I OW 75/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy B. a Prezydentem Miasta G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M. B. w sprawie przyznania pomocy finansowej na zakup artykułów żywnościowych oraz pomocy na pokrycie kosztów schronienia postanawia: wskazać Prezydenta Miasta G. do załatwienia wniosku. I OW 75/14 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2014 r. Wójt Gminy B., działając na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta G. – Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie w G. a Wójtem Gminy B. – Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w B. i wskazanie organu właściwego do załatwienia wniosku M. B. o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej w formie schronienia i wyżywienia. W uzasadnieniu wniosku organ podał, że M. B. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w G. wniosek o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w G. uznał, że nie jest organem właściwym do załatwienia sprawy i przekazał podanie o przyznanie pomocy do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B.. M. B. wraz z matką A. B. jest zameldowana w Ż., gm. B., jednak od trzech lat zamieszkuje w G. przy ul. [...]. Jest na etapie poszukiwania innego mieszkania. M.B. jest w 8. miesiącu ciąży, po porodzie zamierza podjąć pracę w G., gdyż zamierza tu w dalszym ciągu mieszkać. Podczas rozmowy telefonicznej z dnia 15 kwietnia 2014 r. z pracownikiem Ośrodka M.B. oświadczyła, że nie zamierza mieszkać z Ż.. Mając na względzie powyższe okoliczności Wójt Gminy B. uznał, że organem właściwym do przyznania świadczeń z pomocy społecznej jest Prezydent Miasta G.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile ustawa nie stanowi inaczej oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór taki powstaje w przypadku rozbieżności poglądów co do zakresu działania poszczególnych organów administracji publicznej i może przybrać postać sporu pozytywnego (kiedy oba organy uznają się za właściwe) bądź też sporu negatywnego (kiedy oba organy uznają się za niewłaściwe). W obydwu przypadkach spór może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał między Prezydentem Miasta G. a Wójtem Gminy B. na tle wniosku M. B. o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej. Punktem wyjścia do rozważań stanowią przepisy art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, które określają właściwość miejscową organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej. I tak stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Dla celów rozpoznawanej sprawy źródłem sporu jest fakt, że M. B. deklaruje miejsce zamieszkania w G., podczas gdy miejscem stałego miejsca zameldowania jest gmina B.. Ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", zatem należy w tej kwestii odnieść się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na jej terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Uznać zatem należy, że na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 Kodeksu cywilnego wskazują dwa czynniki: zewnętrzny – fakt przebywania i wewnętrzny – zamiar stałego pobytu. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby, tam też ześrodkowana jest jej aktywność życiowa. Należy jednocześnie zauważyć, że samo zameldowanie, będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego (vide: post. NSA z dnia 14 stycznia 2010 r., I OW 154/09). Dla rozpoznawanej sprawy istotne jest to, że M. B. od trzech lat zamieszkuje wraz z matką na terenie G., w G. mieszka również jej siostra. Zgodnie z jej oświadczeniem nie zamierza wracać do miejscowości, w której jest zameldowana i chce pozostać na terenie G.. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują zatem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że M. B. lokuje w G. swoje centrum aktywności życiowej. Reasumując, wynikające z przedstawionego materiału dowodowego okoliczności faktyczne wskazują, iż miejscem zamieszkania - miejscem, z którym M. B. utożsamia centrum życiowych interesów i gdzie przebywa jest G., zatem organem właściwym do załatwienia jej wniosku na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej jest Prezydent Miasta G.. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. z art. 4 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.