I OW 53/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia WSA del. Iwona Bogucka Protokolant st. asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza [..] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem [..] a Prezydentem Miasta [..] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D.K.o przyznanie dofinansowania na zakup opału postanawia: wskazać Burmistrza [..] jako organ właściwy w sprawie. Burmistrz [..] wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta [..] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D.K. o przyznanie dofinansowania do zakupu opału. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że w dniu 17 listopada 2014 r. do MOPS w [..] wpłynął wniosek D.K. z prośba o udzielenie świadczeń pomocy społecznej. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 27 listopada 2014 r. ustalono, że wnioskodawczym zameldowana jest w [..] przy ul. [..], lecz mieszka i przebywa od wielu miesięcy u siostry w [..] przy ul. [..], gdzie ma do dyspozycji "niewielki domek składający się z pokoju z kuchnią" (opis sytuacji osoby w kwestionariuszu wywiadu). Pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. MOPS w [..] przekazał sprawę do rozpatrzenia przez Ośrodek Pomocy Społecznej w [..], ze względu na ostatnie miejsce zameldowania wnioskodawczyni. Zdaniem organu, przebywanie wnioskodawczyni na terenie [..] od wielu miesięcy, oraz fakt, że korzysta z samodzielnego lokalu, z korzystaniem z którego wiąże się jej wniosek (dofinansowanie do zakupu opału) uzasadnia przyjęcie, że miejscowość ta jest obecnie miejscem zamieszkania wnioskodawczyni w rozumieniu art. 25 K.c. W odpowiedzi na wniosek, Prezydenta Miasta [..] podkreślił, iż nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku D.K.. W uzasadnieniu podkreślono, że D.K. od wielu lat korzystała i nadal korzysta z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej w [..], gdzie przez lata koncentrowało się jej życie osobiste, zawodowe, mieszkaniowe. Obecnie przebywa u siostry w [..], jak sama oświadczyła, "ponieważ nie mogę wejść do domu w [..], bo dom jest zamknięty". D.K. potwierdza tym samym, że jej dom jest w [..], a nie w [..]. Z oceny sytuacji sporządzonej przez pracownika socjalnego wynika, że dom jest zamknięty, gdyż córka Pani D. wyjechała. Pobyt w [..] jest traktowany obecnie jako pobyt przejściowy, gdyż Pani nie potrafi określić jak długo tu zostanie, nie określiła także aby miała zamiar tu pozostać, a zamiar ten jest istotny dal określenia jej miejsca zamieszkania ocenianego w rybie art. 25 kodeksu cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami administracji publicznej należącymi do systemu ustrojowego samorządu terytorialnego. Sporem o właściwość jest sytuacja prawna, w której ze względu na regulację prawną powstaje wątpliwość interpretacyjna co do zdolności prawnej organu do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie powstał spór o właściwość miejscową pomiędzy Burmistrzem [..] a Prezydentem Miasta [..] w sprawie udzielenia świadczenia pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Źródłem sporu jest ustalenie właściwości miejscowej w oparciu o przesłankę miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Według art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) "Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie". Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje "miejsca zamieszkania", należy posłużyć się definicją tego pojęcia zawartą w art. 25 Kodeksu cywilnego. W myśl tego przepisu miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Tym samym o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) oraz wewnętrzny (wola stałego pobytu), przy czym przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli. Wystarczy zatem, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającej na ześrodkowaniu swoich czynności życiowych w danej miejscowości. W judykaturze przyjmuje się, że zamiar stałego pobytu powinien wynikać z takiego zachowania osoby fizycznej, który wskazuje na rzeczywiste powiązanie jej działalności życiowej z określoną miejscowością. O zamiarze stałego pobytu można zatem mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym miejscem, gdzie koncentrują się aktualnie sprawy dorosłej osoby fizycznej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że samo zameldowanie pod określonym adresem w danej miejscowości nie oznacza zamieszkania w tej miejscowości w rozumieniu art. 25 K.c. Z ustaleń dokonanych w tej sprawie wynika, iż D.K. w [..] nie posiada własnego lokalu mieszkalnego, przebywa czasowo od kilku miesięcy u swej siostry. Pobyt strony ma charakter czasowy, spowodowany m.in. tym, iż lokal w [..] gdzie jest zameldowana, jest zamknięty, ponieważ córka D.K. wyjechała. Z oświadczenia D.K. wynika ponadto, iż nie jest w stanie określić jak długo pozostanie u siostry, tym samym nie stwierdziła, że ma zamiar pozostać w [..]. Zatem pobytowi D.K. w [..] nie towarzyszy zamiar stałego pobytu, który to element zgodnie z art. 25 K.c. przesądza o zakwalifikowaniu tego miejsca jako miejsca zamieszkania. W tej sytuacji mimo czasowego pobytu u siostry w [..] należy uznać, iż to lokal w [..] strona uważa jako swe centrum życiowe. Nie bez znaczenia w tej sprawie pozostaje fakt, iż D.K. pobiera przyznane przez Burmistrza [..] świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego, zatem organ w tej sprawie uznał swą właściwość miejscową wynikającą z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wobec tego stwierdzić należy, że to Burmistrz [..] jest właściwy do rozpatrzenia wniosku D.K. o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup opału. Z tych względów na postawie art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.