I OW 335/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Protokolant st. asystent sędziego Dorota Kozub - Marciniak po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Dobrego Miasta o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Dobrego Miasta a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku S.B. o umieszczenie w Rodzinnym Domu Pomocy Społecznej w Nowej Wsi Małej, gmina Dobre Miasto postanawia wskazać Burmistrza Dobrego Miasta jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Wnioskiem z 16 grudnia 2013 r. Burmistrz Dobrego Miasta wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem m.st. Warszawy, który z organów jest właściwy do załatwienia wniosku S. B. o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Z uzasadnienia wniosku wynika co następuje: S. B. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Stoczku Łukowskim o umieszczenie jej w domu pomocy społecznej w Nowej Wsi Małej gmina Dobre Miasto. Z ustaleń dokonanych po otrzymaniu wniosku okazało się, ze S. B. mieszka od sierpnia 2013 r. w miejscowości B. gmina Dobre Miasto, zatem wniosek przekazał do Burmistrza Nowego Miasta, wyjaśniając, iż S. B. jest zameldowana w Nowej Prawdzie, posiada tam gospodarstwo rolne, które zostało wydzierżawione, gdyż od 15 lat nie mieszka w tej miejscowości, bowiem z mężem wyprowadziła się do syna do Warszawy. Po otrzymaniu wniosku Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Stoczku Łukowskim Burmistrz Dobrego Miasta ustalił, że po śmierci męża i syna S. B. zamieszkała z synową w Warszawie, jednak dochodziło do konfliktów, a w rezultacie wyprowadziła się do siostry do miejscowości B. w sierpniu 2013 r. Z oświadczenia S. B. wynika, że jej pobyt w Bzowcu jest ograniczony czasowo, bowiem siostra jej jest osobą chorą, posiada znaczny stopień niepełnosprawności. S. B. umieszczenie jej w domu pomocy w Nowej Wsi Małej uzasadniała tym, że pragnie być blisko siostry, jedynej bliskiej jej osoby. S. B. ma lat 91, siostra 89. Zdaniem występującego z wnioskiem Burmistrza nie jest on właściwy w sprawie załatwienia wniosku S. B., bowiem trudno uznać, aby pobyt w danej miejscowości po to aby uzyskać skierowanie do domu pomocy społecznej można było traktować jako przebywanie z zamiarem stałego pobytu – art. 25 k.c. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zatem właściwym organem w sprawie jest Prezydent m.st. Warszawy. Prezydent m.st. Warszawy, wskazując na art. 25 k.c. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, podkreślił, że ośrodek aktywności życiowej S. B. mieści się obecnie w miejscowości B., a z okoliczności sprawy wynika, że będzie ona tam zamieszkiwała do czasu uzyskania miejsca w domu pomocy społecznej, zatem właściwym w sprawie jest Burmistrz Dobrego Miasta. S. B. podkreśliła, że żaden z organów nie chce załatwić jej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sprawie powstał negatywny spór o właściwość, który z organów, biorących w nim udział, ma rozpoznać wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej. Artykuł 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), dalej "ustawa", stanowi, że decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Kwestię właściwości organu reguluje art. 101 ustawy. W ust. 1 stanowi on, że właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Przepisy ustawy nie definiują jednak pojęcia "miejsca zamieszkania", zatem należy się odwołać do art. 25 Kodeksu cywilnego. Stosownie do niego miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. W sprawie takie miejsce nie da się w istocie ustalić. Z akt sprawy – wywiady środowiskowe – wynika, że S. B., występująca o skierowanie do konkretnego domu pomocy społecznej – Rodzinnego Domu Pomocy Społecznej w Nowej Wsi Małej gmina Stoczek Łukowski, jednak od 15 lat tam nie przebywa i nie ma zamiaru tam powrócić, że zamieszkiwała w mężem w Warszawie u syna, ale po śmierci obu, na skutek konfliktu z synową, wyprowadziła się do siostry do miejscowości B. w gminie Dobre Miasto, ale jej zamieszkanie ma tam charakter czasowy, tylko do umieszczenia we wskazanym wyżej Rodzinnym Domu Pomocy. W dacie zatem złożenia wniosku żadnej z tych miejscowości nie można uznać za miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. i w ten sposób ustalić właściwości miejscowej gminy. W sprawie wystąpiła sytuacja szczególna, a taką przewiduje ust. 3 art. 101 ustawy. Stanowi on, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się w świadczenie w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt tolerowany i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwą miejscowo gminą jest gmina pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. S. B., mająca w dacie wystąpienia z wnioskiem 91 lat, wskazała Rodzinny Dom Pomocy Społecznej w Nowej Wsi Małej z tego względu, że będzie miała możliwość kontaktu z siostrą, lat 89, jedyną jej bliską osobą z rodziny. U siostry tej przebywa, nie na pobyt stały tylko czas oczekiwania na skierowanie i umieszczenie w Domu Pomocy, przy czym nie ma żadnego miejsca, do którego mogłaby wrócić. Jest ona zatem w szczególnej sytuacji osobistej, o której mowa w art. 101 ust. 3 ustawy. W tym stanie rzeczy należało uznać, że właściwym w sprawie jest Burmistrz Dobrego Miasta, jako gminy pobytu S. B. w dniu kierowania do domu pomocy społecznej – art. 59 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy. Wobec powyższego oceniono jak w sentencji, na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270).