I OW 139/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-09-16

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Irena Kamińska, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Który organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie jest osobą bezdomną, a jej ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest inne niż miejsce, w którym złożyła wniosek i w którym przebywała przed złożeniem wniosku?
Ratio decidendi
Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej od osoby bezdomnej jest gmina ostatniego miejsca jej zameldowania na pobyt stały. W przypadku, gdy osoba ta nie zamieszkuje w miejscu zameldowania i nie ma możliwości powrotu do tego miejsca, a jednocześnie nie można jednoznacznie wskazać innego miejsca jej ugruntowanego pobytu, stosuje się przepis dotyczący osób bezdomnych.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta Opole wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Dąbrowa Górnicza w sprawie wniosku D.S. o zasiłek celowy. D.S. złożył wniosek w szpitalu, a następnie wniosek trafił do MOPS w Dąbrowie Górniczej, który przekazał go do MOPS w Opolu. Opole uznało, że D.S. nie mieszka pod wskazanym adresem, a ostatnim miejscem zameldowania jest Dąbrowa Górnicza. Dąbrowa Górnicza wniosła o wskazanie Opola lub Lublińca jako właściwego organu, wskazując na brak zamieszkania D.S. na jej terenie.
Rozstrzygnięcie
Wskazano Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza jako organ właściwy w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.), Sędzia del. WSA Iwona Kosińska, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Opole o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Opole a Prezydentem Miasta Dąbrowa Górnicza przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku D.S. z dnia 6 kwietnia 2016 r. o przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza jako organ właściwy w sprawie. Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2016 r. Prezydent Miasta Opola wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Prezydentem Dąbrowy Górniczej w przedmiocie udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego na zakup środków czystości oraz obuwia D.S. Jak wskazał organ w uzasadnieniu wniosku, D.S w trakcie pobytu w Wojewódzkim Szpitalu [...] w Lublińcu złożył w dniu 6 kwietnia 2016 r. wniosek o przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej. Wniosek ten wraz z przeprowadzonym przez pracownika socjalnego tego Szpitala wywiadem środowiskowym i dokumentacją został przekazany do rozpatrzenia do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Dąbrowie Górniczej. Ośrodek ten przekazał jednak wniosek Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie w Opolu, uznając, że D.S. przebywa w Opolu przy ul F.. Ośrodek w Opolu uznał, że z akt sprawy nie wynika, że D.S. mieszka przy ul. F., lecz że zameldowany jest na pobyt stały pod adresem: Dąbrowa Górnicza, ul. K., pod którym to jednak adresem nie zamieszkuje. Jednocześnie w dniu 6 kwietnia 2016 r. oświadczył on, że przed pobytem w Szpitalu przebywał w Opolu pod wskazanym adresem, jednak nie ma tam możliwości powrotu. Wnioskodawca zaznaczył, że D.S. nie zgłosił się do dnia dzisiejszego do Ośrodka w Opolu w sprawie udzielenia pomocy, a pracownik socjalny tego Ośrodka nie zastał nikogo podczas wizyty pod adresem ul F. w Opolu. Dopiero w dniu 14 czerwca 2016 r. pracownik ten nawiązał kontakt z osobą zamieszkałą w budynku przy ul. F. w Opolu, która poinformowała, że D.S. mieszkał pod tym adresem obok lokalu przez nią zajmowanego, jednak od roku go nie widuje. Z uwagi na powyższe, organem właściwym zdaniem wnioskodawcy jest Prezydent Dąbrowy Górniczej jako organ miejsca ostatniego zameldowania D.S. W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza wniósł o wskazanie jako organu właściwego Prezydenta Miasta Opole albo Prezydenta Lublińca, w którym mieści się Szpital. Zaznaczył, że D.S. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania od 12 lat, co wynika z oświadczenia właściciela lokalu tj. ojca, jak też nie przebywa na terenie Dąbrowy Górniczej. Na jej terenie nie jest też położony Szpital, w którym przebywa D.S. Jednocześnie po raz ostatni przebywał on w Opolu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją zawartą w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Wedle brzmienia art. 15 § 1 pkt 4 tej ustawy właściwym w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny. W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), zgodnie z którym właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie do art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy, osoba bezdomna oznacza osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Mając na uwadze powyższe, w stanie faktycznym analizowanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że D.S. jest osobą niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym, a zatem osobą bezdomną. Nie sposób bowiem jednoznacznie wskazać miejsca, które stanowi jego ugruntowanie miejsce życiowe. Z wniosku o rozstrzygnięcie sporu oraz z akt sprawy wynika, że miejscem tym przestało być Opole. Akta sprawy nie pozwalają też stwierdzić, że miejscem tym jest Szpital, w którym D.S. złożył wniosek o zasiłek. Znajduje zatem do niego zastosowanie art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z ustaleniami organu, ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały D.S. miał u rodziców w pod adresem: Dąbrowa Górnicza, ul. K. W rezultacie za organ właściwy w sprawie uznać należało Prezydenta Dąbrowy Górniczej, co Naczelny Sąd Administracyjny uczynił na zasadzie art. 15 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło