I OW 304/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-21
Skład orzekający: Anna Lech, Ewa Dzbeńska, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, jeśli wnioskodawca deklaruje różne miejsca zamieszkania, a materiał dowodowy wskazuje na koncentrację jego spraw życiowych w Warszawie?Ratio decidendi
Organem właściwym do rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej jest wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. W przypadku wątpliwości co do miejsca zamieszkania, należy stosować art. 25 Kodeksu cywilnego, uwzględniając zarówno fakt przebywania, jak i zamiar stałego pobytu. W niniejszej sprawie, mimo sprzecznych oświadczeń, całokształt materiału dowodowego, w tym wynajmowanie mieszkania w Warszawie i prowadzenie tam gospodarstwa domowego, wskazuje na Warszawę jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy, co czyni Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy organem właściwym.Stan faktyczny
Prezydent Miasta Poznania wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Wnioskodawca O. Ł. początkowo oświadczył, że mieszka w Warszawie, a następnie zmienił zdanie, wskazując Poznań jako miejsce zamieszkania. Oba organy uznały się za niewłaściwe miejscowo.Rozstrzygnięcie
Wskazano Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędzia NSA del. Leszek Kiermaszek Protokolant st. asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Poznania o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Poznania a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego w Warszawie o potwierdzenia prawa O. Ł. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.
Wnioskiem z dnia 7 listopada 2013 r. Prezydent Miasta Poznania wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego w Warszawie o potwierdzenie prawa O. Ł. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W uzasadnieniu Prezydent Miasta Poznania wskazał, że w dniu 30 września 2013 r. O. Ł. podczas wywiadu środowiskowego oświadczył, że wynajmuje mieszkanie w Warszawie przy ul. [...] wraz z partnerką oraz trójką dzieci, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz że nie posiada w Polsce adresu zameldowania. Partnerka O. Ł. podczas wywiadu środowiskowego potwierdziła powyższe oświadczenia.
W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego dnia 14 października 2013 r. O. Ł. zmienił wcześniejsze oświadczenie i wskazał, że prowadzi odrębne samodzielne gospodarstwo domowe, a nadto że jego stałym miejscem zamieszkania jest miejsce zamieszkania jego matki, tj. Poznań, ul. [...]. M. Ł. - matka ww. w dniu 28 października 2013 r. złożyła pracownikowi socjalnemu MOPR w Poznaniu oświadczenie, w którym potwierdziła, że syn mieszka wraz z rodziną w Warszawie.
W odpowiedzi na ww. wniosek Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wskazał, że zgodnie z oświadczeniem O. Ł. z dnia 14 października 2013 r., jego miejscem zamieszkania jest Poznań, natomiast w Warszawie przebywa czasowo u znajomej. Dodatkowo ma on wydany dowód osobisty przez Prezydenta Miasta Poznania oraz utrzymywany jest przez matkę, zamieszkałą w Poznaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). W myśl art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygnięcia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
W niniejszej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Poznania a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy, albowiem oba wymienione organy uznały się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku Samodzielnego Publicznego Centralnego Szpitala Klinicznego w Warszawie o potwierdzenie prawa O. Ł. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Rozstrzygnięcie sporu sprowadza się zatem do ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027).
Stosownie do powyższego przepisu właściwym miejscowo do wydania decyzji w tego rodzaju sprawach jest wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Podstawą do ustalenia właściwości miejscowej organu jest miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych nie reguluje jednak pojęcia "miejsca zamieszkania". W konsekwencji przy ustaleniu miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy należy posiłkować się treścią art. 25 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W świetle tego przepisu o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli. Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości.
Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy uznać, że przesłanki miejsca zamieszkania O. Ł. w rozumieniu art. 25 k.c. spełnia miasto Warszawa. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, w tym wywiadu środowiskowego z dnia 30 września 2013 r. świadczeniobiorca w mieście tym wynajmował mieszkanie, a także przed pobytem w szpitalu prowadził z konkubiną i wspólnymi dziećmi gospodarstwo domowe. Na powyższe wskazuje również oświadczenie M. Ł. z dnia 28 października 2013 r., z którego jednoznacznie wynika, że jej syn mieszka ze swoją rodziną w Warszawie. Aktualna sytuacja życiowa O. Ł. wskazuje zatem, że obecnym miejscem zamieszkania, w którym koncentrują się jego sprawy życiowe jest Warszawa. Zmiana wcześniejszych oświadczeń podczas wywiadu środowiskowego w dniu 14 października 2013 r. nie ma wpływu na powyższe ustalenia gdyż pozostają one w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.
Wobec tego uznać należy, że organem właściwym do wydania decyzji na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło