I OW 171/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia WSA del. do NSA Maria Werpachowska, Protokolant Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Agencji Nieruchomości Rolnych o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych a Starostą Zielonogórskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S.M. oraz E.S. dotyczącego wzruszenia decyzji Powiatowej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia [...] października 1969 r., nr [...] o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego za świadczenie emerytalno - rentowe postanawia: oddalić wniosek Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w Gorzowie Wlkp. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek z dnia [...] października 2009 r. nr [...] o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, zaistniałego pomiędzy Agencją, a Starostą Zielonogórskim, w sprawie z wniosku S.M. i E.S. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego, dotyczącego ostatecznej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia [...] października 1969 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego w zamian za świadczenia emerytalno-rentowe. We wniosku Agencja stwierdziła, że dotyczy on wskazania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organu właściwego do rozpatrzenia sprawy S.M. i E.S. W uzasadnieniu wniosku Agencja wskazała, że Starosta Zielonogórski przekazał, postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], sprawę S.M. dot. wzruszenia ww. decyzji Prezydium, wyjaśniając, iż początkowo sprawa dotyczyła zwrotu lasu na działce przejętej decyzją Prezydium, następnie odszkodowania za las, a w toku postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zielonej Górze, uchylając decyzję Starosty umarzającą postępowanie o odszkodowanie, wskazało, ze wnioskodawcom chodzi o wzruszenia decyzji Prezydium i że organem właściwym w sprawie jest Agencja. Powołując się na orzecznictwo, Agencja podkreśliła, że właściwym organem do rozpoznania wniosku S.M. i E.S. jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Odpowiadając na wniosek Agencji, Starosta Powiatu Zielonogórskiego stwierdził, że wniosek S.M. i E.S. dotyczy wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia [...] października 1969 r., a w obecnym stanie prawnym właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji przejętych na własność Państwa w zamian za emeryturę lub rentę jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Spór kompetencyjny i spór o właściwość może mieć charakter pozytywny lub negatywny – w pierwszym przypadku dochodzi do niego gdy dwa organy w nim uczestniczące uznają się za właściwe do rozpoznania sprawy, w drugim odwrotnie – oba organy uważają, że żaden z nich nie jest właściwy. W niniejszej sprawie dwa organy uważają, że nie są właściwe do rozpoznania sprawy z wniosku S.M. o wzruszenie ostatecznej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Zielonej Górze z dnia [...] października 1968 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego jej rodziców w zamian za świadczenie emerytalno-rentowe. Na pierwszy rzut oka wydawałoby się zatem, że w sprawie zaistniał negatywny spór kompetencyjny. Jednak jest tak tylko pozornie. Z akt sprawy wynika, że sprawę z wniosku S.M., dotyczącego ww. decyzji Prezydium, prowadził Starosta Zielonogórski, który w rezultacie, na skutek rozstrzygnięcia swego organu wyższego stopnia, uznał się za niewłaściwy w sprawie i przekazał ją do prowadzenia Agencji Nieruchomości Rolnych. Agencja również uznała się za niewłaściwą w sprawie, o czym świadczy jej wniosek skierowany do Naczelnego Sadu Administracyjnego. Jednak oba organy, uznając się za niewłaściwe nie wskazują nawzajem na właściwość tego drugiego organu uczestniczącego w sporze, natomiast oba zgodnie stwierdzają, że właściwy do rozpoznania sprawy jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zresztą Agencja we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wniosła nie o wskazanie Starosty, ale właśnie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jak z powyższego wynika, organ na właściwość którego wskazują organy będące w sporze, nie uczestniczy w nim, żaden z organów bowiem Ministrowi nie przekazał sprawy wg właściwości do rozpoznania. Pomiędzy Agencją i Starostą nie istnieje zatem spór o to który z tych organów jest właściwy do załatwienia sporu, skoro oba organy wskazują zgodnie na właściwość trzeciego. W takiej sytuacji nie było podstaw do rozpoznania wniosku i wskazania organu właściwego. Na marginesie należy rozważyć, że nie jest w ogóle ustalony przedmiot sprawy, z jednej strony mówi się o wznowieniu postępowania, z drugiej o stwierdzeniu nieważności decyzji. Zgodzić należy się, iż stronom chodzi o wzruszenie ostatecznej decyzji Prezydium z [...] października 1968 r., jednak nie został ustalony tryb w jakim miałoby być prowadzone takie postępowanie. Stronom należy wyjaśnić jakie są tryby wzruszenia decyzji ostatecznej, jakie są możliwości wzruszenia, w każdym z nich i skutki z tego wynikające i dopiero ustalić o co wnoszą, tj. w jakim trybie ma być prowadzone postępowanie Wówczas będzie możliwe ustalenie organu właściwego do załatwienia sprawy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz., 1270 ze zm.).