I OW 40/09

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, del.WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Który organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdy wnioskodawca jest osobą bezdomną, ostatnio zameldowaną w jednym mieście, a faktycznie przebywającą i zamierzającą zamieszkać w innym mieście?
Ratio decidendi
Właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest organ gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. W przypadku osoby bezdomnej, która przebywa od dłuższego czasu na obszarze danej gminy i ma zamiar w niej zamieszkać, miejscem zamieszkania jest ta gmina, nawet jeśli ostatnie zameldowanie było w innym miejscu. W sytuacji braku możliwości ustalenia właściwości według miejsca zamieszkania, określa się ją według miejsca zdarzenia powodującego wszczęcie postępowania.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta Poznania wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wniosku K.F. o ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. K.F. jest osobą bezdomną, ostatnio zameldowaną w Poznaniu, ale faktycznie przebywającą w Warszawie, gdzie został hospitalizowany i zamierza dalej mieszkać. Prezydent Poznania uważał się za niewłaściwego, wskazując na właściwość Warszawy ze względu na aktualne miejsce pobytu wnioskodawcy. Prezydent Warszawy uważał się za niewłaściwego, wskazując na właściwość Poznania ze względu na ostatnie miejsce stałego zameldowania.
Rozstrzygnięcie
Wskazano Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy do rozpoznania wniosku K.F. o ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) del.WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Poznań o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Poznania a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku K. F. o ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organ właściwy do rozpoznana wniosku. Prezydent Miasta Poznania, wnioskiem z dnia 12 lutego 2009 r., wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość jaki powstał pomiędzy nim, a Prezydentem m.st. Warszawy, który postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. nr [...], uznając się za organ niewłaściwy, przekazał mu do załatwienia wniosek K.F. o ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, finansowanych ze środków publicznych. W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta Poznania wyjaśnił, iż z dokumentacji sprawy wynika, że K.F. jest osobą bezdomną, zameldowaną jako ostatnie miejsce zamieszkania na pobyt stały w Poznaniu, a z którego to miejsca wymeldowany został decyzją z dnia [...] marca 1998 r., ostatnio przebywający w różnych miejscach w Warszawie, zaś konieczność ustalenia prawa do świadczeń zdrowotnych wynikła z przyjęcia na hospitalizację, w trybie nagłym z aresztu śledczego w Warszawie, do Szpitala [...] w Warszawie, po wyjściu z którego zamierzał on udać się do Domu [...] w Warszawie. Zdaniem Prezydenta Miasta Poznania wobec tego, że wnioskodawca jest osobą bezdomną, nie można obecnie wskazać jego miejsca zamieszkania, którym na pewno nie jest Poznań, to w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy K.p.a., dotyczące właściwości miejscowej organów, a z jego art. 21 § 1 pkt 3 wynika, iż właściwym jest Prezydent m.st. Warszawy, ze względu na aktualne miejsce pobytu wnioskodawcy. Odpowiadając na wniosek, Prezydent miasta st. Warszawy, powołując się na art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i art. 101 ust. 2 ustawy o pracy społecznej, stwierdził, iż właściwy w sprawie jest Prezydent Miasta Poznania, bowiem w przypadku osoby bezdomnej pod uwagę należy brać ostatnie miejsce stałego zameldowania, co wynika z tych przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem sprawy o rozstrzygnięcie której wystąpił K.F. jest ustalenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027) dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzające to prawo. Ustawa ta nie definiuje pojęcia miejsce zamieszkania, a wobec tego należy odwołać się do przepisów Kodeksu cywilnego, którego art. 25 za takie miejsce uważa miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z akt sprawy wynika, iż K.F., będący nigdzie niezameldowany, przebywa od dłuższego czasu na obszarze m.st. Warszawy i ma zamiar w dalszym ciągu w nim mieszkać. Jest to więc jego miejsce zamieszkania, o którym mowa w cyt. wyżej art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Sięgnąć także należy do przepisów K.p.a., które regulują właściwość organów do rozpoznawania spraw, a z art. 21 § 1 pkt 3 i § 2 tego kodeksu wynika, iż właściwość miejscową w sprawach innych niż wskazane w pkt 1 i 2 ustala się wg miejsca zamieszkania, pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu, zaś jeśli nie można ustalić właściwości wg miejsca zamieszkania lub pobytu, określa się ją wg zdarzenia powodującego wszczęcie postępowania. Jak powiedziano wyżej, z akt sprawy wynika, iż miejscem zamieszkania, czy pobytu K.F. jest m.st. Warszawa, a gdyby nawet nie, to zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do świadczenia opieki zdrowotnej nastąpiło w tym miejscu, bowiem z aresztu śledczego w Warszawie został on przesłany do Szpitala [...] w Warszawie. Wszystkie ww. okoliczności świadczą o właściwości Prezydenta m.st. Warszawy, zaś odwołanie się przez niego do zasad wynikających z ustawy o pomocy społecznej, nie może mieć miejsca, bowiem rozstrzygnięcie nie jest wydane w tym przedmiocie. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 15 § 2 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło