I OSK 94/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Leszek Włoskiewicz Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Małgorzaty M.-M., Krystyny M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1719/03 w sprawie ze skargi Małgorzaty M.-M., Krystyny M., Jana M. R., Ireny R.-M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 23 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 30.05.2005 r. I SA 1719/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Krystyny M., Małgorzaty M.-M., Jana Macieja R., Tomasza R. i Ireny R.-M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 23.06.2002 r. (...), w przedmiocie wznowienia postępowania. Do wydania tej decyzji doszło w następujących okolicznościach: Decyzją z dnia 14.05.1990 r. Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W.-M., oddano w zarząd Powszechnej Kasie Oszczędności Bankowi Państwowemu na czas nieoznaczony grunt przy ul. P. i C. w W. o pow. 5.813 m2, a po wszczęciu z urzędu postępowania nadzorczego - wobec sprzeciwu Prokuratury Wojewódzkiej w W. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia 2.12.1997 r. (...) stwierdziło, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jednakże wobec wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych nie stwierdziło jej nieważności /Powszechna Kasa Oszczędności wniosła tytułem aportu prawo użytkowania wieczystego do tego gruntu na rzecz Centrum Finansowego sp. z o.o., aktem notarialnym z dnia 11.01.1996 r./. Decyzję tę Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzją z dnia 26.01.1998 r. (...). Jan R., Irena R.-M., Irmina R. i Krystyna M. wystąpiły o wznowienie postępowania w tej sprawie, ponieważ nie brały w nim udziału jako strony bez ich winy /ww. są następcami prawnymi b. właścicieli tej nieruchomości, którym odmówiono przyznania prawa do niej orzeczeniem z dnia 1.03.1954 r./, a Samorządowe Kolegium, postanowieniem z dnia 25.08.1998 r. (...) wznowiło postępowanie i decyzją z dnia 18.06.2002 r. (...), uchyliło decyzje z dnia 26.01.1998 r. i z dnia 2.12.1997 r. i stwierdziło nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia 14.05.1990 r. z powodu rażącego naruszenia prawa. Po rozpoznaniu wniosku Centrum Finansowego sp. z o.o. w W., decyzją z dnia 23.06.2003 r. (...), cytowaną na wstępie, uchyliło decyzję z dnia 18.06.2002 r. i postanowienie z dnia 25.08.1998 r., umorzyło postępowanie w przedmiocie wznowienia oraz odmówiło wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż wnioskujący o wznowienie postępowania nie przedstawili żadnych dowodów na to, w jakiej dacie dowiedzieli się o decyzji wydanej w postępowaniu, którego wszczęcia się domagali i stwierdziło, że nie mają oni przymiotu strony wobec tego, że decyzją z dnia 10.04.2001 r. (...) to Kolegium stwierdziło, iż orzeczenie administracyjne z dnia 1.03.1954 r. zostało wydane z naruszeniem prawa, gdyż wywołało nieodwracalne skutki, a wobec tego utracili prawo do gruntu, a swych roszczeń mogą dochodzić jedynie na podstawie art. 160 Kpa. Oddalając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż orzeczenie administracyjne z dnia 10.03.1954 r. o odmowie przyznania b. właścicielom prawa do gruntu przedmiotowej nieruchomości pozostaje w obrocie prawnym, wobec rozstrzygnięcia decyzji Samorządowego Kolegium z dnia 10.04.2001 r., iż wydane zostało z naruszeniem prawa i wywołuje nieodwracalne skutki prawne, dlatego też następcy prawni utracili prawo do nieruchomości, zatem wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium z dnia 26.01.1998 r. pochodzi od podmiotu niebędącego stroną postępowania. Sąd podkreślił, że organ powinien tylko odmówić wznowienia, a nie wznawiać postępowanie, ale to uchybienie nie miało wpływu na treść zaskarżonej decyzji, która jest zgodna z prawem. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosły Małgorzata M.-M. i Krystyna M., domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 145 Kpa, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że decyzja odmawiająca wznowienia postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie narusza prawa, pomimo tego, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że spełnione zostały wszystkie przesłanki do wznowienia postępowania, a zatem odmowa stanowi naruszenie prawa oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28 Kpa poprzez ustalenie, że wnioskodawcy nie posiadali przymiotu strony pomimo tego, że spełniali przesłanki uzasadniające występowanie w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż stanowisko zaprezentowane przez Sąd prowadziłoby do nieuzasadnionego wniosku, że wadliwe rozstrzygnięcie organu wywołuje dodatkowe negatywne skutki dla następców prawnych b. właścicieli, gdyż chociaż jest dotknięte ciężką wadą, kwalifikującą się do stwierdzenia nieważności, pozostaje w obrocie prawnym. Interes prawny następców prawnych b. właścicieli nieruchomości jest oczywisty i nie ma na to wpływu fakt, że nie stwierdzono nieważności orzeczenia o odmowie przyznania prawa. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Jan R. - popierając ją oraz Centrum Finansowe sp. z o.o. domagając się jej oddalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Podstawy skargi kasacyjnej zawiera art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej “p.p.s.a." i są nimi naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej to na płaszczyźnie naruszenie prawa materialnego, czy też procesowego lub na obu tych podstawach, musi wskazywać przepisy mające zastosowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem odwoławczym od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych /art. 173 p.p.s.a./, a zatem naruszone mogły być tylko te przepisy, które sądy te stosowały. Niniejsza skarga kasacyjna została oparta na naruszeniu przepisów postępowania. Zasady postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi reguluje ww. ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /p.p.s.a./ i jeżeli skarga kasacyjna zarzuca sądowi błędy w postępowaniu, w podstawie kasacyjnej powinna wskazywać konkretny przepis tego aktu. W skardze kasacyjnej zostały zaś wskazane jako przepisy postępowania, które naruszył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, art. 145 Kpa i art. 28 Kpa. Kodeks postępowania administracyjnego reguluje zasady postępowania przed organami administracji publicznej i one mają obowiązek przepisy tego aktu stosować. W skardze zwykłej, wnoszonej na orzeczenia organów do wojewódzkich sądów administracyjnych, te przepisy wskazuje się jako naruszające przepisy postępowania. W świetle przepisów Kpa bowiem wojewódzkie sądy administracyjne oceniają działanie organów, jednak sądy te w swoim postępowaniu przepisów tego aktu nie stosują. Przepisami postępowania, o jakich mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., są przepisy tej ustawy. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych. Niniejsza skarga, podstawy przytacza, wskazuje bowiem przepisy Kpa, zatem formalnie czyni zadość wymogom tego przepisu. Jednak wskazanie przepisów Kpa powoduje, że zarzuty skargi są nietrafne. Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 183 par. 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, że błędne wskazanie podstaw, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, uniemożliwia temu Sądowi rozpoznanie sprawy w takim aspekcie, w jakim oczekiwałby tego skarżący. Wskazanie jako przepisów postępowania, które naruszył Wojewódzki Sąd przepisów Kpa, uniemożliwia bowiem, poprzez związanie nimi, ocenę zaskarżonego wyroku wobec tego, że tych przepisów postępowania Wojewódzki Sąd nie mógł naruszyć, bowiem nie one określają zasady procedowania przed nim. Błędne przytoczenie podstaw kasacyjnych powoduje, że są one nieusprawiedliwione, co pociąga za sobą oddalenie skargi kasacyjnej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.