I OSK 59/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-23
Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Anna Lech, Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając decyzję organu odwoławczego, może jednocześnie uchylić decyzję organu pierwszej instancji, nawet jeśli skarga dotyczyła jedynie decyzji organu drugiej instancji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę w granicach skargi, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani podstawą prawną. Sąd pierwszej instancji może uchylić decyzje organów obu instancji, jeśli jest to uzasadnione. Jednakże, w niniejszej sprawie WSA naruszył art. 153 PPSA, nie wykonując wskazań zawartych w poprzednim wyroku NSA i nie oceniając ustaleń faktycznych z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy rejestracji pojazdu z powodu podejrzenia sfałszowania numeru identyfikacyjnego nadwozia. Organy administracji uchyliły pierwotną decyzję o rejestracji, opierając się na opinii kryminalistycznej wskazującej na wtórne wspawanie pola z numerem identyfikacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając naruszenia proceduralne. NSA uchylił wyrok WSA, zarzucając mu niewykonanie wskazań poprzedniego wyroku NSA i brak oceny prawnej z punktu widzenia prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania. Zasądził od L. G. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 280 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie NSA Anna Lech del.WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 23 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt II SA/Go 262/08 w sprawie ze skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zarejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolski do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od L. G. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt II SA/Go 262/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] wydane w przedmiocie uchylenia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu i odmowie jego rejestracji.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta
Gorzowa Wielkopolskiego - działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z
art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. i art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 Nr 108, poz. 908 ze zm.) - po wznowieniu postępowania - uchylił decyzję z [...] lipca 2004 r. o zarejestrowaniu pojazdu marki [...], rok produkcji 1999, numer rejestracyjny [...], numer nadwozia [...] na nazwisko L. G. i odmówił zarejestrowania w/w pojazdu. W uzasadnieniu swego stanowiska organ pierwszej instancji, powołując się na przesłaną przez Komendę Wojewódzką Policji w Gorzowie Wielkopolskim, a sporządzoną w związku z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym, opinię Laboratorium Kryminalistycznego z [...] listopada 2005 r. podniósł, iż w przedmiotowym pojeździe zostały przerobione numery identyfikacyjne. Pojazd ten zatem nie posiadając – wg organu - cech identyfikacyjnych, nadanych mu przez producenta lub uprawniony do tego organ, nie spełniał warunków do jego
zarejestrowania. W motywach decyzji użyto przy tym sformułowania, iż numer identyfikacyjny pojazdu został sfałszowany.
W odwołaniu od powyższej decyzji L. G. twierdził, że w piśmie Komendy Wojewódzkiej Policji w Gorzowie Wielkopolskim oraz opinii Laboratorium Kryminalistycznego stwierdzono, że pojazd posiada numer identyfikacyjny, który wykazuje cechy fabrycznego wykonania oznaczeń a jedynie element nadwozia, na którym wybity jest numer identyfikacyjny, nosi ślady napraw blacharskich, co – zdaniem odwołującego się – nie dowodziło, iż numer ten w tym przypadku był sfałszowany.
Rozpoznając sprawę w instancji odwoławczej, decyzją z [...] kwietnia 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, przyjmując, że choć numer
identyfikacyjny nadwozia samochodu wykazywał cechy fabrycznego wykonania
oznaczeń, to jednak element, na którym był on uwidoczniony został połączony z nadwoziem przy pomocy niefabrycznego wykonania spoin spawalniczych i posiadał cechy wtórnego wspawania.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że zaświadczenie o wyrejestrowaniu samochodu przez jego zbywcę w Niemczech, które było podstawą zarejestrowania samochodu w Polsce, okazało się niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż uwidoczniony w nim numer identyfikacyjny był sfałszowany przez jego wtórne, niefabryczne wspawanie.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi L. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w której skarżący podnosił, że ekspertyza policyjna nie stwierdzała sfałszowania numerów identyfikacyjnych pojazdu a ponadto wyjaśniał, że pole zawierające numery identyfikacyjne z kupionego przez niego pojazdu zostało do tego pojazdu ponownie wspawane, ze względu na rozmiar uszkodzeń pojazdu. Konieczność tych prac potwierdził rzeczoznawca powołany przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie,
podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w
Gorzowie Wielkopolskim uchylił obie przedstawione wyżej decyzje.
Następnie orzeczenie to, w wyniku wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim skargi kasacyjnej, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2008 r. ( sygn. akt I OSK 427/07 ) zostało uchylone i sprawa została przekazana Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.
Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim podniósł, że w motywach swego rozstrzygnięcia Sąd kasacyjny wskazał, iż w zaskarżonym wyroku z dnia 7 grudnia 2007 r. doszło do podważenia istotnych ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu przed organem administracji publicznej na skutek przedwczesnego przyjęcia, iż materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie dawał podstaw do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było zatem rozpatrzenie sprawy pod kątem prawidłowości zastosowania przez organy administracji nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej tj. wznowienia postępowania z urzędu, poprawności przyjętej podstawy wznowienia oraz ocena znaczenia prawnego wskazanych przez organ nowych okoliczności faktycznych dla istoty rozstrzygnięcia, jakim było zarejestrowanie konkretnego pojazdu mechanicznego. Nadto polecono również, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd winien ocenić całokształt poczynionych w sprawie ustaleń, które zawarte zostały w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. W przypadku zaś dostrzeżenia w tym zakresie błędu, należało wyraźnie wskazać, na czym dokładnie błąd ten polega, a także, czy ma on znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia.
Uznając ponownie, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił - na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Sz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Sąd stanął na stanowisku, że wprawdzie, samo wznowienie z urzędu przedmiotowego postępowania było uzasadnione, gdyż przesłane organowi przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gorzowie Wielkopolskim dokumenty powodowały, że można było w tym przypadku mówić, iż wyszła na jaw istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi, który wydał decyzję, tym niemniej wątpliwości Sądu budziła prawidłowość przeprowadzonego, po wznowieniu, postępowania administracyjnego, zakończonego rozstrzygnięciem co do istoty sprawy.
W ocenie Sądu postępowanie to naruszało przepisy art. 7 i 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 149 k.p.a. nakazujące organowi m. in. przestrzeganie praworządności oraz zobowiązujące go do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Sąd Wojewódzki zwrócił przy tym uwagę na fakt, iż zasadniczym dowodem, na którym organy l i II instancji oparły rozstrzygnięcie była opinia z dnia [...] listopada 2005 r., wydana na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań mechanoskopijnych w zakresie badania pola numerowego nadwozia pojazdu zarejestrowanego przez skarżącego. W opinii tej stwierdzono, iż element, na którym występuje numer indentyfikacyjny pojazdu jest połączony z nadwoziem przy pomocy niefabrycznie wykonanych spoin spawalniczych i wykazuje cechy wtórnego wspawania. Jednocześnie – na co Sąd zwrócił uwagę - we wnioskach w/w opinii wyrażono pogląd, iż nie można jednoznacznie rozstrzygnąć, czy wspawany numer jest właściwym numerem nadwozia, czy też pochodzi od innego pojazdu tej samej marki, z którego został wycięty. Powyższe – zdaniem Sądu – oznaczało, iż nie została w w/w opinii wykluczona okoliczność, że numer nadwozia przedmiotowego pojazdu pochodził z pojazdu będącego przedmiotem rejestracji, co stanowiło o braku jednoznacznych podstaw do stwierdzenia, iż doszło w tym przypadku do sfałszowania w/w numeru. Tymczasem organy administracyjne przyjęły założenie, iż w/w numer indentyfikacyjny został sfałszowany, co stało się podstawą do odmowy zarejestrowania przedmiotowego pojazdu.
Powołując się na obszerne poglądy doktryny, Sąd wyjaśnił, na czym polega fałszerstwo numerów identyfikacyjnych pojazdów i stwierdził, że- w świetle powyższych treści - należało przyjąć, iż organy obu instancji nie uzasadniły w stopniu wystarczającym, na jakiej podstawie przyjęły, iż numer nadwozia przedmiotowego pojazdu był sfałszowany. Tym samym zatem – zdaniem Sądu - należało uznać, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do odmowy przez organ administracji publicznej zarejestrowania w/w pojazdu i przyjęcia, iż dokumenty w oparciu, o które został uprzednio zarejestrowany, nie stanowiły podstawy do przeniesienia własności samochodu na rzecz skarżącego.
