I OZ 1050/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 490/18 odrzucające skargę kasacyjną Z. S. w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia w wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 490/18, odrzucił skargę kasacyjną Z. S. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 stycznia 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej "p.p.s.a"), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Podano, że w niniejszej sprawie odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pierwszemu wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego – r. pr. A. C. w dniu 8 stycznia 2019 r. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi kasacyjnej upływał zatem z dniem 7 lutego 2019 r. Sąd zaznaczył, że radca prawny A. C. nie sporządził skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 21 listopada 2018 r. Nie złożył też opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 21 listopada 2018 r. sporządził i wniósł w dniu 7 marca 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie drugi wyznaczony z urzędu pełnomocnik – r. pr. K. M. W ocenie Sądu I instancji stosownie do brzmienia art. 177 § 3 p.p.s.a. nie można przyjąć, że dokonanie zmiany pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Izbę Radców Prawnych powoduje ponowne rozpoczęcie biegu 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej dla kolejnego pełnomocnika. Okoliczność zmiany pełnomocnika w trakcie biegu tego terminu może stanowić – w ocenie sądu – podstawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie powoduje jednak automatycznego przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i nie uprawnia go do powtarzania czynności już dokonanych przez poprzedniego pełnomocnika. Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie wraz ze skargą kasacyjną nie złożono wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, podnosząc, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia o wyznaczeniu pierwotnego pełnomocnika z urzędu. Z ostrożności procesowej, w zażaleniu złożono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, uzasadniając go tym, że w dniu przeglądania akt sprawy w aktach nie było potwierdzenia odbioru wyroku wraz z uzasadnieniem dokonanego pierwotnemu pełnomocnikowi skarżącego, tym samym obecny pełnomocnik, nie posiadał wiedzy, czy i ewentualnie kiedy doręczono wyrok wraz z uzasadnieniem pierwotnemu pełnomocnikowi. Wskazano, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął bieg w dniu 12 sierpnia 2019 r., bowiem w tym dniu, po otrzymaniu zaskarżonego postanowienia pełnomocnik skarżącego uzyskał wiedzę, kiedy doręczono wyrok wraz z uzasadnieniem pierwotnemu pełnomocnikowi (r.pr. A. C.), natomiast w dniu przeglądania akt sprawy (12 lutego 2019 r.) nie było potwierdzenia odbioru w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd I instancji zasadnie przyjął, że w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegł od dnia zawiadomienia pierwszego pełnomocnika o jego wyznaczeniu. Na gruncie art. 177 § 3 p.p.s.a. nie można przyjąć, że dokonanie zmiany pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Radę Adwokatów powoduje ponowne rozpoczęcie biegu 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej dla kolejnego pełnomocnika. Okoliczność zmiany pełnomocnika w trakcie biegu tego terminu może stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu nie można przyjąć, że zmiana pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Izbę Radców Prawnych spowodowała ponowne rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej dla kolejnego pełnomocnika. W orzecznictwie wskazuje się natomiast, że zmiana pełnomocnika z urzędu może stanowić podstawę do przywrócenia terminu. W szczególności może to mieć miejsce w przypadku, gdy taka zmiana nastąpiła w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2017 r., II OZ 715/17). W niniejszej sprawie jednak wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie złożono. Należy przypomnieć, że pierwszy pełnomocnik z urzędu skarżącego, r. pr. A. C. – w imieniu skarżącego – wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 listopada 2018 r. Wyrok ten doręczono mu w dniu 8 stycznia 2019 r. A zatem zgodnie z art. 177 § 3 p.p.s.a. od tej daty, tj. od daty doręczenia pierwotnemu pełnomocnikowi skarżącego odpisu uzasadnienia wyroku z dnia 21 listopada 2018 r. rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jak natomiast wynika z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 22 listopada 2019 r. (k-93), w dniu 18 stycznia 2019 r. skarżący złożył wniosek o zmianę pełnomocnika. Z pisma tego wynika także, iż nowym (drugim) pełnomocnikiem z urzędu skarżącego został wyznaczony r. pr. K. M. Wobec powyższego uznać należy, że w niniejszej sprawie termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął bezskutecznie w dniu 7 lutego 2019 r., a skarga kasacyjna została wniesiona przez drugiego pełnomocnika w dniu 7 marca 2019 r., a więc po upływie tego terminu. Zasadnie zatem w tej sytuacji Sąd I instancji na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.