma ono jednak miejsca w ustawie regulującej potwierdzenie prawa do rekompensaty. Należy odróżnić następstwa przeprowadzenia postępowania bez wymaganego prawem wniosku i następstwa przeprowadzenia postępowania skutecznie wszczętego przez podmiot uprawniony, ale bez udziału wszystkich stron postępowania. O ile w pierwszym przypadku można mówić o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa, to przypadek drugi nie jest dotknięty taką wadą. Argumentacja przedstawiana w skardze kasacyjnej nie uwzględnia różnic między wyżej wskazanymi przypadkami. Pominięcie części uprawnionych oznacza pozbawienie strony udziału w postępowaniu, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przesłanka wznowienia postępowania nie może stanowić argumentu przemawiającego za nieważnością decyzji, próba zatarcia granic między tymi dwoma postępowaniami nadzwyczajnymi i sprowadzenia przesłanki wznowienia do przypadku rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest błędem. Oba postępowania nie są względem siebie konkurencyjne, mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie, a naruszenie wyłączności stosowania określonego nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa (tak. B. Adamiak, J. Borkowski: Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 309). W sprawie zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] lipca 2009 r. o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty nie doszło do rażącego naruszenia art. 3 ust. 2 ustawy, albowiem przepis ten nie miał zastosowania do wnioskodawcy, będącego współwłaścicielem pozostawionego mienia. Odmowa nie była także udzielona spadkobiercom zmarłego właściciela ze względu na zakwestionowanie ich legitymacji, albowiem nie brali oni udziału w postępowaniu, co jak wyżej wskazano, stanowiło podstawę do wszczęcia innego postępowania nadzwyczajnego. Nie naruszono także rażąco art. 5 ust. 1 ustawy, albowiem organ nie działał z urzędu, decyzja została wydana na wniosek podmiotu uprawnionego złożony w terminie. Wskazane zarzuty nie mogły zatem uzasadnić zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i uwzględniania skargi. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie podlegał uwzględnieniu, albowiem strona nie poniosła kosztów podlegających zwrotowi. Zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a., zwrotowi podlegają niezbędne koszty postępowania kasacyjnego. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określonych w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa (art. 205 § 2 p.p.s.a.). Strona nie poniosła kosztów sądowych, a sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Natomiast zgodnie z § 14 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), wynagrodzenie przysługuje radcy prawnemu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadku sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Odpowiedź na skargę kasacyjną, zgodnie z art. 179 p.p.s.a., może być wniesiona w terminie 14 dniu od doręczenia stronie skargi kasacyjnej, co w sprawie miało miejsce 13 stycznia 2020 r. Pismo procesowe sporządzone 17 września 2020 r. i nadane za pośrednictwem poczty 18 września 2020 r. nie może zostać zakwalifikowane jako odpowiedź na skargę kasacyjną, wobec czego za jego sporządzenie nie przysługuje wynagrodzenie.