I OSK 885/23
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2025-10-29
Skład orzekający: sędzia NSA Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, w sytuacji gdy jej wykonanie może spowodować znaczne szkody majątkowe i trudne do odwrócenia skutki dla strony?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że jej wykonanie może spowodować znaczne szkody majątkowe lub trudne do odwrócenia skutki. W niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że wykonanie decyzji wiązałoby się z koniecznością rozbiórki ogrodzenia, co generuje wysokie koszty budowy nowego i może doprowadzić do nieodwracalnych skutków dla strony ze względu na jej wiek i stan zdrowia.Stan faktyczny
A. S. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości. W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że jej wykonanie wiązałoby się z koniecznością rozbiórki ogrodzenia, co naraziłoby ją na znaczne koszty i trudne do odwrócenia skutki ze względu na jej wiek i stan zdrowia.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1158/22 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] lutego 2022 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 1158/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] lutego 2022 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. S.
Pismem z dnia 7 października 2025 r. skarżąca kasacyjnie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że na podstawie zaskarżonej decyzji pracownicy Urzędu Dzielnicy żądają wydania działki, co będzie wiązało się z koniecznością rozebrania ogrodzenia 77 – letniej schorowanej skarżącej kasacyjnie, która dodatkowo opiekuje się mężem, wymagającym stałej, całodobowej opieki. Podniesiono również, że wykonanie zaskarżonej decyzji oznacza radykalne kroki, które pozbawiają skarżącą kasacyjnie ogrodzenia na odcinku prawie 50 m, a koszt budowy takiego ogrodzenia to minimum 50.000 zł. Zdaniem skarżącej kasacyjnie wykonanie decyzji doprowadzi do nieodwracalnych skutków, bowiem rozbiórka ogrodzenia sprawi, że skarżąca kasacyjnie pozostanie bez ogrodzenia – co w jej ocenie spełnia przesłankę wskazaną w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.").
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Z treści przepisu wynika bowiem, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istniejące realne niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca kasacyjnie wykazała spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. warunkujących udzielenie przez Sąd ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wskazać przede wszystkim należy, że objętą wnioskiem o wstrzymanie wykonania - zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. Minister Rozwoju i Technologii uchylił w całości decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] i stwierdził – na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.) – nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Warszawa-[...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0049 ha, położonej w Warszawie, obręb [...]. Akt ten zasadniczo nie tworzy nowego stanu prawnego, a potwierdza jedynie stan prawny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r., co nie oznacza, że nie wywołuje określonych skutków prawnych. Wręcz przeciwnie wykonanie takiej decyzji jest w pełni możliwe i pociąga za sobą dalsze konsekwencje prawne i faktyczne. Decyzja taka może zatem stanowić przedmiot wniosku o wstrzymanie jej wykonania.
Przechodząc natomiast do oceny zawartej we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentacji, należy zauważyć, że skarżąca kasacyjnie wskazała, że pracownicy Urzędu Dzielnicy żądają wydania przedmiotowej nieruchomości, co będzie wiązało się z koniecznością rozbiórki ogrodzenia na odcinku około 50 m. To z kolei – w jej ocenie – narazi ją na szkody, gdyż budowa nowego ogrodzenia to koszt około 50.000 zł, a z racji złego stanu zdrowia i podeszłego wieku nie będzie w stanie zgromadzić takich środków. Stanowisko to, w realiach niniejszej sprawy, zasługuje na uwzględnienie. Wykonanie zaskarżonej decyzji, jeszcze przed skontrolowaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2022 r., może spowodować trudne do odwrócenia skutki dla skarżącej, gdyby doszło do wykonania decyzji, a Sąd uwzględniłby skargę kasacyjną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zachodzi zatem podstawa do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 61 § 3 w zw. z art. 165 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło