I OW 77/12

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-28

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wiesław Morys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Który organ administracji publicznej (Burmistrz W. czy Wójt Gminy S.) jest właściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, biorąc pod uwagę miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie?
Ratio decidendi
Właściwość miejscową gminy do przyznania świadczeń z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, które jest definiowane jako miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W przypadku A. W., która była zameldowana na pobyt stały we W. i ubiegała się o lokal socjalny na terenie Gminy S., a jej pobyt w W. miał charakter czasowy związany z leczeniem, to Wójt Gminy S. jest organem właściwym do rozpoznania wniosku.
Stan faktyczny
Burmistrz W. (reprezentowany przez Dyrektora MGOPS) wystąpił do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Wójtem Gminy S. w sprawie wniosku A. W. o świadczenia z pomocy społecznej. Spór wynikał z faktu, że A. W. przebywała czasowo w W. na stancji w związku z leczeniem, podczas gdy jej stałe zameldowanie było we W. (Gmina S.). Oba organy uznawały się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku.
Rozstrzygnięcie
Wskazano Wójta Gminy S. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku A. W.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. NSA Wiesław Morys Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrz W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem W. a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. W. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na opał oraz zasiłku celowego na zakup żywności z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" postanawia: wskazać Wójta Gminy S. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. działając z upoważnienia Burmistrza W. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem W. a Wójtem Gminy S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia sprawy wniosku A. W. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na opał oraz zasiłku celowego na zakup żywności z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Wnioskodawca wskazał, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. działając w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a. zawiadomieniem z [...] lutego 2012 r. nr [...] przekazał do rozpoznania według właściwości Miejsko-Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w W. wniosek A. W. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej wskazując, że A. W. aktualnie zamieszkuje na stancji w W. przy ul. [...]. Organ ten wskazał, że o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej powinien orzekać organ miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o dane świadczenie, a więc właściwym jest Burmistrz W. bowiem wnioskodawczyni zamieszkuje aktualnie w mieście W. Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. nie zgodził się z takim stanowiskiem Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przedstawionym w uzasadnieniu zawiadomienia z dnia [...] lutego 2012 r. i wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Organ ten wskazał, że A. W. mieszka na stałe we W. [...],[...] S., a w W. przy ul. [...] przebywa jedynie czasowo. W dniu [...] lutego 2012 r. A. W. oświadczyła, że w W. nie przebywa z zamiarem stałego pobytu, jest tylko ze względu na leczenie i kontynuację kontaktów i wsparcie psychiczne z Ośrodkiem, w którym była leczona, oświadczyła również, że zamierza powrócić do stałego miejsca zamieszkania. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy S. poinformował o dokonanych przez siebie ustaleniach co do miejsca zamieszkania A. W. Z oświadczenia U N z dnia [...] maja 2012 r. wynika, że A. W. ostatnio zamieszkiwała we W. pod nr [...], jednak lokal ten przynależący do zasobów gminnych, administrowany przez CTBS przekazany został do użytkowania innej rodzinie. A. W. przez krótki okres była zameldowana we W. [...] w mieszkaniu krewnego K. G. Z ww. adresu została wymeldowana (od 2010 r.) i zameldowana ma pobyt tymczasowy w ośrodku "[...]" [...] W. Mieszkanie we W. [...] jest obecnie opuszczone i może już należeć do innej osoby. A. W. oczekuje na przydział lokalu socjalnego i nie ma uprawnień do jakiegokolwiek lokalu na terenie Gminy S. Wójt Gminy S. wskazał, że zgodnie z treścią art. 101 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 25 Kodeksu cywilnego, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Skoro zatem A. W. została wymeldowana z lokalu we W. [...], również lokal w którym ostatnio zamieszkiwała we W. [...] został przekazany do użytku kolejnej rodzinie, twierdzenie o zamiarze powrotu do stałego miejsca zamieszkania we W. [...] nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. A. W. nie mając w ogóle miejsca zamieszkania w Gminie S., nie ma bowiem gdzie wrócić, również czas oczekiwania na lokal socjalny jest długi. Nie jest zatem realne i nie odpowiada stanowi faktycznemu twierdzenie o powrocie do stałego miejsca zamieszkania. W piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. Dyrektor Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. poinformował, że A. W. przebywała w Szpitalu [...] w W. od [...] lutego do [...] marca 2012 r. A. W. przebywała na terapii w Ośrodku Rehabilitacji [...] w R., a po odbytej terapii uczestniczyła w programie reintegracji zawodowej. Została zameldowana w tym ośrodku na czas określony do [...] lipca 2012 r., jednak wymeldowała się z pobytu czasowego z dniem [...] kwietnia 2012 r. i zameldowała się na pobyt czasowy w W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 -zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem W., a Wójtem Gminy S., albowiem oba ww. organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku A. W. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Problematyka właściwości miejscowej organów udzielających świadczenia z pomocy społecznej uregulowana została w art. 101 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Stosownie do tych regulacji, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (ust. 1). W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo gminą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (ust. 2). Wobec takiego uregulowania zagadnienia właściwości organów w pierwszej kolejności należy ustalić, czy A. W., jako osoba ubiegająca się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, posiada miejsce zamieszkania, a jeżeli go nie posiada to, czy jest osobą bezdomną. W pierwszym przypadku o właściwości organu decydują wymogi określone w art. 25 k.c., a w drugim - warunki określone w art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O zamieszkiwaniu można mówić wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życiowej danej osoby fizycznej. W przypadku A. W. można wskazać taką miejscowość. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia z dnia [...] stycznia 2012 r. wynika, że A. W. posiada zameldowanie stałe [...] W. [...] S., natomiast na pobyt czasowy została zameldowana w Ośrodku Rehabilitacji [...] "[...]" [...] R. w okresie od [...] stycznia 2012 r. do [...] lipca 2012 r. Ze złożonego przez wnioskodawczynię pisma wynika, że przebywała czasowo na stancji pod adresem ul. [...] W. Z W. jednakże wyjechała z uwagi na zakończoną terapię i wymeldowała się w dniu [...] kwietnia 2012 r. ze wskazanego wyżej adresu czasowego zameldowania. Jej kontakt z W. nie miał charakteru trwałego. A. W. oświadczyła również we wniosku o przyznanie pomocy społecznej, że z W. wiąże swoją przyszłość i chce tam wrócić. Dodatkowo o tym, iż łączy swoją przyszłość z tą miejscowością świadczy fakt, że wystąpiła do Gminy S. (na terenie której znajduje się W.) o przyznanie lokalu socjalnego. Powyższe dowodzi, że A. W. nie przebywała w W. z zamiarem stałego pobytu, przebywała tam jedynie w celu odbycia terapii (leczenia). Skoro zatem jest zameldowana na pobyt stały we W. i na terenie Gminy S. ubiega się o przyznanie lokalu socjalnego należy przyjąć, że to w tej miejscowości, a nie w W. chce koncentrować swoją aktywność życiową. Wobec tego stwierdzić należy, że to Wójt Gminy S. jest właściwy do rozpatrzenia wniosku A. W. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na opał oraz zasiłku na zakup żywności z programu wieloletniego "Pomoc państw w zakresie dożywiania". Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisów art. 4 i 15 § 1 pkt 4 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło