I OW 202/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędzia WSA del. Maria Werpachowska Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Chełm o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Chełm a Starostą Tomaszowskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy w przedmiocie zatrzymanego prawa jazdy kategorii B S.Z. postanawia: wskazać Starostę Tomaszowskiego jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. Prezydent Miasta Chełm wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Starostą Powiatowym w T., który z tych organów jest właściwy w sprawie wniosku Prokuratury Rejonowej dla m. Rzeszowa dot. zatrzymania prawa jazdy S.Z.. W uzasadnieniu wniosku Prezydent podał, iż do siedziby Urzędu Miasta Chełm w dniu 14 września 2009 r. wpłynęło postanowienie Prokuratury Rejonowej dla m. Rzeszów z dnia [...] września 2009 r. w sprawie zatrzymania prawa jazdy kat. B S.Z.. Jako miejsce zamieszkania Prokuratura podała T. ul. R.. Prezydent Miasta Chełm na podstawie art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. przekazał sprawę Staroście Tomaszowskiemu jako organowi właściwemu. Ten zaś postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. uznał się za organ niewłaściwy i przekazał sprawę do rozpatrzenia Prezydentowi Miasta Chełm. Przekazanie sprawy uzasadniono tym, iż S.Z. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem w T., gdzie był zameldowany na pobyt czasowy od 5 lutego 2008 r. do 28 lutego 2009 r., lecz w chwili zatrzymania prawa jazdy już w T. nie przebywał. Starosta stwierdził nadto, że prawo jazdy nr [...] wydane zostało [...] czerwca 2005 r. przez Prezydenta Miasta Chełma, zaś akta ewidencyjne znajdują się w Urzędzie Miasta Chełma. W tym mieście S.Z. posiada stały meldunek. Występując z wnioskiem o rozstrzygniecie sporu Prezydent powołał się na ustalenia, z których wynikało, że S.Z. posiadał miejsce stałego pobytu w C. ul. Z. w okresie od 16 sierpnia 2005 r. do 27 września 2007 r. W okresie 5 lutego 2008 r. – 28 lutego 2009 r. był zameldowany czasowo na terenie T. Z danych przedłożonych organowi wynika, iż S.Z. nie ma stałego miejsca zameldowania, natomiast Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie wskazała adres T. ul. R. podany jej przez zainteresowanego jako adres pobytu i do doręczeń. Prezydent powołując się na art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. stwierdził, że organem właściwym miejscowo do prowadzenia tej sprawy jest Starosta Tomaszowski z uwagi na miejsce pobytu. Zdaniem tego organu bez znaczenia pozostaje fakt, że w miejscu ostatniego pobytu nie posiadał meldunku, gdyż o miejscu zamieszkania (pobytu) danej osoby nie przesądza wyłącznie sam fakt formalnego zameldowania, który stanowi jedynie czynność materialno-administracyjną. Miejsce zamieszkania lub wyjątkowo miejsce pobytu stanowi podstawę ustalenia właściwości miejscowej organu w sprawie dot. uprawnienia do prowadzenia pojazdów. Za decydującą w tej kwestii organ uważa deklarację samej strony, która wskazała miejsce pobytu w T., będące jednocześnie ostatnim urzędowo potwierdzonym miejscem zameldowania. W odpowiedzi na wniosek Starosta Tomaszowski wniósł o uznanie za właściwy organ w tej sprawie Prezydenta Miasta Chełma i podtrzymał stanowisko zajęte w postanowieniu z dnia [...] września 2009 r. Ponadto Starosta podał, iż w celu ustalenia faktycznego miejsca pobytu wezwano S.Z. w dniu [...] stycznia 2010 r. do stawiennictwa w Urzędzie Miasta. Jednakże mimo upływu wyznaczonego terminu nie stawił się w Urzędzie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie pomiędzy organami zaistniał negatywny spór o właściwość, do rozstrzygnięcia którego na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zw. dalej ustawą P.p.s.a.) właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Negatywny spór o właściwość dotyczy sprawy z zawiadomienia Prokuratora Rejonowego w Rzeszowie o zatrzymaniu prawa jazdy kat. B nr [...] S.Z. Rozstrzygając przedmiotowy spór należy zauważyć, że właściwość miejscową organów administracji określają przepisy art. 21 k.p.a. Z uwagi na to, iż przepisy § 1 pkt 1 i 2 nie mają zastosowania w tym przypadku rozważyć należy sytuację przewidzianą w art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. W myśl tego przepisu właściwym miejscowo jest organ administracji publicznej według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju – według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron, jeżeli zaś żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania lub pobytu – według miejsca ostatniego jej zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju. Z ustaleń poczynionych w tej sprawie wynika, iż S.Z. zamieszkiwał na stałe w Chełmie i w mieście tym pod różnymi adresami posiadał stały meldunek. Od dnia 5 lutego 2008 r. do 28 lutego 2009 r. zameldowany był na pobyt czasowy w T. i tam przebywał. Również przekazująca sprawę we wrześniu 2009 r. Prokuratura Rejonowa w Rzeszowie podała jako adres pobytu i dla doręczeń miasto T. ul. R. Mająca zastosowanie w tej sprawie ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w art. 97 ust. 1 reguluje jedynie właściwość organu do wydania prawa jazdy. Jest nim starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się, a w uzasadnionych przypadkach – właściwy ze względu na miejsce czasowego pobytu. Orzekając w sprawie I OW 114/08 Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2008 r. przyjął, iż również w innych sprawach (odmowa przywrócenia cofniętych uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi) należy kierować się przesłankami wynikającymi z art. 97 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. Wychodząc z tych przesłanek i kierując się wykładnią systemową powołanych wyżej przepisów Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż w tej sprawie skoro strona nie ma aktualnie stałego miejsca zamieszkania i nie jest znany aktualny adres pobytu czasowego jedyną przesłanką ustalenia właściwości miejscowej jest miejscowość ostatniego pobytu. Miejscowością tą jest bez wątpienia T.. Wniosek taki wynika z art. 97 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 21 § 1 pkt 3 in fine k.p.a. Z tych względów na podstawie art. 4 i 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.