I OW 181/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie NSA Monika Nowicka (spr.) del. WSA Iwona Kosińska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta B. a Prezydentem Miasta J. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. T. o udzielenie pomocy finansowej na zakup żywności oraz potwierdzenie prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta J. jako organ właściwy w sprawie Prezydent Miasta B. wnioskiem z dnia 18 września 2014 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, który zaistniał pomiędzy organem wnioskującym a Prezydentem Miasta J. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. T. poprzez wskazanie Prezydenta Miasta J., jako organu właściwego w sprawie. W uzasadnieniu wniosku podano, że A. T. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o udzielenie pomocy finansowej na zakup żywności oraz potwierdzenie prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zdaniem Prezydenta Miasta B., organem właściwym do rozpoznania w/w wniosku był Prezydent Miasta J. Powołując się na art. 101 ust 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, art. 25 kodeksu cywilnego oraz art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, organ wnioskujący twierdził bowiem, że w niniejszym przypadku decydujące znaczenia dla ustalenia organu właściwego w sprawie miało ustalenie miejsca zamieszkania zainteresowanego. W toku przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2014 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że będący osobą uzależnioną od alkoholu i narkotyków, A. T., przebywa wprawdzie od dnia [...] lipca 2012 r. wraz z bratem w B., w mieszkaniu, którego najemcą jest jego babka – K. T., ale wcześniej przebywał on w J., w którym to mieście mieszkał i nadal mieszka. Podkreślono, iż A. T. podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego oświadczył, że w B. przebywa jedynie czasowo a jego pobyt w tym miejscu jest spowodowany jedynie chęcią podjęcia leczenia odwykowego. Ponadto organ wnioskujący zwrócił uwagę, że pomimo zawartego kontraktu socjalnego zainteresowany nie zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B., nie podjął również zatrudnienia a poprzednio korzystał ze świadczeń pomocy społecznej w J. Odpowiadając na wniosek, uczestniczący w postępowaniu Prezydent Miasta J., wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta B., jako organu właściwego w sprawie. Zdaniem uczestnika postępowania, miejscem zamieszkania zainteresowanego była B., bo w tym mieście A. T. obecnie przebywał (mieszkał), prowadząc wspólnie z bratem – T. G. gospodarstwo domowe. Na terenie tego miasta koncentrowały się zatem sprawy życiowe zainteresowanego. Tam też zgłosił się do Poradni Terapii Uzależnienia od Substancji Psychoaktywnych i w tym samym dniu podpisał kontrakt socjalny w zakresie rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej. Następnie w dniu [...] lipca 2014 r. zobowiązał się kontynuować terapię oraz zarejestrować się Powiatowym Urzędzie Pracy. Pobyt A. T. w B. był zatem spowodowany chęcią leczenia odwykowego oraz zmianą otoczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwaną dalej "P.p.s.a.", spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie - zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa w cytowanym wyżej artykule. Przedmiotowy spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem Miasta B., a Prezydentem Miasta J. jest sporem negatywnym i dotyczy wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku A. T. o udzielenie pomocy finansowej na zakup żywności oraz potwierdzenie prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wspomniany wyżej wniosek miał swoje oparcie w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), dalej: "u.p.s." oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz.1027 ze zm.). Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s., właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z kolei, według art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, organem uprawionym do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, jest wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Ponieważ obie ustawy nie zawierają legalnej definicji pojęcia miejsca zamieszkania, to z tego powodu, zastosowanie w tej mierze znajdują przepisy kodeksu cywilnego, dalej: "k.c.". W analizowanej sytuacji istotna była zatem treść przepisu art. 25 k.c., który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, na który składają się dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). W świetle powyższego należało zatem stwierdzić, że decydujące dla ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku A. T. było określenie jego miejsca zamieszkania. Z treści przedstawionych przez organy dokumentów, w tym przede wszystkim złożonego w dniu [...] lipca 2014 r. przez zainteresowanego (podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego) oświadczenia wynika, iż w B. przebywa on jedynie czasowo. Jego pobyt w tym miejscu jest podyktowany jedynie czasową chęcią zmiany otoczenia i podjęciem leczenia odwykowego. Pobyt jego w tym mieście sugeruje zatem, że jego przebywaniu w B. nie towarzyszy aktualnie wola stałego w tym miejscu pobytu. Nie można w związku z tym przyjąć, że miejscowość ta jest miejscem jego zamieszkania. Bez wpływu na powyższe pozostaje fakt podjęcia przez zainteresowanego w tym miejscu leczenia oraz próby rejestracji, jako bezrobotnego w Urzędzie Pracy. W związku z tym, skoro pobyt A. T. w B. ma charakter jedynie czasowego pobytu, to tym samym miejscem jego stałego zamieszkania jest nadal J., w którym to mieście jest on na stałe zameldowany. Mając zatem na uwadze wskazane wyżej okoliczności, należało uznać, że organem właściwym do rozpoznania wniosku A. T. o udzielenie pomocy finansowej na zakup żywności oraz potwierdzenie prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest Prezydent Miasta J. Z tych względów, z mocy powołanych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.