I OSK 88/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 sierpnia 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 872/05 w sprawie ze skargi R. S. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 872/05 oddalił skargę R. S. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...], nr [...], utrzymujący w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...], nr [...] w sprawie zwolnienia ze służby w Policji post. R. S. z dniem [...]. Orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym: W opinii służbowej z dnia [...] lipca 2004 r., obejmującej okres od daty przyjęcia do służby w Policji, to jest od dnia [...] lipca 2003 r., do dnia [...] lipca 2004 r., stwierdzono że R. S. jako aplikant Sekcji Kryminalnej Komendy Powiatowej Policji w O., nie wykazał predyspozycji do pracy w służbie kryminalnej. W związku z powyższym przeniesiono go do służby w innej komórce organizacyjnej, tj. do Ogniwa Patrolowo – Interwencyjnego Sekcji Prewencji i Ruchu Drogowego licząc, że tam osiągnie pozytywne rezultaty i sprawdzi się w służbie w Policji. Jednakże w kolejnej opinii służbowej z dnia [...] marca 2005 r., dotyczącej okresu od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia [...] marca 2005 r., stwierdzono, że skarżący nie posiada predyspozycji do wykonywania zadań policjanta służby prewencyjnej i oceniono go jako ogólnie nieprzydatnego do służby w Policji. Komendant Powiatowy Policji w O. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. S. utrzymał w mocy wskazaną opinię służbową, w związku z czym stała się ona ostateczna. W świetle art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji zwolnienie skarżącego ze służby w Policji, było obligatoryjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dokonał oceny wydanych opinii służbowych z dnia [...] lipca 2004 r. (za okres od [...] lipca 2003 r. do [...] lipca 2004 r.) i z dnia [...] marca 2005 r. (za okres od [...] lipca 2004 r. do [...] marca 2005 r.), będących podstawą zwolnienia R. S. ze służby w Policji i uznał, że wydane one zostały zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej (Dz. U. Nr 98, poz. 890 ze zm.). Sąd I instancji podkreślił, że sam skarżący dokonując samooceny uznał swoje kwalifikacje "poniżej wymagań" w okresowych ocenach z dnia [...] listopada 2003 r., z dnia [...] lutego 2004 r. z dnia [...] lipca 2004 r. i z dnia [...] marca 2005 r., które to oceny zaważyły na wydaniu negatywnej opinii służbowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaznaczył jednocześnie, że materiał dowodowy nie zawierał pozytywnej okresowej oceny policjanta z dnia [...] grudnia 2004 r. Złożona do akt na żądanie Sądu ta ocena okresowa choć zawierała samoocenę kwalifikacji skarżącego w niektórych kategoriach "poniżej wymagań". jak również "poniżej wymagań" w określonych kryteriach ocenił policjanta również jego przełożony to w rezultacie okresowa ocena ogólna jest pozytywna. Należy jednak zauważyć że wymóg składania, do akt osobowych policjanta, ocen okresowych wprowadziło zarządzenia Nr 678 Komendanta Głównego Policji z dnia 17 czerwca 2005 r. w sprawie zasad prowadzenia przez przełożonych dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym policjantów oraz sposobu prowadzenia akt osobowych (Dz. Urz. KGP Nr 11, poz. 71). We wcześniejszym okresie, tj. przed wystawieniem opinii z dnia [...] marca 2005 r. oceny okresowe sporządzane były pomocniczo i były wykorzystywane do sporządzania opinii okresowych. Sąd I instancji podkreślił, że postawa skarżącego jest pasywna – skarżący oczekuje na każdorazowe pokazanie mu przez starszych stopniem policjantów sposobu wykonywania nawet podstawowych czynności służbowych. Istotą pracy każdego funkcjonariusza jest natomiast konieczność podejmowania szeregu działań we własnym zakresie i konieczność aktywnej postawy funkcjonariusza działającego wyłącznie na podstawie ustaw i aktów wykonawczych. Za niezasadne uznano dyskwalifikowanie przez skarżącego umiejętności przełożonych jako opiekunów policjanta, tylko dlatego, że nie posiadają wykształcenia pedagogicznego, a także zarzuty dotyczące mobbingu. W ocenie Sądu I instancji decyzja o zwolnieniu R. S. ze służby, podjęta na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, po spełnieniu przesłanek zwolnienia (wydanie opinii o nieprzydatności do służby) i prawidłowym przeprowadzeniu postępowania opiniodawczego, nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu w jakim mogłoby mieć to istotny wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł, reprezentowany przez radcę prawnego, R. S. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 141 § 4 ustawy o Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przedstawienie w uzasadnieniu stanu sprawy, który nie ma pokrycia w materiałach zgromadzonych w toku postępowania, tj. przez nieuzasadnione przyjęcie, że z materiałów sprawy wynika nieprzydatność skarżącego do służby w Policji, - art. 113 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez przedwczesne zamknięcie rozprawy, pomimo że sprawa nie była dostatecznie wyjaśniona, - art. 62 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieskompletowanie dowodów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a więc i prawidłowe rozpoznanie sprawy, - art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne zastosowanie, co spowodowało oddalenie skargi w sytuacji, gdy istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego, - art. 145 § pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego niezastosowanie, co spowodowało nieuchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego, - art. 145 § pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego niezastosowanie, co spowodowało niestwierdzenie nieważności zaskarżonego rozkazu personalnego, oraz naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 35 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej przez niewzięcie pod uwagę wymienionych tam kryteriów przy ocenie, że skarżący jest nieprzydatny do służby, - art. 35 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z § 8 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2002r. przez przyjęcie, że opinia została sporządzona w sposób prawidłowy, - art. 35 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z § 8 pkt 1 w zw. z § 11 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2002 r. przez przyjęcie, że opinia została wydana w sposób zgodny z przepisami, mimo iż przełożonemu rozpatrującemu odwołanie od opinii nie przedłożono wszystkich sporządzonych okresowych ocen wywiązywania się skarżącego z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, - art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji przez brak kontroli wydanego rozkazu personalnego przy uwzględnieniu rzetelności wystawionej opinii i nieskonfrontowanie treści opinii z dokumentacją zgromadzoną przez opiniującego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono szereg argumentów na poparcie podniesionych zarzutów oraz wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, a także o orzeczenie o kosztach postępowania. Zdaniem R. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie zbadał czy zarzuty stawiane skarżącemu są zgodne ze stanem faktycznym, a swe stanowisko oparł na niekompletnym materiale dowodowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy oraz zakres naruszenia prawa podany w tej skardze, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Jak wskazano materialnoprawną podstawą zwolnienia skarżącego ze służby w Policji był art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej. Zaznaczyć trzeba, że powołany przepis nakłada na organ Policji, właściwy do wydania decyzji na podstawie art. 45 ustawy o Policji, obowiązek zwolnienia ze służby policjanta, w stosunku do którego w okresie służby przygotowawczej wydano opinię służbową o jego nieprzydatności do służby. Oznacza to, że w przypadku spełnienia przesłanki określonej w tym przepisie, obowiązkiem organu jest zwolnienie funkcjonariusza ze służby. Powołany przepis nie pozostawia organowi możliwości podjęcia innej decyzji. W sprawie bezsporne jest, że w opinii służbowej z dnia [...] marca 2005 r., obejmującej okres służby od dnia [...] lipca 2004 r. do dnia [...] marca 2005 r., stwierdzono, że R. S. nie posiada predyspozycji do bycia policjantem i z tego względu oceniono go jako ogólnie nieprzydatnego do służby w Policji. Komendant Powiatowy Policji w O. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R. S. utrzymał w mocy wskazaną opinię służbową, w związku z czym stała się ona ostateczna. Wobec treści opinii zwolnienie skarżącego ze służby w Policji, w świetle art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, było obligatoryjne. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżony rozkaz personalny jest zgodny z prawem, co skutkowało oddaleniem skargi R. S. na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wbrew twierdzeniom podnoszonym w skardze kasacyjnej w sprawie nie doszło do naruszenia art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, a tym samym nie było podstaw ani do uchylenia zaskarżonej decyzji, ani też do stwierdzenia jej nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, że opinie służbowe dotyczące R. S. wydane zostały według wzoru formularza opinii służbowej stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej (Dz. U. Nr 98, poz. 890 ze zm.) i nie można zarzucić, że sporządzone one zostały w sposób nieprawidłowy - niezgodnie z wymogami określonymi w powołanym rozporządzeniu. Przy czym zaznaczyć należy, że przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie była legalność rozkazu personalnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w sprawie zwolnienia R. S. ze służby w Policji, a nie wydane w sprawie opinie służbowe. Opinie służbowe, podobnie jak oceny okresowe, w oparciu o które, stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. sporządza się opinie, nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania ich zasadności, czy słuszności z tego względu zarzut naruszenia art.35 ust.3 ustawy o Policji jest niezasadny. Ponadto, jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, konieczność dołączania do akt osobowych policjanta ocen okresowych wprowadziło zarządzenie Nr 678 Komendanta Głównego Policji z dnia 17 czerwca 2005 r. w sprawie zasad prowadzenia przez przełożonych dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym policjantów oraz sposobu prowadzenia akt osobowych (Dz. Urz. KGP Nr 11, poz. 71), które weszło w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. We wcześniejszym okresie, tj. przed wystawieniem opinii służbowej z dnia [...] marca 2005 r. wymogu takiego nie było. Za nietrafny uznać należy zarzut naruszenia art. 62 i 113, 141 §4 ppsa, bowiem Sąd pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy zgodnie z wnioskiem skarżącego o kompletne akta personalne zawierające oceny okresowe w tym ocenę okresową z dnia [...] grudnia 2004r. oraz notatniki służbowe co znajduje wyraz w uzasadnieniu wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione i nie można zgodzić się z twierdzeniami wnoszącego skargę kasacyjną, że w dniu orzekania sprawa nie była dostatecznie wyjaśniona, a rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji nie zgromadził pełnego materiału dowodowego niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Za całkowicie chybione uznać więc należy podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się do postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Z powyższych względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,