I OSK 864/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1613/07 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zwrotu emerytury wojskowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1613/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zwrotu emerytury wojskowej, wskazując, że sprawy z tego zakresu nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył S. K., wnosząc o jego uchylenie w całości i o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, oraz o zasądzenie od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w drugiej instancji według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), poprzez uznanie, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wskazano, że sąd powszechny nie rozpoznaje wniosków w trybie art. 157 § 1 i § 2 k.p.a. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej przez organ administracji publicznej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono też merytoryczne kwestie związane z zaskarżoną decyzją, wskazując argumenty świadczące, zdaniem skarżącego, o jej nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 174 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 183 § 1 wskazanej ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Podkreślić w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl natomiast art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r., Nr 8, poz. 66 ze zm.), w sprawach dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego i świadczeń z tego tytułu, zainteresowanemu przysługuje odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, a więc do właściwego sądu powszechnego. Zaskarżona przez S.K. decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. z dnia [...] w przedmiocie zwrotu emerytury wojskowej, należy do spraw wymienionych w art. 31 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, a zatem odwołanie od wszelkich orzeczeń administracyjnych wydanych w zakresie tej sprawy, zgodnie z art. 31 ust. 4 tej ustawy, przysługuje do sądu powszechnego. Przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin stanowi bowiem lex specjalis w stosunku do art. 3 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach dotyczących decyzji dotyczących prawa do zaopatrzenia emerytalnego i świadczeń z tego tytułu wydawanych przez Ministra Obrony Narodowej. Należy się zgodzić z Sądem pierwszej instancji, że w tym kontekście należy również odczytywać regulacje dotyczące obowiązku zwrotu świadczeń nienależnych, bowiem przepis art. 32 ust. 2 powołanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin stanowi, że decyzje ostateczne, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być zmienione uchylone lub unieważnione z urzędu przez wojskowy organ emerytalny, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast to, że wojskowy organ emerytalny stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (może zmienić, uchylić lub unieważnić decyzje na zasadach określonych w tym Kodeksie), nie zmienia zasady, iż decyzje dotyczące ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy są decyzjami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Natomiast w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych żołnierzy zawodowych odwołanie do właściwego sądu powszechnego przysługuje od decyzji wojskowego organu emerytalnego oraz w przypadku niewydania przez organ emerytalny decyzji, co oznacza, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy ze skargi na decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zwrotu emerytury wojskowej. W związku z tym stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał swą niewłaściwość i odrzucił skargę, w związku z czym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie. Na marginesie wskazać należy, że zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji, co do prawa wniesienia odwołania albo powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, niemniej przepis ten nie może stwarzać podstaw do rozpoznania skargi w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.