I OW 216/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia del. WSA Iwona Kosińska, Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Zawiercie z dnia 30 listopada 2012 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Zawiercie, Burmistrzem Gminy Włoszczowa a Wójtem Gminy Irządze w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D. M. o ustalenie prawa do zasiłku stałego postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Zawiercie jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Wnioskiem z dnia 30 listopada 2012 r., Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zawierciu działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Zawiercie wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy Prezydentem Miasta Zawiercia a Wójtem Gminy Irządze w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D. M. w sprawie przyznania zasiłku stałego. We wniosku podniesiono, że D. M. zamieszkała na terenie gminy Irządze w 2003 r. uzyskała skierowanie, wydane przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Zawierciu, do domu pomocy społecznej w Zawierciu. W domu tym przebywała do czerwca 2009 r. W wyniku skierowania wydanego przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Zawierciu została przeniesiona do domu pomocy społecznej we Włoszczowej gdzie przebywa do chwili obecnej. Prawo do zasiłku stałego D. M. uzyskała w oparciu o decyzję Wójta Gminy Irządze, która została przez ten organ uchylona, a wypłatę zasiłku stałego gmina Irządze przekazała do gminy Zawiercie. Gmina Zawiercie wypłacała zasiłek stały do października 2012r. Decyzją z dnia [...] października 2012r nr [...] uchylono decyzję przyznającą zasiłek stały w oparciu o przepis art. 106 ust. 5 z uwagi na zmianę sytuacji osobistej strony. Zdaniem organu wnoszącego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość w sprawie znajduje zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r Nr 175 poz. 1362 z późn. zm.), ustanawiający ogólną zasadę, iż właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zameldowania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zgodnie jednak z art. 155 ust. 1 tej ustawy dla osób umieszczonych w domu pomocy społecznej na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004 r. stosuje się dotychczasowe przepisy o właściwości miejscowej gminy. Skoro D. M. została umieszczona w domu pomocy społecznej na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004 r., zastosowanie mają dotychczasowe przepisy. Ustawa ta w art. 37 ust. 1 przewidywała, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zameldowania osoby ubiegającej się o świadczenie. W konkluzji stwierdzono, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Zawierciu nie był nigdy organem, który kierował D. M. do domu pomocy społecznej a ponadto od 2009 r. nie przebywa w domu pomocy społecznej w Zawierciu i nie jest zameldowana na terenie tej gminy. W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy Irządze podał, że D. M. była zameldowana na pobyt stały na terenie Gminy Irządze w okresie od dnia 1 października 1982 r. do dnia 18 sierpnia 1993 r., a następnie została wymeldowana decyzją administracyjną. Podczas pobytu czasowego (od dnia 24 stycznia 2002 r. do dnia 31 grudnia 2002 r.) w Środowiskowym Domu Samopomocy w Irządzach nr 127A przyznany został zasiłek stały wyrównawczy oraz skompletował dokumentację dotyczącą wniosku o umieszczenie w domu pomocy. Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Irządzach decyzją nr [...] z dniem [...] grudnia 2003 r. uchylił decyzję przyznającą prawo do zasiłku na wniosek Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w Zawierciu. Wypłata zasiłku stałego została przekazana do Gminy Zawiercie. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania. Powołana ustawa nie definiuje jednak "miejsca zamieszkania" co oznacza ,że należy je rozumieć zgodnie z wykładnią art. 25 Kodeksu Cywilnego, tj., iż miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W rozpoznawanej sprawie wnioskująca o przyznanie zasiłku stałego nie przebywa na terenie Gminy Irządze. Odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość złożył także Burmistrz Gminy Włoszczowa, na terenie której przebywa obecnie D. M., przychylając się do wniosku Prezydenta Miasta Zawiercie. Burmistrz Gminy Włoszczowa podzielił argumentację zaprezentowaną przez Prezydenta Miasta Zawiercie, przy czym zwrócił uwagę, że przywołując regulację przepisu art. 101 ust. 1 ustawy Prezydent błędnie wskazał, iż właściwość gminy ustala się według miejsca zameldowania osoby ubiegającej się o świadczenie. Zgodnie ze wskazanym przepisem właściwość w tym zakresie ustala się według miejsca zamieszkania takiej osoby. Burmistrz Gminy Włoszczowa podał także, że D. M. została skierowana do domu pomocy społecznej przed końcem roku 2003 przez Gminę Irządze. W świetle tego, zgodnie z art. 155 ust. 1 ustawy, w sprawie znajdą zastosowanie przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 2004 r., tj. art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Z tych względów właściwą w sprawie będzie Gmina Irządze, jako gmina kierująca D. M. do domu pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Sporem o właściwość jest sytuacja, w której co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która powinna być usunięta na skutek podjęcia środka prawnego przez właściwy organ. Podlegający rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie przez Prezydenta Miasta Zawiercia ma charakter negatywnego sporu o właściwość miejscową. Żaden z organów uczestniczących w sprawie nie uznaje swojej właściwości miejscowej do rozpoznania wniosku D. M. o przyznanie zasiłku stałego. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w art. 101 ust. 1 ustanawia ogólną zasadę, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, z tym, że zgodnie z ust. 6 tego artykułu dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej. Ponadto, podnieść należy, że w myśl art. 155 ust. 1 tej ustawy do osób umieszczonych w domu pomocy społecznej na podstawie skierowania wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r. stosuje się dotychczasowe przepisy o właściwości miejscowej gminy. Jeżeli zatem osoba ubiegająca się o świadczenie z pomocy społecznej została umieszczona w domu pomocy społecznej na podstawie skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004 r. zastosowanie mają przepisy dotychczasowe. Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 37 ust. 6a obowiązującej przed dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej dla mieszkańca domu pomocy społecznej właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej. Ze znajdujących się w aktach sprawy materiałów, w szczególności wywiadu środowiskowego oraz danych z bazy meldunkowej, wynika że w dacie wydania skierowania do umieszczenia w domu pomocy społecznej, tj. [...] czerwca 2003 r. D. M. przebywała na terenie Gminy Zawiercie, bowiem od dnia 1 stycznia 2003 r. przebywała w Domu Pomocy Społecznej w Zawierciu przy ul. Rzemieślniczej 9. W związku z powyższym w sprawie niniejszej zastosowanie znajduje powołany wyżej przepis art. 37 ust. 6a ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r., a właściwym do rozpoznania wniosku D. M. jest Prezydent Miasta Zawiercie. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.