I OW 254/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Popowska (spr.) sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia del. WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy S. a Burmistrzem G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. T. o umieszczenie w domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy S. jako organ właściwy w sprawie. Burmistrz Miasta i Gminy S. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy S. a Burmistrzem G. w sprawie rozpoznania wniosku E. T. o umieszczenie w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku Burmistrz Miasta i Gminy S. wskazał, że w dniu 3 października 2015 r. E. T. wystąpiła z wnioskiem o umieszenie na okres pięciu miesięcy w Domu Pomocy Społecznej w H. Wnioskodawczyni posiada stały meldunek w miejscowości J. Gmina G.. Z posiadanych dokumentów wynika, że E. T. raz przebywa w miejscowości J. (w okresie wiosennym i letnim) a raz w S. (w okresie jesienno-zimowym). Jest właścicielką domu w J. i mieszkania w S.. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz G. wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz rozmowy z Sołtysem wsi J. , w której E. T. posiada stały meldunek, wynika, iż ww. od pięciu lat nie zamieszkuje pod stałym adresem zameldowania. Wnioskodawczyni przebywa w mieszkaniu przy ul. W. w S., którego jest właścicielką. Sołtys wsi potwierdził, że E. T. odwiedza swoją posesję, ale tylko w celu doglądania dobytku i odwiedzin znajomych. Wizyty mają miejsce trzy lub cztery razy w roku na okresy nie dłuższe niż dwa tygodnie w okresie letnim, a zimą 1-2 dniowe. Pod adresem zameldowania znajduje się budynek jednorodzinny, który wymaga remontu, nie ma centralnego ogrzewania, łazienki; jest zaniedbany i niedostosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku inwalidzkim. Natomiast, jak wynika z wywiadu środowiskowego GOPS w S., mieszkanie, w którym wnioskodawczyni zamieszkuje i posiada meldunek czasowy, jest komfortowe i w pełni wyposażone. Ponadto Ośrodek ustalił, że E. T. w okresie od 2012 r. do 2016 r. dwukrotnie składała w Urzędzie Miejskim w G. deklarację na wywóz nieczystości, w kwietniu 2013 r. na kwotę 11 zł i w październiku 2013 r. na 0 zł. Zdaniem Burmistrza G., fakt niedeklarowania wywozu nieczystości pozwala wnioskować, że zainteresowana nie zamieszkuje pod adresem zameldowania. Centrum życiowe E. T. koncentruje się w miejscu czasowego meldunku w S.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zaistniały w rozpoznawanej sprawie spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy S. a Burmistrzem G. ma charakter negatywny, gdyż oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpatrzenia wniosku E. T. o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Zasady ustalania właściwości miejscowej w sprawach z zakresu pomocy społecznej określa art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), stanowiąc w ust. 1, że właściwość tę określa się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z kolei art. 59 ust. 1 ww. ustawy, przyznający gminie kompetencje w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej stanowi, że decyzję o skierowaniu wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Oba te przepisy korespondują ze sobą i wynika z nich, że właściwą miejscowo do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o to skierowanie w dacie kierowania tej osoby do domu pomocy. Ponieważ ustawa ta nie zawiera legalnej definicji pojęcia miejsca zamieszkania, zastosowanie w tej mierze znajdują przepisy kodeksu cywilnego. W analizowanej sytuacji istotna jest zatem treść art. 25 K.c., który przewiduje, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, na który składają się dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). O zamieszkiwaniu w określonej miejscowości można mówić więc wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że ta miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby fizycznej. Należy jednocześnie zauważyć, że samo zameldowanie będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego. Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy uznać, że w rozumieniu powołanego art. 25 K.c., miejscowość S. spełnia przesłanki miejsca zamieszkania E. T. Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawczyni ma 82 lata, mieszka sama, porusza się na wózku inwalidzkim. Większość miesięcy w roku przebywa we własnym mieszkaniu w S., gdzie jak oświadczyła, ma lepszy dostęp do opieki zdrowotnej i kontynuuje leczenie. Krótkotrwałe pobyty wnioskodawczyni w J. przypadają na okres wiosenno-letni, gdyż posiadany przez nią dom nie ma centralnego ogrzewania i łazienki. Stan techniczny tej nieruchomości uniemożliwia całoroczne zamieszkiwanie. Dom wymaga remontu i nie jest przystosowany do potrzeb osoby poruszającej się na wózku inwalidzkim. Okresowe przebywanie w J. należy więc traktować jedynie w kategoriach pobytu czasowego, podyktowanego przede wszystkim koniecznością doglądania tej nieruchomości. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że aktywność życiowa zainteresowanej obecnie skoncentrowana jest w S., gdzie mieszka przez większą część roku i korzysta z opieki lekarskiej. W rozumieniu art. 25 K.c., to ta miejscowość stanowi miejsce zamieszkania E. T., co w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej skutkowało stwierdzeniem, że organem właściwym do rozpatrzenia jej podania o skierowanie do domu pomocy społecznej jest Burmistrz Miasta i Gminy S.. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.