I OW 28/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-13

Skład orzekający: Irena Kamińska, Ewa Dzbeńska, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Który organ administracji publicznej jest właściwy do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie przebywa w jednym mieście, ale ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały wskazuje na inne miasto?
Ratio decidendi
Właściwość miejscową gminy w sprawach dotyczących skierowania do domu pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a nie ostatniego miejsca zameldowania. Miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, to miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, co oznacza skupienie ważnych spraw życiowych. W analizowanym przypadku, pomimo ostatniego zameldowania we Wrocławiu, centrum życiowe osoby wnioskującej znajdowało się w Poznaniu, co czyniło Prezydenta Miasta Poznania organem właściwym.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta Poznania wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Wrocławia w sprawie wniosku B. G. o skierowanie do domu pomocy społecznej. Prezydent Poznania wskazywał na właściwość Prezydenta Wrocławia ze względu na ostatnie miejsce zameldowania B. G., podczas gdy Prezydent Wrocławia argumentował, że B. G. mieszka w Poznaniu i tam koncentrują się jego sprawy życiowe. B. G. przebywa w Poznaniu od 1987 r., wynajmował tam lokale, a obecnie jest osobą bezdomną.
Rozstrzygnięcie
Wskazano Prezydenta Miasta Poznania jako organ właściwy do rozpoznania wniosku B. G. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.), Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Poznania o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Poznania a Prezydentem Miasta Wrocławia w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B. G. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Poznania jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Wnioskiem z dnia 21 lutego 2013 r. Prezydent Miasta Poznania wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Prezydentem Wrocławia w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku B. G. o skierowanie do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wskazano, że organem właściwym w sprawie jest Prezydent Wrocławia w związku z treścią art. 101 ust. 2 oraz art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. B. G. od 1997 r. przebywa w Poznaniu, w którym wynajmował lokale mieszkalne, jednakże obecnie jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Tym samym podstawą dla ustalenia właściwości organu jest art. 101 ust. 2 powołanej ustawy, który w odniesieniu do osób bezdomnych wskazuje, że właściwą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Zgodnie zaś z ustalonym stanem faktycznym ostatnim miejscem zameldowania B. G. na pobyt stały był Wrocław. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Wrocławia wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Poznania jako organu właściwego do rozpoznania wniosku wobec tego, iż z analizy akt sprawy nie wynika aby B. G. był osobą bezdomną, o której mowa w art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Mieszka on bowiem w lokalu mieszkalnym w Poznaniu przy ul. [...], gdzie znajduje się jego centrum życiowe i jednocześnie nie jest nigdzie zameldowany. Okoliczność ta wynika z dokumentów i zaświadczeń znajdujących się w aktach sprawy oraz oświadczeń B. G., który sam wskazuje, że mieszka w Poznaniu i nie chce opuszczać tego miasta. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepis art. 101 ust. 3 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Nie dotyczy to jednak spraw - jak w tym przypadku - związanych ze skierowaniem do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej skierowania do domu pomocy społecznej właściwą do jej rozstrzygnięcia będzie zawsze gmina miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania", należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia ww. pojęcia zawartego w art. 25 k.c. Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy uznać, że przesłanki miejsca zamieszkania B. G. w rozumieniu art. 25 k.c. spełnia miasto Poznań, z którym wnioskodawca związany jest od 1987 r. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, w tym oświadczeń z dnia 11 grudnia 2012 r. oraz 30 stycznia 2013 r., wnioskodawca nie zamierza opuszczać Poznania, przebywa tam z zamiarem stałego pobytu, w mieście tym zamieszkuje jego syn, a przed przyjęciem do szpitala – [...] Centrum [...] w Poznaniu B. G. wynajmował pokój przy ul. [...]. Ponadto zainteresowany w ww. zakładzie opieki zdrowotnej korzysta 3-4 razy w miesiącu z chemioterapii. Podkreślić należy, iż w orzecznictwie akcentuje się m. in., że o ześrodkowaniu ważnych spraw życiowych może świadczyć fakt korzystania z opieki zdrowotnej i leczenie specjalistyczne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OW 156/10). Aktualna sytuacja życiowa wnioskodawcy, który od dłuższego czasu przebywa w Poznaniu, gdzie zamieszkuje jego syn i który ubiega się o skierowanie do domu pomocy społecznej w Poznaniu wskazuje, że obecnym miejscem zamieszkania, w którym koncentrują się życiowe sprawy B. G. jest Poznań. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło