I OW 79/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Lubin o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Lubin a Prezydentem Miasta Piła w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku H. S. w sprawie przyznania zasiłku stałego postanawia: umorzyć postępowanie. Wnioskiem z 14 kwietnia 2014 r. Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubinie (dalej jako GOPS w Lubinie) działając z upoważnienia Wójta Gminy Lubin zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Piła w sprawie dotyczącej przyznania H. S. zasiłku stałego i wskazanie Prezydenta Miasta Piła jako organ właściwy w sprawie. W uzasadnieniu, Dyrektor GOPS w Lubinie wskazał, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Pile (dalej jako MOPS w Pile) przekazał wniosek w sprawie przyznania pomocy społecznej wraz z wywiadem środowiskowym przeprowadzonym 30 stycznia 2014 r. Z nadesłanych dokumentów wynika, ze H. S. od 2005 r. mieszka w Pile, a do 31 stycznia 2014 r. był objęty stałą i doraźną pomocą MOPS w Pile. Decyzję o przyznaniu zasiłku stałego uchylono z dniem 1 lutego 2014 r. Zdaniem Dyrektora GOPS w Lubinie, z dokumentacji wynika, że H. S. swoją aktywność życiową skoncentrował w Pile. Na terenie Gminy Lubin był on zameldowany jedynie przez 3 lata (w latach 1986 - 1989), co było związane z jego zatrudnieniem w PGR w Siedlcach. W ocenie organu, z uwagi na wiek H. S. (69 lat), bezpośredni kontakt z podopiecznym pozwala na prowadzenie pracy socjalnej przez MOPS w Pile. Ponadto, zgromadzony przez MOPS w Pile materiał nie daje podstaw do uznania, że H. S. jest osobą bezdomną, gdyż fakt bezdomności nie został dostatecznie wyjaśniony. Gdyby jednak przyjąć, że H. S. jest osobą bezdomną, Dyrektor GOPS wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Piła jako organ właściwy w sprawie na podstawie art. 101 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 oraz art. 7 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.; dalej jako u.p.s.). W odpowiedzi, Dyrektor MOPS w Pile wniósł o wskazanie Wójta Gminy Lubin jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku H. S. w sprawie przyznania zasiłku stałego. Podkreślił, że H. S. jest osobą bezdomną i zamieszkuje na terenie Rodzinnych Ogródków Działkowych w Pile. Altany działkowej nie można uznawać za lokal mieszkalny i nie można przyjmować, że takie pomieszczenie służy do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych (art. 6 pkt 8 u.p.s.). Ponadto wskazano, że do czasu wystąpienia okoliczności wskazujących na bezdomność, ww. był objęty pomocą MOPS w Pile. Po tym okresie miał przyznawane świadczenia z pomocy społecznej, a Ośrodek występował o ich refundację do GOPS w Lubinie i taką refundację środków otrzymał. MOPS w Pile objął H. S. pomocą finansową na zabezpieczenie niezbędnych potrzeb bytowych w miejscu pobytu w trybie art. 101 ust. 3 u.p.s. i uzyskał zwrot od Gminy w Lubinie. Świadczy to również o potwierdzeniu właściwości miejscowej przez GOPS w Lubinie. MOPS w Pile uznał też, że w sprawie wniosku o zasiłek stały nie zachodzą żadne szczególne przypadki uzasadniające przyznanie tego świadczenia w trybie art. 101 ust. 3 i 4 u.p.s. Do akt sprawy dołączono również notatkę służbową z 6 czerwca 2014 r., że zgodnie z decyzją z [...] kwietnia 2014 r. przyznającą pomoc H. S. w formie zasiłku okresowego na kwiecień 2014 r., MOPS w Pile wystawił rachunek dla GOPS w Lubinie, który został uregulowany. Następnie, pismem z 18 czerwca 2014 r. Dyrektor MOPS w Pile poinformował, że [...] czerwca 2014 r. w Pile zmarł H. S. i dołączył akt zgonu. W odpowiedzi na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy w związku ze śmiercią H. S., wnioskodawca podtrzymuje swój wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, Dyrektor GOPS udzielił odpowiedzi twierdzącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Lubin a Prezydentem Miasta Piła, ponieważ oba organy uznają się za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku H. S. W znajdującym się w aktach administracyjnych piśmie z 14 marca 2014 r. o przekazaniu wniosku według właściwości, Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubinie przyznał, że H. S. spełnia przesłanki do uznania za osobę bezdomną. Uznał natomiast, że zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie i sprawa niecierpiąca zwłoki, i w związku z tym właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Organ podkreślił, że na terenie miasta Piła H. S. przebywa od wielu lat, a Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Pile prowadzi pracę socjalną, udziela pomocy społecznej i ma możliwość bezpośredniego kontaktu z klientem. Z tego względu wypłatę świadczeń z pomocy społecznej oraz pracę socjalną nadal powinien realizować MOPS w Pile, który zgodnie z art. 101 ust. 7 u.p.s. może wystąpić do Gminy w Lubinie o zwrot poniesionych wydatków. W uzupełnionym przez pracownika MOPS w Pile Kwestionariuszu Rodzinnego Wywiadu Środowiskowego (cz. III, Ocena sytuacji osoby/rodziny, wnioski pracownika socjalnego), po stwierdzeniu bezdomności H. S. zaproponowano uchylenie decyzji MOPS w Pile przyznającej pomoc w formie zasiłku stałego i przesłanie wniosku o pomoc w ww. formie do ośrodka pomocy w Lubinie. Jednocześnie, wskazując na okres zimowy i w związku z oczekiwaniem na wyjaśnienie sprawy przyznania pomocy przez MOPS w Lubinie, zaproponowano przyznanie pomocy w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności w miejscu pobytu (art. 101 ust. 3 u.p.s.), którymi miał zostać obciążony GOPS w Lubinie (art. 101 ust. 7 u.p.s.). Kierownik MOPS w Pile zatwierdził plan pomocy zakładający uchylenie decyzji w sprawie zasiłku stałego od 1 lutego 2014 r. a także przyznanie świadczenia pieniężnego na zakup żywności na luty i marzec 2014 r. Z kolei w notatce służbowej z 10 marca 2014 r. dotyczącej "działań podjętych w sprawie Pana H. S." wskazano, że uzasadniony jest wniosek zw. z refundacją pomocy udzielonej przez MOPS Piła w formie zasiłku celowego w lutym 2014 r. Z tego względu, i w związku z brakiem podnoszenia tej okoliczności przez GOPS w Lubinie, należy uznać, że organy dokonują pomiędzy sobą rozliczeń związanych z ponoszonymi wydatkami dotyczącymi zasiłku okresowego (por. notatka służbowa sporządzona przez dział finansowo-księgowy, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Lubinie zwrócił wydatki, jakie poniósł MOPS w Pile w związku z wydaniem decyzji przyznającej pomoc w formie zasiłku okresowego na kwiecień 2014 r., k. 13). Z akt sprawy nie wynika, aby w sprawie przed rozstrzygnięciem sporu o właściwość w przedmiocie zasiłku stałego zostały przyznane jakiekolwiek świadczenia. Bezsporna pozostaje także okoliczność, że [...] czerwca 2014 r. H. S. zmarł (k. 20). Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s., zasiłek stały przyznaje się osobie fizycznej. Ponieważ nie jest to prawo dziedziczne, nie można przyjąć, że w razie śmierci strony na miejsce dotychczasowej strony mogliby wejść jej następcy prawni (por. art. 30 § 4 k.p.a.). Oznacza to, że z uwagi na śmierć H. S. nie ma obecnie sprawy administracyjnej, w której każdy z występujących przed tym Sądem organów administracji publicznej uważa się za niewłaściwy. W związku z tym, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczy wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku, który nie może zostać rozpatrzony, stało się ono bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu z uwagi na treść art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4, art. 4 oraz art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu nie orzeczono, ponieważ Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubinie nie cofnął wniosku (por. art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).