I OSK 690/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-09

Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Małgorzata Pocztarek, Janusz Furmanek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o wyłączenie sędziów od orzekania, oparty jedynie na utracie zaufania do składu orzekającego i braku wskazania konkretnych okoliczności podważających obiektywizm, może stanowić podstawę do uwzględnienia takiego wniosku na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu sądu. Samo przekonanie strony o niewłaściwym sposobie orzekania lub utrata zaufania do składu orzekającego nie są wystarczającymi przesłankami do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego, jeśli strona nie uprawdopodobni istnienia konkretnych okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Ponowne złożenie wniosku o wyłączenie sędziego, który został już wcześniej oddalony, podlega oddaleniu, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy.
Stan faktyczny
Strona Z. U. złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazała utratę zaufania do składu orzekającego oraz toczące się postępowanie o wyłączenie sędziego WSA. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. NSA Janusz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z. U. o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w osobach: Joanny Banasiewicz i Anny Łukaszewskiej – Macioch oraz sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marii Werpachowskiej w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1211/07 w sprawie ze skargi Z. U. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić wniosek Na rozprawie w dniu 25 stycznia 2010 r., skarżący Z. U. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w osobach: Joanny Banasiewicz i Anny Łukaszewskiej – Macioch oraz sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marii Werpachowskiej od orzekania w sprawie z jego skargi kasacyjnej od wyroku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1211/07. Skarżący wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziów uzasadniony jest z przyczyn wskazanych w pismach procesowych z dnia 25 stycznia 2010 r. Ponadto wskazał, że w WSA w Warszawie toczy się postępowanie o wyłączenie sędziego Marii Werpachowskiej i pozostaje w merytorycznym związku z rozpatrywaną sprawą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych, sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej powoływanej jako P.p.s.a., wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.). Skarżący nie wykazał we wniosku, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność, obiektywizm i bezstronność wskazanych sędziów. Sam fakt, iż strona utraciła zaufanie do składu orzekającego, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 P.p.s.a. wyłączenie wskazanych sędziów. Strona nie uprawdopodobniła bowiem, że zachodzą między nią i innymi uczestnikami postępowania, a sędziami takie stosunki, które powodują wyłączenie wskazanych sędziów od orzekania. Oceny tej nie mogą zmienić subiektywne przekonania skarżącego, co do niewłaściwego sposobu orzekania sędziów w sprawie z udziałem skarżącego. Wskazać również należy, iż wniosek o wyłączenie sędziów: Anny Łukaszewskiej – Macioch oraz Marii Werpachowskiej został rozpoznany i oddalony postanowieniem z dnia 6 stycznia 2010 r., natomiast wniosek o wyłączenie sędziego Joanny Banasiewicz został oddalony postanowieniem z dnia 22 stycznia 2010 r. Jak przyjęto w judykaturze, po wydaniu postanowienia niekończącego postępowania w sprawie zgłoszony ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii, podlega rozpoznaniu, jednak w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności - podlega oddaleniu. Postanowienie wydane w zakresie wniosku o wyłączenie sędziego jest właśnie takim orzeczeniem niekończącym postępowania, zatem jego ewentualna zmiana mogłaby nastąpić tylko w wypadku zmiany okoliczności sprawy. W przedmiotowej sprawie nie zostały wskazane nowe okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 19, art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło