I OW 344/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Kuratora Oświaty w K. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy [...] Kuratorem Oświaty w K. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania ponaglenia w sprawie z wniosku o założenie publicznej poradni psychologiczno – pedagogicznej postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. jako organ właściwy w sprawie. 3 2 [...] Kurator Oświaty w K. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, jaki zaistniał pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. w przedmiocie rozpoznania wniosku J. K. z dnia 20 lipca 2017 r. w sprawie założenia Publicznej Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej "[...]" w J. Z., a ściślej ponaglenia w związku z bezczynnością Prezydenta Miasta J. – Z. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, iż w dniu 20 października 2017 r. do [...] Kuratora Oświaty w K. wpłynęło zawiadomienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. przekazujące mu to ponaglenie według właściwości, gdyż Kolegium to uznało się niewłaściwym do załatwienia tej sprawy. [...] Kurator Oświaty w K. także uznał się za organ niewłaściwy do rozpoznania ww. wniosku i pismem z dnia 23 października 2017 r. poinformował o tym SKO w K. Argumentując swoje stanowisko powołał się na art. 4 pkt 14 i art. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59 ze zm.) i wskazał, iż objęta wnioskiem Poradnia nie należy do katalogu podmiotów wymienionych w przytoczonych wyżej przepisach. Brak więc przepisu szczególnego wskazującego kuratora oświaty, jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. Skutkuje to zastosowaniem art. 17 pkt 1 K.p.a., zgodnie z którym organami wyższego stopnia w rozumieniu tego Kodeksu, w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. W odpowiedzi na wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że zgodnie z obowiązującymi od dnia 1 września 2017 r. przepisami w/w ustawy udzielenie i odmowa udzielenia zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej następuje poprzez wydanie decyzji administracyjnej, a kurator "wykonuje zadania i kompetencje w zakresie oświaty określone w ustawie i przepisach odrębnych na obszarze województwa, a w szczególności (...) zadania organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy K.p.a. w stosunku do a) organów jednostek samorządu terytorialnego – w sprawach szkół publicznych, zakładanych i prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne oraz szkół i placówek niepublicznych". Z uwagi na powyższe, w sytuacji, gdy kurator oświaty jest właściwy jako organ drugiej instancji do rozpatrzenia ewentualnego odwołania od decyzji dotyczącej udzielenia lub odmowy udzielenia zezwolenia na założenie placówki objętej wnioskiem J. K., to zdaniem SKO w K. też jest właściwy – jako organ wyższego stopnia – do rozpatrzenia ponaglenia (mającego charakter wpadkowy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym). Wobec powyższego zaprezentowało pogląd, że [...] Kurator Oświaty w K. jest organem właściwym w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają - na podstawie art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej cytowanej jako P.p.s.a., z zastrzeżeniem art. 22 § 1 K.p.a. - spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (także o właściwość), o którym mowa w art. 4 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy [...] Kuratorem Oświaty w K. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania ponaglenia złożonego w sprawie z wniosku J. K. o założenie Publicznej Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej "[...]" w J. Z. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż po myśli art. 37 § 3 pkt 1 K.p.a. ponaglenie, o jakim mowa w § 1 tego przepisu wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Konieczne więc stało się ustalenie organu wyższego stopnia nad Prezydentem J. – Z. Wniosek został złożony 20 lipca 2017 r., a więc pod rządami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Jednak jej przepisy nie regulują już tej kwestii, gdyż zostały uchylone wspomnianą ustawą Prawo oświatowe. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60 ze zm.) ustawa Prawo oświatowe weszła w życie z dniem 1 września 2017 r. W myśl art. 333 ust. 2 Przepisów wprowadzających do wniosków o udzielenie zezwolenia na założenie szkoły lub placówki publicznej, złożonych zgodnie z art. 58 ust. 3 i 4 ustawy Prawo oświatowe zmienianej w art. 15, w brzmieniu dotychczasowym, i nierozpatrzonych przed dniem 1 września 2017 r., stosuje się przepisy art. 88 ustawy Prawo oświatowe, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4. Publiczna Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna "[...]" w J. Z. jest niewątpliwie placówką, o której mowa w art. 4 pkt 14 tej ustawy. Tak więc zgodnie z art. 88 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną wymaga m.in. zezwolenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół lub placówek publicznych danego typu, wydanego po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Przepisy tej ustawy nie precyzują organu wyższego stopnia. Brak jest więc przepisu szczególnego w tej materii. Nie sposób przy tym uznać, aby kurator oświaty, który jak wynika z ww. przepisu, wydaje opinię w przedmiocie założenia placówki publicznej, był jednocześnie organem wyższego stopnia w tej sprawie. Do zadań takiego organu należy m.in. rozpatrywanie środków zaskarżenia. Kurator występowałby tu w podwójnej roli. Również z art. 51 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy Prawo oświatowe nie wynika wprost kompetencja kuratora oświaty jako organu wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego w sprawach związanych z zakładaniem placówek publicznych. Tym samym w celu określenia organu właściwego w przedmiotowej sprawie należy sięgnąć do reguł ogólnych określonych w K.p.a. Zgodnie z zawartym weń art. 17 pkt 1 samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W tej sytuacji uznać należało, że właściwym do rozpoznania ponaglenia J. K. dotyczącego bezczynności Prezydenta Miasta J.-Z. w przedmiocie założenia opisanej wyżej publicznej poradni psychologiczno – pedagogicznej jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a. w związku z art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3 2