I OW 131/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia del. WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant sekretarz sądowy Justyna Stępień po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej z wniosku Prezydenta Miasta Gliwice o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Gliwice a Burmistrzem Miasta Ustroń w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A.S. w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta Ustroń jako organ właściwy w sprawie. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Prezydent Miasta Gliwice na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. 2013 poz. 182 z późn. zm.) wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta Ustronia i wskazanie Burmistrza Ustronia jako organu właściwego do wydania decyzji w sprawie skierowania A.S. do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu powyższego wniosku organ wskazał, że zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ustroniu przekazał do MOPS-u w Gliwicach wniosek A. S. o umieszczenie w domu pomocy społecznej wraz z wywiadem środowiskowym oraz załącznikami, wskazując tym samym Prezydenta Miasta Gliwice jako organ właściwy do wydania decyzji kierującej wnioskodawczynię do domu pomocy społecznej. Prezydent Gliwic podał, że w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż [...] marca 2014 r. A. S., zameldowana na pobyt stały w Gliwicach przy ul. [...], przebywająca w Ustroniu przy ul. [...], zwróciła się z wnioskiem o umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej w Ustroniu przy ul. [...]. A. S. przebywa w mieszkaniu znajomego, który zmarł. Jego spadkobiercy nie wyrażają zgody na dalszy pobyt A.S. w tym mieszkaniu. Wobec powyższego wniosła ona o skierowanie do DPS w Ustroniu mimo, iż nie posiada tam żadnych znajomych, jej jeden syn i wnuki zamieszkują w Gliwicach, a drugi syn przebywa w DPS w B. Z powyższego wynika, iż miejscem zamieszkania A. S. jest Ustroń, gdzie koncentruje się jej życie. Prezydent Gliwic podniósł, że w myśl art. 59 ust. 1 u.o.p.s., decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Natomiast zgodnie z dyspozycją przepisu art. 101 ust. 1, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 z późn. zm.) miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Odstępstwo od tej zasady wprowadza ust. 2, zgodnie z którym jedynie w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. A. S. nie jest osobą bezdomną. W rezultacie Prezydent Gliwic jest zdania, że właściwym do rozpatrzenia sprawy A. S. i wydania decyzji kierującej i ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej jest Burmistrz Miasta Ustronia. W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrza Miasta Ustronia wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Gliwic jako organu właściwego do rozpoznania wniosku A. S. w powyższej sprawie. Wyjaśnił, że z otrzymanej przez MOPS w Ustroniu w dniu [...] marca 2013 r. dokumentacji A. S. wynika, że okresowo korzystała ona z mieszkania przy ul. [...] w Ustroniu do którego nie posiadała i nie posiada tytułu prawnego. Właściciele tego mieszkania oczekują na jego dobrowolne zwolnienie przez A. S.. Sama zainteresowana we wszystkich zebranych w sprawie dokumentach podaje jako swoje aktualne miejsce zamieszkania Gliwice, ul. [...], które to mieszkanie jest jej wyłączną własnością. Najbliższa jej rodzina również mieszka na terenie miasta Gliwic. Na te okoliczności Burmistrz załączył dowody: kartę informacyjną ze szpitala w C. z dnia [...] października 2013 r., oświadczenie z dnia [...] marca 2014 r. oraz decyzję emerytalną z dnia [...] marca 2014 r. Burmistrz Ustronia podał, że stosownie do art. 25 k.c., miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na tak określoną prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy tj. przebywanie w sensie fizycznym w określonej w sensie administracyjnym, miejscowości oraz wola stałego w niej pobytu, rozumiana jako centrum życiowej działalności człowieka, które to przesłanki muszą przy tym wystąpić jednocześnie. Skoro A. S. jest w pełni świadoma, że zajmuje mieszkanie bez tytułu prawnego, cała jej rodzina i znajomi mieszkają w Gliwicach, a sama zainteresowana posiada mieszkanie własnościowe również w Gliwicach, to trudno uznać w tej sytuacji, że centrum jej życiowej działalności znajduje się w Ustroniu. Miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. dla A. S. są Gliwice. Zatem jego zdaniem, właściwym do wydania decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej jest zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej organ gminy w Gliwicach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają na podstawie art. 4 p.p.s.a. z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. - spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, niemające wspólnego organu wyższego stopnia, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie zachodzi konieczność rozstrzygnięcia negatywnego sporu o właściwość. Obydwa organy będące w sporze nie negują tego, że w myśl art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej a stosownie do przepisu art. 101 ust. 1 tej ustawy, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, oraz że miejscem zamieszkania osoby fizycznej zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Istotą sporu jest zatem ustalenie gdzie znajduje się miejsce zamieszkania A. S. w mieszkaniu w Gliwicach na ulicy [...] czy w mieszkaniu w Ustroniu na ulicy [...]. Odpowiedź na powyższe pytanie wymaga ustalenia dwóch elementów: po pierwsze miejscowości w jakiej przebywa w sensie fizycznym i po drugie czy przybyła do tej miejscowości z zamiarem stałego w niej pobytu. O ile miejsce pobytu A. S. jest bezsporne i znajduje się w Ustroniu, to wątpliwości może budzić z jakim zamiarem tam przebywa. Badając ten drugi element należy wziąć pod uwagę jak to słusznie wskazał Burmistrz Ustronia wolę A.S. rozumianą jako centrum jej życiowej działalności. Nie ulega wątpliwości, że A. S. jest właścicielką mieszkania w Gliwicach na ulicy [...] i tam jest zameldowana na pobyt stały. W mieszkaniu tym zamieszkuje obecnie wnuk A.S.. Jednak od dłuższego czasu A. S. przebywa w mieszkaniu znajomego w Ustroniu na ulicy [...], którego śmierć spowodowała konieczność opuszczenia tego mieszkania. We wszystkich aktualnych dokumentach sporządzanych przez A. S. jako miejsce pobytu wyraźnie podawała mieszkanie w Ustroniu np. w prośbie o przyjęcie do DPS z dnia [...] marca 2014 r. i oświadczeniu z [...] marca 2014 r. Także w opinii dotyczącej stopnia sprawności A.S. z dnia [...] kwietnia 2014 r., protokołu z wizyty pracownika socjalnego z dnia [...] marca 2014 r. oraz Kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że jako miejsce pobytu podawany jest Ustroń. Nawet z karty leczenia szpitalnego wynika, że leczy się w szpitalu w C. znajdującym się nieopodal Ustronia. Ponadto wprowadzenie wnuka do swojego mieszkania oraz wniosek o umieszczenie w domu pomocy społecznej w Ustroniu złożony w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Ustroniu świadczy, że A. S. nie zamierzała powrócić do Gliwic i nie zamierza. Z tych okoliczności wynika, że jej centrum życiowym jest Ustroń. Tego stanowiska nie podważają przywoływane przez Burmistrza Ustronia dokumenty w postaci decyzji ZUS i Karty leczenia szpitalnego w których jako adres zamieszkania A. S. podano mieszkanie w Gliwicach. Biorąc pod uwagę wcześniej wskazane dokumenty nie ulega wątpliwości, że adres dokumentach przedstawionych przez Burmistrza Ustronia nie był aktualny. W tych okolicznościach należy uznać, że aktualnym miejscem zamieszkania A.S. jest Ustroń. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a w zw. z art. 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 59 ust. 1 i 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jako właściwego do rozpoznania wniosku A.S. o umieszczenie w domu pomocy społecznej, wyznaczył Burmistrza Ustronia.