I OW 4/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Anna Łukaszewska- Macioch (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta Milanówka o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Milanówka a Prezydentem Miasta Konina w przedmiocie rozpoznania wniosku M. D. w sprawie przyznania zasiłku okresowego i celowego na żywność, ubranie i podstawowe środki czystości postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Konina jako organ właściwy do rozpoznania wniosku M. D. Burmistrz Miasta Milanówka, reprezentowany przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Milanówku, zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta Milanówka a Prezydentem Miasta Konina w sprawie rozpatrzenia wniosku M. D. o przyznanie zasiłku okresowego i celowego na żywność, ubranie i podstawowe środki czystości. W uzasadnieniu wniosku wskazano następujące okoliczności: M.D. wnioskiem z dnia 6 marca 2008 r. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Koninie o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego i celowego na żywność, ubranie i podstawowe środki czystości. Podała, że przebywa obecnie w hostelu Stowarzyszenia MONAR w Koninie, za który musi ponosić odpłatność, na co jednak nie posiada środków finansowych. Do wniosku załączyła poświadczenie zameldowania tymczasowego we wskazanym hostelu, oświadczenie, że będzie przebywać w nim kolejny rok z możliwością przedłużenia pobytu, zaświadczenie o zarejestrowaniu w Powiatowym Urzędzie Pracy w Koninie jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, kartę aktywnego poszukiwania pracy oraz oświadczenie, że nie może liczyć na pomoc matki oświadczenie. W oświadczeniu z dnia 17 marca 2008 r. M. D. wyraziła wolę pobytu stałego w Koninie. Przeprowadzony wywiad środowiskowy przez pracownika socjalnego Ośrodka w Koninie potwierdził sytuację rodzinną, zdrowotną i finansową wnioskodawczyni. Postanowieniem z dnia 19 marca 2008 r. Prezydent Konina uznał się niewłaściwym miejscowo i przekazał wniosek Prezydentowi Milanówka powołując się na art. 101 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.). Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Milanówku działający z upoważnienia Prezydenta Milanówka postanowieniem nr [...] z dnia 29 kwietnia 2008 r. zwrócił wniosek Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie w Koninie wskazując, że M. D. faktycznie zamieszkuje w Koninie, tam jest zameldowana czasowo oraz ma zamiar stałego pobytu w tym mieście. Na wniosek Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Koninie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] stwierdziło nieważność postanowienia z dnia 29 kwietnia 2008 r. Wnioskujący o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Prezydent Milanówka stoi na stanowisku, iż właściwym do załatwienia przedmiotowej sprawy jest Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Koninie, za czym przemawia fakt zameldowania tymczasowego i faktyczne zamieszkiwanie M. D. w tym mieście, a także wola i zamiar stałego tam pobytu. Fakt zameldowania na pobyt stały w Milanówku nie może być przesłanką bezwzględną do uznania Milanówka jako gminy właściwej do rozpatrzenia jej sprawy. Organ powołał się na stanowisko zajęte Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt I OW 231/05. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Konina wskazał, że w sprawie jest bezsporne, iż w dacie składania wniosku M. D. przebywała w hostelu prowadzonym przez Stowarzyszenie MONAR i była zameldowana na pobyt czasowy w Koninie. Wcześniej od maja 2006 r. do lutego 2008 r. także przebywała w ośrodku prowadzonym przez Stowarzyszenie MONAR w Nowolipsku. Jednak ostatnie zameldowanie na pobyt stały posiadała w Milanówku, ul. B. Zgodnie zaś z art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Stosownie do art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej osoba bezdomna to osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Lokalem mieszkalnym w świetle cytowanych przepisów nie jest hostel prowadzony przez Stowarzyszenie MONAR, jako miejsce służące do krótkotrwałego pobytu osób w celu ich terapii, nie zaś w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. W świetle art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) przez pojęcie "lokal mieszkalny" należy rozumieć lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokal będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. Nie jest w rozumieniu ustawy lokalem pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób, w szczególności znajdujące się w budynkach internatów, burs, pensjonatów, hoteli, domów wypoczynkowych lub w innych budynkach służących do celów turystycznych lub wypoczynkowych. Jednocześnie M. D. nie ma możliwości zamieszkania w miejscu zameldowania na pobyt stały. Nie ma bowiem tytułu prawnego do lokalu położonego w Milanówku, nie może też wrócić do Milanówka ze względu na trwający proces terapii. M. D. składając wniosek, w obowiązującym wówczas stanie faktycznym i prawnym, była osobą bezdomną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2). Zgodnie zaś z art. 101 ust. 3 w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, gdy chodzi o świadczenie wymienione w art. 37 - 42 i 47 - 50 ustawy, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego sprawy z wniosku M. D. o zasiłek celowy uznać należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem szczególnie uzasadnionym sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, o jakim mowa w art. 101 ust. 3. Jak wynika z poczynionych ustaleń, M. D. w chwili złożenia wniosku przebywała w hostelu Stowarzyszenia MONAR w Koninie w celach terapeutycznych. Bezspornym jest także, iż jest zameldowana w Koninie na pobyt czasowy, a także wyraża zamiar stałego tam pobytu. Zamiar taki potwierdza zarejestrowanie się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Koninie jako osoba bezrobotna oraz fakt aktywnego poszukiwania pracy. Przeprowadzony wywiad środowiskowy Ośrodka w Koninie potwierdził, że M. D. nie może liczyć na pomoc ze strony matki mieszkającej z mężem i ich córką w Milanówku. Sytuacja osobista M. D. i cel, na jaki chce uzyskać pomoc (opłacenie pobytu w ośrodku terapii odwykowej) oraz podjęte przez nią działania w celu stabilizacji sytuacji życiowej i bytowej wyczerpują warunki, jakie zostały określone w art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. W takiej sytuacji należy wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy, który za naczelną zasadę postępowania w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej przyjął obowiązek kierowania się dobrem osób korzystających z pomocy i ochroną ich dóbr osobistych (art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Kierując się właśnie tą przesłanką ustawodawca w art. 101 ust. 3 przyjął, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu tej osoby. Uzasadnia to wskazanie Prezydenta Konina jako organu właściwego do rozpatrzenia jej wniosku. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.