Sąd zwrócił też uwagę na fakt, że w aktach sprawy znajdowała się ocena
techniczna przedmiotowego pojazdu z dnia [...] maja 2004 r., sporządzona przez
rzeczoznawcę samochodowego, z której wynikało, iż pojazd był uszkodzony w
kolizji drogowej, w wyniku czego miał pogięte nadwozie w części przedniej i uszkodzeniu uległa również przegroda czołowa, na której producent umiejscowił pole numerowe nadwozia. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego organy pominęły zatem okoliczności, w jakich przedmiotowy numer nadwozia został wspawany a także kwestię dotyczącą prowadzonego przez Komendę Wojewódzką Policji w Gorzowie Wielkopolskim postępowania przygotowawczego, choć winny ustalić wynik tego postępowania, bowiem mógł on mieć istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Z tego powodu Sąd zalecił, aby organ rozpatrując ponownie sprawę dopuścił dowód z przesłuchania skarżącego lub dowód z dokumentacji dotyczącej naprawy pojazdu i okoliczności wspawania numeru indentyfikacyjnego jak również ustalił wynik postępowania karnego.
Poza tym Sąd zarzucił także organom, że w sposób niewystarczający ustosunkowały się do zaświadczenia o wyrejestrowaniu pojazdu przez jego niemieckiego zbywcę oraz karty pojazdu, w których - w odniesieniu do numeru indentyfikacyjnego pojazdu - wskazany został ten sam numer.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gorzowie Wielkopolskim, które wskazując na podstawy kasacyjne określone w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzuciło zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naruszenie prawa przez Sąd I instancji ( bez wyszczególnienia, o która podstawę kasacyjną w danym przypadku chodzi ) – zdaniem skarżącego kasacyjnie – polegało na obrazie:
1. art. 66 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - poprzez pominięcie jego dyspozycji, z której wynika, że zabrania się wymiany nadwozia pojazdu posiadającego cechy identyfikacyjne, o których mowa w ust. 3a pkt 1 tegoż artykułu tj. numeru identyfikacyjnego VIN i nadanie tej okoliczności błędnego znaczenia dla rozpoznawanej sprawy;
2. art. 66a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym - poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżący uprawniony był do usunięcia pola numerowego nadwozia z zakupionego samochodu marki [...] a następnie do ponownego jego umieszczenia, w sytuacji kiedy do nadania i umieszczenia numeru identyfikacyjnego VIN w pojeździe uprawniony jest jedynie producent, poza przypadkami, o których mowa w art. 66a cytowanej ustawy;
3. art. 66a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym – poprzez bezpodstawne pominięcie faktu, że w rozpatrywanym stanie faktycznym nie została wydana decyzja starosty o nadaniu cech identyfikacyjnych:
4. art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowych – poprzez bezpodstawne uznanie, że dowód własności pojazdu przedstawiony przez skarżącego stanowił podstawę dokonania rejestracji, w sytuacji kiedy faktycznie dowód zakupu pojazdu dotyczył innego pojazdu, niż pojazd wymieniony w umowie sprzedaży albowiem w wyniku dokonania zmian w konstrukcji pojazdu powstał nowy pojazd, którego umowa sprzedaży i zaświadczenie o zbyciu pojazdu nie dotyczyły;
5. art. 153 i 90 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poprzez wydanie orzeczenia wbrew ocenie prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania, wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2008 r. ( sygn. akt I OSK 427/07 );
6. art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bowiem skarga zawierała jedynie żądanie uchylenia decyzji organu II instancji a Sąd Wojewódzki uchylił decyzje organów obu instancji;
7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów proceduralnych, które zdaniem sądu miały istotny wpływ na wynik sprawy bez jednoczesnego wskazania zasadności dopuszczenia dowodu z przesłuchania skarżącego, z dokumentacji dotyczącej naprawy przedmiotowego pojazdu i okoliczności wspawania numeru identyfikacyjnego, z dowodów zawartych w aktach postępowania przygotowawczego a tym samym, bez uzasadnienia, że pominięcie tych dowodów miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że decyzje wydane w tej sprawie nie zostały wydane z naruszeniem postanowień art. 7, 77 i 80 k.p.a. zaś Sąd Wojewódzki pominął w swoich rozważaniach postanowienia art. 66 ust. l, 66 ust. 4 i 66 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, które w niniejszej sprawie miały podstawowe znaczenie.
Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 66 ust. 4 pkt 5 omawianej ustawy zabrania się wymiany nadwozia pojazdu posiadającego cechy identyfikacyjne, o których mowa w ust. 3a pkt l, tj. numeru identyfikacyjnego VIN, co oznacza, że po dokonaniu bezprawnej wymianie takiej części pojazdu, powstaje inny pojazd, któremu - w tej postaci - nie został przypisany numer identyfikacyjny. Oznacza to też, że w wyniku dokonania wymiany części pojazdu posiadającej cechy identyfikacyjne numer identyfikacyjny w tej części nie odpowiada oznaczeniu nadanemu przez producenta.
Natomiast zgodnie z postanowieniami art. 66a ust. l ustawy Prawo o ruchu drogowym cechy identyfikacyjne, o których mowa w art. 66 ust. 3 a, nadaje i umieszcza producent. Z tego wnika, że inna osoba (inny podmiot) nie był uprawniony do usunięcia pola numerowego nadwozia z zakupionego samochodu marki [...] i nie był uprawniony do jego ponownego umieszczenia.
Skarżący akcentował przy tym, że w rozważanym stanie faktycznym nie została wydana decyzja starosty o nadaniu cech identyfikacyjnych, co też potwierdzało, że właściciel pojazdu ani inna osoba nie była uprawniona do wymiany części pojazdu posiadających cechy identyfikacyjne ( art. 66a ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym).
Zatem – wg skarżącego kasacyjnie - jako dowód o podstawowym znaczeniu w przedmiotowej sprawie należało uznać dowód w postaci opinii kryminalistycznej z dnia [...] listopada 2004 r. sporządzonej w zakresie badań mechanoskopijnych, co zostało uczynione. Natomiast bez znaczenia było, czy numer identyfikacyjny istniejący w pojeździe, którego dotyczy postępowanie jest numerem właściwym, czy też pochodzi od innego pojazdu tej samej marki. Dla sprawy miało znaczenie to, że
numer ten został wspawany wbrew wyżej wymienionym postanowieniom Prawa
o ruchu drogowym.
W skardze kasacyjnej akcentowano też, że zgodnie z postanowieniami art. 72 ust l pkt l ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5. Sąd zatem całkowicie bezpodstawnie uznał, że dowód własności pojazdu przedstawiony przez skarżącego stanowił podstawę dokonania rejestracji, w sytuacji kiedy faktycznie dowód zakupu pojazdu dotyczył innego pojazdu, niż pojazd
wymieniony w umowie sprzedaży albowiem w wyniku dokonania zmian w
konstrukcji pojazdu powstał nowy pojazd, którego umowa sprzedaży i
zaświadczenie o zbyciu pojazdu nie dotyczyły.
Użyte, zaś w uzasadnieniu decyzji określenie, że numer nadwozia został sfałszowany, miało w tym przypadku to znaczenie, że numer nadwozia nie był numerem prawdziwym dla tego właśnie (nowego) nadwozia albowiem numer ten został nadany przez producenta dla innego nadwozia i okoliczności te nie budziły żadnych wątpliwości.
Zwracano też uwagę, że ustalenia Sądu I instancji pozostają w sprzeczności ze stanowiskiem i oceną prawną zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w
uzasadnieniu do wyroku z dnia 19 marca 2008 r. który uznał, iż przesłanką wznowienia postępowania w tym przypadku był także przepis art. 145 § l pkt 5 k.p.a., który może być stosowany nie tylko w sytuacji sfałszowania dowodów, ale także w przypadku wyjścia na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów. Naczelny Sąd
Administracyjny przyznał przy tym, że bezsporną okolicznością, mającą znaczenie dla
rozstrzygnięcia było w niniejszym stanie faktycznym wykrycie nieautentyczności zamocowania tabliczki zawierającej numer identyfikacyjny nadwozia pojazdu zarejestrowanego przez L. G.
Skarżący kasacyjnie podkreślał też, że Sąd Wojewódzki nie wskazał, po co należy przesłuchać stronę postępowania i jaki ten dowód mógłby mieć znaczenie dla sprawy. Wnioskodawca potwierdził bowiem okoliczność, że dokonał wspawania numeru identyfikacyjnego a rzeczą bez znaczenia pozostaje, czy wspawania tego dokonał sam czy z innymi osobami, gdzie, a nawet kiedy. Podobnie sprawa się przedstawiała co do dokumentacji dotyczącej naprawy przedmiotowego samochodu. Choć bowiem Sąd posłużył się pojęciem "dokumentacja dotycząca naprawy" to jednocześnie nie wyjaśnił, co ono oznacza i po co jakakolwiek dokumentacja dotycząca naprawy ma stanowić przedmiot dowodu w rozważanym postępowaniu. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynikało również, jaki ma sens dopuszczenie dowodu z innych dokumentów znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego, gdyż rozstrzygnięcie w tej sprawie dotyczyło tylko zarejestrowania pojazdu.
Odpowiedź na skargę kasacyjna nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodziły. Tak więc, w tym wypadku postępowanie kasacyjne sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Zarzutom tym nie można odmówić słuszności, choć nie wszystkie argumenty zawarte w skardze kasacyjnej były zasadne.
To ostatnie zastrzeżenie odnosi się do poglądu skarżącego kasacyjnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając zaskarżoną decyzję, może również uchylić decyzje organu pierwszej instancji, ale tylko w sytuacji, gdy taki wniosek został zgłoszony w skardze.
W tym miejscu należy wskazać, że - zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd pierwszej instancji rozstrzyga sprawę w jej granicach nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi a także powołaną w niej podstawą prawną. Zatem niezależnie od wniosków zawartych w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny może uchylić decyzje wydane przez organy obu instancji, choć oczywiście winno to nastąpić, gdy takie rozstrzygnięcie jest w danym przypadku uzasadnione.
W przedmiotowej sprawie podstawą uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2006 r. o uchyleniu decyzji o rejestracji pojazdu marki [...] i odmowie jego zarejestrowania było uznanie, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszały przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadmienić przy tym należy, że rozstrzygnięcie Sądu zapadło po wydaniu już w tej sprawie w dniu 19 marca 2008 r. wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, co skutkowało tym, że aktualnie wydając wyrok Sąd Wojewódzki winien – zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekać w granicach związania oceną prawną zajętą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego a także winien wykonać zawarte w tym wyroku zalecenia.
Tymczasem, choć Sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje stanowisko powołał się na powyższy przepis, w rzeczywistości zaskarżony wyrok zapadł z obrazą art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż Sąd nie wykonał wskazań, co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Sądu kasacyjnego.
Zwrócić bowiem trzeba uwagę, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 marca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m. in., że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Sąd Wojewódzki, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, winien przytoczyć nie tylko stan faktyczny, ale także ocenę ustaleń poczynionych przez organ administracyjny z punktu widzenia przepisów regulujących postępowanie przed tym organem oraz ( i to jest zwłaszcza istotne) ocenę ustaleń faktycznych z punktu widzenia norm prawa materialnego, które w sprawie miały zastosowanie ( k. 6 uzasadnienia wyroku z dnia 19 marca 2008 r. ).
Powyższe oznaczało zatem, że oceniając ustalony przez organy administracyjne stan faktyczny Sąd Wojewódzki winien dokonać tej kontroli w ramach obowiązujących przepisów materialnoprawnych, do których m. in. należy przecież zaliczyć przepisy art. 66 ust. 4 pkt 5 oraz art. 66a ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Regulacje te zabraniają wymiany nadwozia pojazdu posiadającego cechy identyfikacyjne takie jak: numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy, stanowiąc, że tego rodzaju cechy identyfikacyjne nadaje i umieszcza producent ewentualnie, w określonych sytuacjach, starosta. W związku z powyższym, uchylenie pierwotnej decyzji rejestrującej przedmiotowy pojazd i odmowa jego rejestracji, z uwagi na fakt stwierdzenia przez biegłych, iż wnioskodawca najpierw usunął z pojazdu tę jego część, która zawierała numer identyfikacyjny a następnie wspawał na nowo całe pole numerowe, winno być ocenione przez Sąd w kontekście w/w przepisów. W rzeczywistości jednak do Sąd się do tej kwestii nie odniósł.
Zgodzić się zatem trzeba ze skarżącym kasacyjnie, że uchylając decyzje wydane w tej sprawie z powodu naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) Sąd winien nie tylko dokładnie określić te naruszenia, ale wydając dla organu stosowne wytyczne, winien też wyjaśnić ich znaczenie w niniejszej sprawie. Tymczasem, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zalecenia dla organu, sprowadzające do nałożenia nań obowiązku: ustalenia okoliczności, w jakich sporny numer nadwozia został wspawany a także wyniku postępowania przygotowawczego, dopuszczenia dowodu z przesłuchania skarżącego lub dowodu z dokumentacji dotyczącej naprawy pojazdu, czy też bardziej dokładnego ustosunkowania się do treści zaświadczenia o wyrejestrowaniu pojazdu przez jego niemieckiego zbywcę oraz karty pojazdu, w których - w odniesieniu do numeru indentyfikacyjnego pojazdu - wskazany został ten sam numer, nie zostało właściwie uzasadnione. W związku bowiem ze wspomnianym wyżej zakazem wymiany nadwozia pojazdu posiadającego cechy identyfikacyjne, słusznie w skardze kasacyjnej zarzuca się, że nie zostało przez Sąd Wojewódzki wyjaśnione, jakie znaczenie dla tej sprawy miałyby wyniki zaleconego przez niego dodatkowego postępowania dowodowego.
Ponadto podnieść także wypada, że w wyroku z dnia 19 marca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, iż (cyt.) " Użycie przez organ w uzasadnieniu sformułowania "numer nadwozia jest sfałszowany" w okolicznościach podważających sensowność dosłownego jego użycia dla stwierdzenia, że oryginalna tabliczka znamionowa pojazdu została dospawana nie fabrycznie, nie powinno powodować zaniechania próby wydobycia przez sąd administracyjny rzeczywistego sensu takiego wyrażenia, który wynika z kontekstu wywodów całego uzasadnienia" ( k. 7 uzasadnienia wyroku). Z tego powodu przytaczanie przez Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywodów doktryny definiujących pojęcie "sfałszowanego dowodu rejestracyjnego" nie miało zupełnie znaczenia. Usunięcie bowiem całego pola numerowego a następnie jego wspawanie rzeczywiście, nie było bowiem, w dosłownym tego słowa znaczeniu, "sfałszowaniem numeru identyfikacyjnego". Natomiast – w świetle zaleceń Sądu kasacyjnego - należało temu wyrażeniu nadać treść wynikającą z kontekstu całości motywów rozstrzygnięcia administracyjnego.
Przechodząc do kwestii naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ze względu, iż do chwili obecnej nadal nie został wyjaśniony w sprawie w sposób rzetelny stan faktyczny a w szczególności nie zostały wykonane wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 19 marca 2008 r., ocena zarzutów dotyczących obrazy prawa materialnego była przedwczesna i w tym zakresie Sąd odwoławczy nie mógł zająć stanowiska.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim winien zatem właściwie i w pełni wykonać wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w w/w wyroku z 2008 r. tj. dokonać kontroli zaskarżonej decyzji, oceniając dokonane przez organy ustalenia faktyczne z punktu widzenia obowiązujących w tej materii przepisów prawnomaterialnych a także traktując użyte przez organ wyrażenie " numer nadwozia jest sfałszowany" w kontekście całości wywodów zawartych w uzasadnieniu decyzji.
W przypadku, zaś gdyby Sąd doszedł zaś do przekonania, że zaskarżona decyzja winna podlegać uchyleniu, zalecenia dla organu, które winien mieć na uwadze przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winny być dokładnie określone wraz ze wskazaniem celowości przeprowadzenia dodatkowych dowodów.
W tych warunkach uznając, że skarga kasacyjna oparta była na usprawiedliwionej podstawie naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - na zasadzie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na przepisie art. 203 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy procesowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło