I OSK 861/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska -Górnikiewicz, Sędziowie NSA Jerzy Bujko ( spr.), Wojciech Chróścielewski, Protokolant Anna Harwas, po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 kwietnia 2005r. sygn. akt 4 II SA/Ka 1733/03 w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wydalenie ze służby oddala skargę kasacyjną. Decyzją nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w G. z [...], utrzymaną w mocy przez decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Komendanta Policji w Katowicach z dnia [...], uznano funkcjonariusza policji st. asp. J. N. winnym popełnienia dwóch przestępstw i orzeczono o wydaleniu go dyscyplinarnym ze służby. Organy wskazały w motywach tych decyzji, iż w dniu 9.VII.2002 r. wszczęte zostało przeciwko J. N. postępowanie dyscyplinarne, gdyż Komendant Miejski Policji w G. uzyskał informację o prowadzonym przeciwko temu funkcjonariuszowi postępowaniu karnym, o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, przewidzianych w art. 230 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i art. 11 § 2 k.k. oraz art. 276 k.k. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przygotowawczego organy uznały, iż fakt popełnienia przez J. N. obu zarzucanych mu przestępstw jest oczywisty. Wskazując na szczególny status i zadania Policji, które to zadania mogą być realizowane wyłącznie przez osoby o nieposzlakowanej opinii, komendanci rozpatrujący sprawę uznali, iż obwinionemu funkcjonariuszowi, należy wymierzyć najwyższą z możliwych kar dyscyplinarnych, to jest karę wydalenia ze służby. Na wymienione decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. N. Skarżący stwierdził, że dotychczas nie został prawomocnie ukarany za zarzucane mu przestępstwa, których popełnienie kwestionuje. W związku z tym wnosił o unieważnienie wydanego w stosunku do niego orzeczenia Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, ponowne rozpoznanie sprawy i przywrócenie o do służby. W odpowiedzi na tę skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 6.IV.2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Katowicach, właściwy po przeprowadzonej z dniem 1.I.2004 r. reformie sądownictwa administracyjnego do rozpoznania sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał na autonomiczność postępowania dyscyplinarnego, prowadzonego w stosunku do policjantów, wobec prowadzonego jednocześnie o ten sam czyn postępowania karnego. Analizując przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19.XII.1997 r. w sprawie szczególnych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych w stosunku do policjantów (Dz.U. Nr 4, poz. 14 z 1998 r.), Sąd wskazał na wypływający z przepisów tego aktu obowiązek wnikliwego rozpoznania sprawy i wyjaśnienia jej stanu faktycznego. Zwrócono uwagę na to, iż zgodnie z § § 20 ust. 2 i 21 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne, mogą oprzeć się na materiałach dowodowych zebranych w postępowaniu przygotowawczym. Przy takim ograniczeniu zasady bezpośredniości dowodów, zasadą jest zawieszenie postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia postępowania karnego. Od tej zasady (§ 21 ust. 1 rozporządzenia) jest jeden wyjątek (§ 21 ust. 2), polegający na tym, iż zakończenie postępowania dyscyplinarnego przed postępowaniem karnym jest możliwe wówczas, gdy popełnienie przestępstwa przez policjanta jest oczywiste i uniemożliwia pozostawienie go w służbie. Sąd wskazał, iż organy rozpoznające sprawę nie dokonały analizy zebranego materiału dowodowego i nie ustaliły, czy fakt popełnienia przez skarżącego zarzucanych mu czynów – którym on przeczy – jest oczywisty. Organy załączyły przy tym do akt postępowania dyscyplinarnego tylko część materiałów z karnego postępowania przygotowawczego. Pominięto te dowody, które świadczą o tym, że główny świadek oskarżający J. N. zmienił swoje pierwotne zeznanie i wycofał się z tych oskarżeń. Taki tryb postępowania naruszył – zdaniem Sądu – wymogi z powołanego wyżej rozporządzenia MSWiA z 19.XII.1997 r., a także przepisy art. 7 i 8 k.p.a. Zarzuty te dotyczą wprawdzie tylko jednego z dwóch zarzucanych policjantowi czynów (zakwalifikowanego w postępowaniu karnym z art. 230 k.k. w zw. z art. 186 k.k.), lecz wobec braku rozbicia kar za każdy z dwóch zarzucanych skarżącemu czynów, wyeliminowanie jednego z zarzutów musiałoby wpłynąć na wysokość kary łącznej wymierzonej policjantowi. