I OZ 1091/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-04
Skład orzekający: Janina Antosiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową pomimo wezwania sądu, może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania. Jeśli strona, pomimo wezwania sądu do przedłożenia dokumentów wyjaśniających jej sytuację majątkową, nie uczyni tego, nie wykazuje w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił M.R. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ strona nie wykazała swojej sytuacji majątkowej pomimo wezwania. M.R. nie przedłożył wymaganych dokumentów, ograniczając się do przesłania postanowienia o braku złożenia zeznania podatkowego. Strona wniosła zażalenie na postanowienie WSA, domagając się jego uchylenia, ale nie zarzuciła naruszenia prawa. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, że żyje z kradzieży i złożyła na siebie doniesienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 października 2011 r. sygn. akt IV SA/GI 717/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M.R. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżący, korzystający z ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, nie wykazał w swoim wniosku rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, wobec czego wezwano go – na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., do przedłożenia dokumentów ujawniających jego koszty miesięcznego utrzymania. Strona nie przedłożyła żądanych dokumentów, ograniczając się do przesłania postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zabrzu, z którego wynikało, iż skarżący nie składał w roku 2010 zeznania podatkowego. Sąd podniósł, iż M.R. nie wykonał wezwania i nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowiło podstawę odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a.
Zażalenie na to postanowienie wniósł M.R., domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia, jednocześnie nie stawiając mu zarzutu naruszenia prawa. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż żyje z kradzieży i że złożył sam na siebie doniesienie do Prokuratury Rejonowej w Zabrzu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie podlega oddaleniu jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściownym – a o taką formę pomocy zwracał się skarżący – przyznane może być osobie fizycznej, jeśli osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania niezbędnego dla niej i jej rodziny. Wykazanie takie winno nastąpić w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże w sytuacji, gdy okoliczności powołane przez stronę we wniosku nie pozwalają na pełną ocenę jej rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości finansowych, Sąd może wezwać stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów w tym przedmiocie, co wynika z art. 255 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie mamy właśnie do czynienia z taką sytuacją.
M.R., z uwagi na brak wskazania we wniosku wysokości wydatków ponoszonych przez niego, wezwany został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które miały wyjaśnić w sposób dostateczny kwestię jego sytuacji majątkowej. Pomimo skutecznego wezwania strona nie przedłożyła żądanych dokumentów, nadsyłając jedynie odpis postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zabrzu, z którego wynikało, iż skarżący nie składał w roku 2010 zeznania podatkowego. Sąd I instancji uznał więc, iż tym samym skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić.
Z uwagi na podniesione powyżej okoliczności oraz brak wykazania przez skarżącego zaistnienia przesłanek do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie, jak również wobec niepodniesienia w zażaleniu zarzutów naruszenia prawa, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło