I OW 207/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta C. a Wójtem Gminy G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. N. o umorzenie zadłużenia powstałego z tytułu zaliczki alimentacyjnej postanawia: wskazać Wójta Gminy G. jako organ właściwy w sprawie. Prezydenta Miasta C. wnioskiem z [...] lipca 2017 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S. N. o umorzenie zadłużenia powstałego z tytułu zaliczki alimentacyjnej ze względu na jego sytuację dochodową i rodzinną poprzez wskazanie jako organu właściwego Wójta Gminy G. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu [...] września 2016 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wpłynęło pismo S. N. z [...] września 2016 r. o umorzenie zadłużenia powstałego z tytułu wypłaty zaliczki alimentacyjnej. W dniu [...] września 2016 r., w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2016 r. poz. 169 ze zm.), podanie to przekazano do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. Z uwagi na to, że organem właściwym dłużnika, zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego, Prezydent Miasta C. decyzją z [...] grudnia 2016 r. odmówił umorzenia zaliczki alimentacyjnej wypłaconej osobie uprawnionej z uwagi brak wystąpienia przesłanki z art. 30 ust. 1 ww. ustawy. Wobec powyższego S. N. wnioskiem z [...] października 2016 r. wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o umorzenie zadłużenia z tytułu zaliczki alimentacyjnej ze względu na jego stan zdrowia. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. pismem z [...] listopada 2016 r. podanie to przekazał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. W ocenie wnioskodawcy, w przypadku ww. wniosku zastosowanie powinien znaleźć art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconym świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Organem właściwym wierzyciela, zgodnie z art. 2 pkt 10 ww. ustawy, jest natomiast wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Ze względu na to, że wierzycielem jest P. N. zam. P. ul. [...], to organem właściwym wierzyciela jest Gmina G., tj. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w G. W odpowiedzi na wniosek Gmina G. wniosła o wskazanie Prezydenta Miasta C. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku S. N. Uczestnik postępowania wskazał, że z uwagi na okoliczność, że będące przedmiotem sprawy świadczenie jest zaliczką alimentacyjną nie zaś świadczeniem z funduszu alimentacyjnego (świadczenie zostało przyznane na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. z 2005 r. Nr 86, poz. 732 ze zm.)) organem właściwym w sprawie jest organ właściwy dłużnika, tj. Prezydent Miasta C. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny lub spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem Miasta C. a Wójtem Gminy G., jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku S. N. o umorzenie zadłużenia powstałego z tytułu zaliczki alimentacyjnej. Kwestią sporną w sprawie jest natomiast podstawa prawna wniosku dłużnika alimentacyjnego, tj. który przepis należy zastosować, art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a w tym przypadku organem właściwym byłby Prezydent Miasta C. (jako organ właściwy dla dłużnika), czy też art. 30 ust. 2 ww. ustawy, w którym to przypadku właściwym byłby Wójt Gminy G. (jako organ właściwy dla wierzyciela). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z wniosku S. N. o umorzenie zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych w sposób jednoznaczny wynika, że strona jako podstawę prawną swego żądania wskazała art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, powołując się na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wnioskodawca napisał bowiem, że występuje do Wójta Gminy G. jako do organu właściwego dla wierzyciela (por. ostatnie zdanie wniosku z [...] października 2016 r.) W oparciu o wskazany przepis organy powinny zatem rozpoznać sprawę. Należy mieć na uwadze, że w ust. 1 i ust. 2 art. 30 powołanej ustawy, różne są przesłanki umorzenia należności i zakres w jakim należności te podlegają umorzeniu. Wybór podstawy prawnej umorzenia należy zatem do strony. Ocenę, czy wskazana przez stronę podstawa prawna jej żądania w stanie faktycznym sprawy może mieć zastosowanie organ powinien zawrzeć w orzeczeniu kończącym postępowanie, które może być poddane ewentualnej kontroli sądowej. Ponieważ strona, jak wyżej powiedziano, wskazała art. 30 ust 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym właściwym do załatwienia sprawy jest organ wierzyciela, nie ulega wątpliwości, że organem tym jest Wójt Gminy G. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.