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył Śląski Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie przepisów wskazanych jako prawo materialne, to jest art. 107 § 3 k.p.a., § 9, § 24 ust. 1, § 27 ust. 1 i 3 oraz § 27 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19.XII.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. Nr 4, poz. 14 z 1998 r. ze zm.). Naruszenie tych przepisów – zdaniem autora skargi kasacyjnej – polegało na niewłaściwym ich zastosowaniu poprzez przyjęcie, iż w postępowaniu administracyjnym nie został należycie wyjaśniony stan faktyczny sprawy, nie rozważono wszystkich istotnych okoliczności i w związku z tym wyciągnięto wadliwy wniosek o braku oczywistości popełnionego przez funkcjonariusza policji przestępstwa. W skardze kasacyjnej podano, iż postępowanie dyscyplinarne przeciwko policjantom jest prowadzone na podstawie przepisów powołanego wyżej rozporządzenia MSWiA z 19.XII.1997 r., które całościowo reguluje tryb takiego postępowania. W związku z tym, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a przeprowadzone w tej sprawie postępowanie nie naruszyło prawa. We wniosku zawartym w skardze kasacyjnej, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podanymi w tej skardze granicami (art. 183 § 1 ustawy z 30.VIII. 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca tę skargę przez podanie jej podstaw. Kwestionująca orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego strona, jest zobowiązana wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które – jej zdaniem – zostały naruszone przez ten sąd. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – podobnie jak i Sądu Najwyższego – zostało wyjaśnione (por. uzasadnienie wyroku NSA z 17.XI.2004 r. GSK 865/04, publ. w ONSA i wsa z 4, poz. 71 z 2005 r.), że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacji polega na powołaniu konkretnych przepisów prawa, którym w ocenie skarżącej uchybił sąd, na uzasadnieniu zarzutu ich naruszenia, a nadto, gdy zarzut dotyczy naruszenia prawa procesowego – na wykazaniu dodatkowo, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawy kasacji winny wskazywać przepisy naruszenia przez sąd I instancji, a nie przez organy administracyjne rozpoznające sprawę, gdyż wskazane w art. 174 podstawy zaskarżenia dotyczą postępowania sądowoadministracyjnego, a nie administracyjnego. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości teza, że kasacja nieodpowiadająca wymogom ustawowym w zakresie określenia podstaw ich uzasadnienia zawiera istotny brak, ponieważ uniemożliwia sądowi ocenę zasadności tego środka zaskarżenia. Należy przy tym mieć na względzie, iż związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej nie pozwala na podejmowanie badań w celu ustalenia istnienia innych – oprócz wskazanych w skardze kasacyjnej – wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sadu administracyjnego lub postępowania przed tym sądem i musi ograniczyć się do weryfikacji zarzutów sformułowanych przez skarżącego. Wychodząc z takich podstawowych założeń dotyczących roli i uprawnień Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu wszczętym skargą kasacyjną należy stwierdzić, iż skarga Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w rozpoznawanej sprawie nie wskazała żadnego przepisu prawa materialnego naruszonego przez Sąd I instancji, a jej zarzuty dotyczą przepisów proceduralnych stosowanych wyłącznie w postępowaniu dyscyplinarnym, prowadzonym przez przełożonych w stosunku do funkcjonariuszy policji, na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19.XII.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. Nr 4, poz. 14 z 1998 r.). Przepisy te, stosowane w postępowaniu administracyjnym, nie były stosowane przez WSA rozpoznający sprawę, który w toku postępowania oceniał i kontrolował tylko ich zastosowanie. Dlatego prawidłowe postawienie zarzutu w skardze kasacyjnej wymagało wskazania takich przepisów proceduralnych naruszonych przez Sąd, skutkiem których było niedostrzeżenie przez ten Sąd ewentualnych naruszeń przepisów proceduralnych w toku postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Zarzutów takich skarga kasacyjna nie postawiła. Nie stanowi bowiem takiego zarzutu wyłącznie zarzut naruszenia przepisów stosowanych w postępowaniu administracyjnym. Skoro więc skarga kasacyjna nie opiera się na ustawowej podstawie, podlega ona oddaleniu jako nieuzasadniona – zgodnie z art.184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.