I OW 116/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Ostrów Wielkopolski reprezentowanego przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ostrowie Wielkopolskim o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Ostrów Wielkopolski reprezentowanym przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ostrowie Wielkopolskim a Prezydentem Miasta Poznań w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T.S. w sprawie kontynuacji skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy "[...]" w Poznaniu oraz przyznania miejsca w mieszkaniu chronionym w Poznaniu postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Poznań jako organ właściwy w sprawie. Wnioskiem z dnia 24.052013 r. (data stempla pocztowego) Prezydent Miasta Ostrów Wielkopolski wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między tym organem, a Prezydentem Miasta Poznań, w sprawie wniosku T. S. o kontynuację skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy "[...]" w Poznaniu oraz o przyznanie miejsca w mieszkaniu chronionym w Poznaniu. W uzasadnieniu wniosku Prezydent Ostrowa Wielkopolskiego wskazał, iż pismem z dnia 22.04.2013 r. Prezydent Poznania przekazał wniosek T. S. wskazując, iż jest on osoba bezdomną, a jego ostatnim miejscem stałego zameldowania był Ostrów Wielkopolski. Prezydent Ostrowa Wielkopolskiego podniósł jednak, iż z analizy akt sprawy wynika, że wnioskodawca od 2006 r. zamieszkuje w Poznaniu, mimo zameldowania na pobyt stały w Ostrowie Wielkopolskim przy ul. P.. Z wywiadu środowiskowego wynika jednoznacznie, iż zamierza on zamieszkiwać w Poznaniu i nie planuje powrotu do Ostrowa. W ocenie organu oznacza to, że miejscem zamieszkania T. S., w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego, jest miasto Poznań, a zatem organem właściwym do rozpoznania wniosku o udzielenie pomocy finansowej jest, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, Prezydent Poznania. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu Prezydent Miasta Poznań wskazał, iż T. S. przebywa wprawdzie w Poznaniu, ale zamieszkuje na terenie ogródków działkowych przy ul. L., a zatem nie można mówić o tym, aby zajmował on jakikolwiek lokal mieszkalny. Zdaniem Prezydenta Poznania wnioskodawca jest osobą bezdomną, a jego ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały był Ostrów Wielkopolski, przy ul. P.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do rozstrzygania sporów o właściwość. W niniejszej sprawie występuje spór negatywny w zakresie właściwości miejscowej organu, albowiem zarówno Prezydent Ostrowa Wielkopolskiego jak i Prezydent Poznania uznali się za niewłaściwych do rozpoznania wniosku T. S. . Co do zasady, właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej, zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Według art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały, zaś art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie zawierają definicji miejsca zamieszkania, jednak w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, iż przez miejsce zamieszkania rozumie się miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Pogląd ten odwołuje się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego i zawartej w art. 25 tego Kodeksu definicji miejsca zamieszkania. Uznać zatem należy, że na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 K.c., wskazują dwa czynniki: zewnętrzny – fakt przebywania i wewnętrzny – zamiar stałego pobytu. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby, tam też ześrodkowana jest jej aktywność życiowa. Należy jednocześnie zauważyć, że samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego (patrz postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I OW 154/09). Z akt sprawy wynika, że T. S. od 2006 r. mieszka na terenie Poznania, tam pracował i był objęty programem pomocowym skierowanym do osób z zaburzeniami psychicznymi. Przez jakiś czas zamieszkiwał w mieszkaniu chronionym, przebywał także w schronisku środowiskowym. Obecnie zamieszkuje on na terenie ogródków działkowych przy ul. L. w Poznaniu. Ponadto oświadczył, że nie zamierza wracać do Ostrowa Wielkopolskiego. Oznacza to, że za zasadny można uznać pogląd, iż uczynił on Poznań ośrodkiem swojej aktywności życiowej, koncentrując w nim swoje interesy. Wobec powyższego wskazać należało na Prezydenta Miasta Poznań jako na organ właściwy do rozpoznania wniosku T. S., o czym orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.