I OSK 825/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2285/06 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić skargę kasacyjną i przyznać od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. P. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt) oraz 39,60 zł (trzydzieści dziewięć złotych, 60/100) podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Postanowieniem z dnia 16.01.2007 r. sygn. akt II SA/Wa 2285/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. T. na decyzję Wojewody M. z dnia [...]. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż przedmiotowa decyzja doręczona była skarżącemu w dniu 11.10.2006 r., zaś skarga wniesiona została w dniu 13.11.2006 r., a więc z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, co powodowało konieczność jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 w zw. z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę kasacyjną na to postanowienie wniósł J. T., reprezentowany przez adwokata ustanowionego z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i zarzucając naruszenie: - art. 90, art. 91 oraz art. 106 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przeprowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postępowania dowodowego mimo braku wyznaczenia w tym celu posiedzenia jawnego umożliwiającego stronie skarżącej ustosunkowanie się do zebranych dowodów, - art. 141 § 4 w zw. z art. 166 oraz art. 58 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności brak uwzględnienia stanowiska strony skarżącej odnośnie zebranych dowodów, - art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) poprzez niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej Sądu polegającą na braku analizy i oceny zachowania [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. Delegatury Placówki Zamiejscowej w S. w kontekście art. 8 i art. 9 kpa w związku ze stwierdzeniem skarżącego, iż urząd złożył zapewnienie, że skarga została wniesiona w terminie, - § 32 i § 33 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1646) poprzez przekroczenie zakresu zastosowania tych przepisów w wyniku dokonania czynności procesowej właściwej dla postępowania dowodowego w ramach wstępnej kontroli formalnej skargi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zarzucił nieważność postępowania, z uwagi na pozbawienie strony możności obrony swych praw. Nieważność ta jest, zdaniem adwokata, skutkiem naruszenia przez Sąd I instancji zasady jawności postępowania oraz przepisów określających warunki oraz tryb przeprowadzania dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który powziął wątpliwości co do daty i sposobu złożenia skargi, wezwał organ do złożenia wyjaśnień w tym zakresie. Zdaniem skarżącego charakter czynności ustalenia daty i sposobu wniesienia skargi wskazuje na to, że jako element postępowania dowodowego nie mogła być ona dokonana na posiedzeniu niejawnym z pominięciem uczestnictwa strony, bowiem miała istotne znaczenie dla postępowania odwoławczego i nie mogła być analizowana bez rozpatrzenia stanowiska strony skarżącej. Zdaniem skarżącego pominięcie jego ustosunkowania się do sposobu wniesienia skargi oraz pouczenia udzielonego przez organ stanowiło naruszenie zasady równości stron, oraz kontradyktoryjności postępowania, wynikającej z art. 106 § 2 powołanej ustawy, a także obowiązku przeprowadzania czynności dowodowych w trakcie jawnej rozprawy, o którym mowa w art. 106 § 3. Ponadto nieuwzględnienie stanowiska strony naruszało, zdaniem pełnomocnika, art. 141 § 4 w zw. z art. 166 tej ustawy. Podkreślono także, iż przez działanie organu naruszone zostały podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasada praworządności wynikająca z art. 7 kpa, zasada zaufania do organów ujęta w art. 8 kpa oraz zasada informowania stron postępowania o okolicznościach mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, określona art. 9 kpa. Okoliczność ta ma, zdaniem adwokata działającego w sprawie, decydujące znaczenie w kwestii przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd II instancji związany jest przy rozpoznaniu sprawy zakresem zarzutów jakie postawione zostaną w skardze kasacyjnej. W świetle powyższego przepisu oraz ustaleń i dokumentów zgromadzonym w sprawie stwierdzić należy, iż zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej J. T. są pozbawione zasadności. Nie można zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika strony, iż ustalenie daty wniesienia skargi było czynnością dowodową, niedopuszczalną na etapie formalnego badania pisma strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z uwagi na brak dokładnej informacji w aktach sprawy, wezwał jedynie organ do sprecyzowania w jakiej dacie skarżący wniósł skargę, co było niezbędnym dla ustalenia, czy zachowany został jeden z podstawowych wymogów formalnych dopuszczalności pisma, czyli określenie czy strona dochowała ustawowego terminu. Uzyskane informacje pozwoliły na stwierdzenie, iż J. T. uchybił terminowi i z tego powodu Sąd I instancji odrzucił jego skargę jako spóźnioną. Nie można zatem mówić o naruszeniu przez Sąd przepisów art. 106 § 2 i 3, bowiem w sprawie nie zachodziła przesłanka dla wszczęcia postępowania dowodowego, które w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma i tak jedynie charakter uzupełniający. Sądy te orzekają bowiem przede wszystkim w oparciu o akta sprawy, co wynika z art. 133 § 1 powołanej ustawy. Niezasadnym jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 tejże ustawy, bowiem uzasadnienie postanowienia odrzucającego skargę zawierało wszelkie wymagane elementy, zaś z uwagi na fakt, iż Sąd badał jedynie formalne wymogi dopuszczalności skargi, wydane zostało ono na posiedzeniu niejawnym, na co pozwala art. 58 § 3 wskazanej ustawy. Również chybione są zarzuty naruszenia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz § 32 i § 33 Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1646). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dokonał bowiem merytorycznej kontroli decyzji organu administracji z uwagi na niedopuszczalność skargi wniesionej w tym przedmiocie, zaś ustalenie daty wniesienia środka zaskarżenia nie było, co wskazano wcześniej, czynnością dowodową, a jedynie czynnością podjętą w toku badania formalnej dopuszczalności tego środka. Teza zaś, że strona działała w błędnym przekonaniu co do zachowania terminu, co wynikało z informacji uzyskanej od organu, nie mogła być przedmiotem rozpoznania Sądu z uwagi na niedopuszczalność badania skargi. Okoliczność taka mogłaby być jedynie powołana przez stronę domagającą się przywrócenia terminu, jednakże kwestia nie jest badana przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 i 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.