I OW 84/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie sędzia NSA Olga Żurawska- Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem Miasta [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego w zakresie rozpoznania wniosku z [...] grudnia 2016 r. [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1964 r., nr [...] zezwalającą Wydziałowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej na przeprowadzenie sieci cieplnej w [...] m.in. na nieruchomości położonej przy ul. [...] nr [...], parcela nr [...], KW nr [...], stanowiącej własność [...]. postanawia wskazać Wojewodę [...] jako organ właściwy w sprawie Wojewoda [...], działając na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) dalej " P.p.s.a." i art. 22 § 2 K.p.a., wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą [...] a Prezydentem Miasta [...], poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku z [...] grudnia 2016 r. [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1964 r., nr [...] zezwalającą Wydziałowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej na przeprowadzenie sieci cieplnej w [...] m.in. na nieruchomości położonej przy ul. [...] nr [...], parcela nr [...], KW nr [...], stanowiącej własność [...]. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że decyzją z [...] kwietnia 1964 r., nr [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] zezwoliło, na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości ( Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz.94) Wydziałowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej na przeprowadzenie sieci cieplnej w [...] na niżej wymienionych nieruchomościach: 1) przy ul. [...] nr [...], parcela nr [...], KW nr [...], stanowiącej własność Pani [...], 2) przy ul. [...] nr [...], parcela nr [...], KW nr [...], stanowiącej własność Pana [...], 3) przy ul. [...] nr [...], parcela nr [...], KW nr [...], administrowanej przez Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w [...], 4) przy ul. [...] nr [...], parcela nr [...], KW nr [...], stanowiącej własność Pani [...], 5) przy ul. [...] nr [...], parcela nr [...], KW nr [...], stanowiącej własność [...], 6) przy ul. [...] nr [...], parcela nr [...], KW nr [...], stanowiącej własność Pani [...]. Od ww. rozstrzygnięcia odwołanie złożyli [...]. Decyzją z [...] czerwca 1964 r., nr [....], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Orzeczenie to zostało skierowane do osób, które złożyły odwołania. Wnioskiem z [...] grudnia 2016 r. [...] wnieśli, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., do Prezydenta Miasta [...], wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1964 r., nr [...] zezwalającą Wydziałowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej na przeprowadzenie sieci cieplnej w [...] m. in. na nieruchomości położonej przy ul. [...] nr [...], parcela nr [...], KW nr [...], stanowiącej własność [...]. Prezydent, pismem z [...] stycznia 2017 r., nr [...], powołując się na art. 65 § 1 K.p.a. w zw. z art. 150 § 1 K.p.a. w zw. z art. 149 K.p.a. przekazał ww. wniosek do rozpatrzenia według właściwości Wojewodzie [...]. Wojewoda [...] odwołał się do art. 120 K.p.a. w brzmieniu na dzień wydania decyzji przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wskazując, iż odwołanie od decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1964 r. wniosło jedynie dwóch właścicieli z sześciu nieruchomości wymienionych w ww. rozstrzygnięciu. Odwołania nie złożył [...] ówczesny właściciel nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...]. Ponadto decyzja organu II instancji z 11 czerwca 1964 r. została skierowana tylko do osób odwołujących się. Organ podkreślił, że rozstrzygnięcia organu I instancji, zawarte w pkt 1-6 mogły samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym, bowiem dotyczyły niezależnych od siebie nieruchomości, będących własnością różnych osób. Decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej dotyczyła jedynie części decyzji organu I instancji w zakresie punktu 4 i 6, a więc pkt 2 dotyczącego nieruchomości będącej własnością poprzednika prawnego [...] wnioskujących o wznowienie postępowania. W ocenie Wojewody [...], decyzją wydaną w ostatniej instancji dla przedmiotowej nieruchomości była decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1964 r., a w związku z tym organem właściwym do prowadzenia sprawy o wznowienie postępowania jest Prezydent. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego zbioru kompetencyjnego Prezydent Miasta [...] odwołał się do art. 148 § 1 K.p.a. w zw. z art. 150 § 1 K.p.a. Prezydent wskazał, odnosząc się do kwestii podniesionej przez Wojewodę [...] we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, iż decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] czerwca 1964 r. dotyczyła jedynie części decyzji organu I instancji w zakresie pkt 4 i 6, a więc nie pkt 2 dotyczącego nieruchomości będącej własnością poprzednika prawnego osób wnioskujących o wznowienie postępowania, iż takiego twierdzenia nie można wywieść z art. 150 § 1 K.p.a. Gdy w sprawie orzekał organ wyższego stopnia jako organ II instancji, niezależnie od rodzaju tego orzeczenia, to do tego organu należy wnieść wniosek o wznowienie postępowania. Podkreślenia wymaga, że postępowanie odwoławcze musi wykazywać nie tylko przedmiotową tożsamość z postępowaniem pierwszoinstancyjnym, ale także zgodność co do podmiotów biorących udział w I i II instancji. W ocenie Prezydenta na uwzględnienie nie zasługuje także argument, że rozstrzygnięcia zawarte w pkt 1 i 2 decyzji mogły samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Inwestycje dotyczące budowy sieci cieplnej na sześciu nieruchomościach położonych w [...] przy ul. [...] realizowana była w oparciu o art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zgodnie z którym organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogły za zezwoleniem organu do spraw wewnętrznych prezydium powiatowej rady narodowej zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne niezbędne do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Specyfika tego rodzaju postępowań nie dopuszczała realizacji inwestycji jedynie na niektórych nieruchomościach, a zatem rozstrzygnięcie organu I instancji zawarte w pkt 1-6 decyzji z 20 kwietnia 1964 r. nie mogły samodzielnie funkcjonować. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 P.p.s.a., spory o właściwość oraz spory kompetencyjne. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spory kompetencyjne są sporami między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej (art. 22 § 2 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów kompetencyjnych objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność stanowisk, co do właściwości organu, która powinna być usunięta na skutek podjętych w tym kierunku środków prawnych. Spór kompetencyjny ma miejsce wtedy, gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy pomiędzy tymi samymi stronami, dotyczącej tego samego przedmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy prawnej. Spór kompetencyjny może więc powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu. Oczywistym jest przy tym, że rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poprzez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy jest możliwe tylko wówczas, gdy organem właściwym jest jeden z organów pozostających w sporze. Organami pozostającymi w sporze są natomiast organ, do którego skierowano określone żądanie i który uznał się za niewłaściwy, oraz organ, któremu to żądanie zostało przekazane do załatwienia w trybie art. 65 § 1 K.p.a. i który uznaje, że przekazanie to nastąpiło wbrew jego właściwości określonej w stosownych przepisach. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał między Wojewodą [...] a Prezydentem Miasta [...] w zakresie rozpoznania wniosku z [...] grudnia 2016 r. [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1964 r., nr [...] zezwalającą Wydziałowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej na przeprowadzenie sieci cieplnej w [...] m.in. na nieruchomości położonej przy ul. [...] nr [...], parcela nr [...], KW nr [...], stanowiącej własność [...]. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego poprzedzone jest czynnościami wstępnymi związanymi z badaniem dopuszczalności wniosku i kończącymi się postanowieniem o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.) albo decyzją o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczy, jak wynika z art. 150 § 1 K.p.a., organu właściwego w sprawach wymienionych w art. 149 K.p.a. Właściwość w sprawach wymienionych w art. 149 K.p.a. jest punktem wyjścia do ustalenia właściwości w ewentualnym postępowaniu wznowieniowym (art. 151 § 1 K.p.a.). Rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w niniejszej sprawie polega na wskazaniu organu właściwego do rozpatrzenia podania o wznowienie postępowania. Według art. 150 § 1 K.p.a., organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wznowienie postępowania dotyczy ostatecznej decyzji wydanej przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], które decyzją z [...] czerwca 1964 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1964 r. i stwierdziło ostateczność wydanej przez ww. organ decyzji. Decyzja ta została wydana w sprawie zezwolenia na przeprowadzenie sieci cieplnej na nieruchomości w [...] przy ul. [...] w stosunku do wszystkich stron postępowania administracyjnego, a Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję rozstrzygnął o sytuacji prawnej wszystkich stron postępowania także nie wnoszących odwołania od decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1964 r. W związku z powyższym organem właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania jest Wojewoda [...] jako następca Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...], które utrzymało w mocy decyzję Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1964 r. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 P.p.s.a. wskazał Wojewodę [...] jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.