I OW 216/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Szczecin o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Szczecin, a Naczelnikiem Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku I.C. w zakresie przyznania wynagrodzenia za dozór pojazdu postanawia: odrzucić wniosek Wnioskiem z dnia 17 września 2015 r. Prezydent Miasta Szczecina, działając na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Szczecina a Naczelnikiem Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie poprzez wskazanie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku I. C. z dnia 28 października 2011 r. o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu marki Fiat 125p za okres od dnia 23 stycznia 2002 r. do 4 stycznia 2010 r. W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta Szczecina podał, że pismem z dnia 28 kwietnia 2011 r. skierowanym do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie I. C. wniosła o przyznanie jej wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki Fiat 125p o numerze rejestracyjnym [...] za okres od 23 stycznia 2002 r. do 4 stycznia 2010 r. w wysokości 8 zł za dobę parkowania pojazdu i 150 zł za jego usunięcie. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie postanowieniem z dnia 12 lipca 2012 r. nr III US EA/784/RŻ/6/8/2011 odmówił przyznania wynagrodzenia, natomiast Dyrektor Izby Skarbowej w Szczecinie postanowieniem z dnia 29 października 2012 r. nr EA.7-75-20/11, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r. o sygn. akt II SA/Sz 11/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu skargi I. C., uchylił postanowienia organów obu instancji. Następnie wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r. o sygn. akt I OSK 2126/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu, że organem właściwym do rozpoznania sprawy wywołanej wnioskiem I. C. jest Starosta Szczeciński. Zawiadomieniem z dnia 24 sierpnia 2015 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie przekazał wniosek I. C. do Prezydenta Miasta Szczecina, pełniącego obowiązki starosty. Prezydent Miasta Szczecina nie znalazł jednak podstaw prawnych do rozpatrzenia przekazanego wniosku i powołując się na treść art. 153 p.p.s.a., uznał, że ocena prawna zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wiąże tegoż organu, bowiem nie był on organem, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie wskazał, że w świetle art. 170 p.p.s.a. orzeczenie sądowe wiąże również Prezydenta Miasta Szczecina, który winien przyjąć, że kwestia właściwości rzeczowej kształtuje się tak jak to wynika z wyroku NSA o sygn. I OSK 2126/13. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Rozstrzyganie sporów o właściwość jest instytucją procesową, która ma na celu wskazanie organu właściwego do rozpoznania konkretnej sprawy administracyjnej, na której tle ów spór się wyłonił. Warunkiem rozpoznania wniosku jest jednak uprzednie stwierdzenie, iż wniosek ten jest dopuszczalny. Dla oceny dopuszczalności złożonego przez Prezydenta Miasta Szczecina wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość istotne jest, że problem organu właściwego do rozpatrzenia wniosku I. C. o przyznanie wynagrodzenia na dozór i usunięcie pojazdu został już rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2015 r. o sygn. akt I OSK 2126/13. W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że organem właściwym do rozpoznania sprawy wywołanej wnioskiem I. C. jest Starosta Szczeciński a Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie po zwrocie akt winien przekazać wniosek do organu właściwego. Stanowisko wnioskodawcy, że z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a., ocena prawna zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wiąże go, bowiem nie był on organem, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia nie jest trafne. Rzeczywiście nie był on stroną postępowania w sprawie, w której zapadł wymieniony wyżej wyrok. Należy jednak pamiętać, że stosownie do treści powołanego art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania w danej sprawie, wyrażone w orzeczeniu, wiąże organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z powyższego wynika, że ocena prawna i wskazania zawarte w sprawie z wniosku I. C. wiążą nie tylko Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie i Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Szczecinie ale wszystkie organy orzekające w sprawie aż do prawomocnego jej zakończenia. Zwrócić należy też uwagę, że stosownie do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Co prawda, moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a., odnosi się co do zasady do treści sentencji wyroku, nie mniej jednak prawidłowe jej odczytanie wymaga odwołania się do treści uzasadnienia. Oznacza to w odniesieniu do sądów i innych organów państwowych, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono to w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona już ponownie badana (tak też B. Dauter, B Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. II, str. 365, teza 4 i 5 ) Z tych też względów związanie oceną prawną - co do właściwości organu - wyrażoną w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, powoduje niedopuszczalność sporu kompetencyjnego w sprawie administracyjnej, w której wyrok ten został wydany. Skutkuje to koniecznością odrzucenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.