I OZ 1099/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-27

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo procesowe złożone przez stronę osobiście, które może być zinterpretowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy lub jako skarga kasacyjna, powinno zostać odrzucone jako skarga kasacyjna, jeśli nie spełnia wymogów formalnych dla skargi kasacyjnej, a strona następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że pismo z 8 marca 2016 r. nie było skargą kasacyjną, lecz wnioskiem o wsparcie prawne i przyznanie prawa pomocy. Sąd I instancji błędnie zakwalifikował to pismo jako skargę kasacyjną, podczas gdy dalsze postępowanie Sądu, w tym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, potwierdzało jego charakter jako wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną A. M. od postanowienia tegoż Sądu o odrzuceniu skargi na działanie Komendanta Powiatowego Policji w L. Sąd uznał, że skarga kasacyjna została sporządzona osobiście przez skarżącego, który nie posiadał wymaganych kwalifikacji do jej sporządzenia. Skarżący wniósł zażalenie, wskazując, że pismo z 8 marca 2016 r. było wnioskiem o wsparcie prawne i przyznanie prawa pomocy, a nie skargą kasacyjną. W międzyczasie Sąd ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 140/16 o odrzuceniu skargi kasacyjnej A. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 140/16 o odrzuceniu skargi A. M. na działanie Komendanta Powiatowego Policji w L. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 18 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, III SA/Kr 140/16, odrzucił skargę kasacyjną A. M. od postanowienia tegoż Sądu z 3 lutego 2016 r. odrzucającego skargę A. M. na działanie Komendanta Powiatowego Policji w L. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że w rozpoznawanej sprawie skarżący, sporządził i podpisał przedmiotową skargę kasacyjną osobiście, nie posiadając przy tym stosownych uprawnień o których stanowi art. 175 § 1-3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Własnoręcznie sporządzona skarga kasacyjna przez podmiot nie mający kwalifikacji o których stanowi art. 175 § 1-3 p.p.s.a nie może być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez NSA. Niesporządzenie skargi kasacyjnej przez jedną z osób wskazanych w art. 175 p.p.s.a jest błędem, który nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 p.p.s.a. i powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 18 października 2004 r., FZ 308/04 niepubl., akceptowane przez B. Dautera w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat. M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009 s. 490, s. 509; postanowienie WSA w Warszawie z 6 lipca 2004 r., I SA 1556/02, akceptowane przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 482). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie i nadanie sprawie biegu oraz zasądzenie kosztów nieopłaconego zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podniesiono, że przed sporządzeniem skargi kasacyjnej skarżący zwrócił się do WSA w Krakowie o ustanowienie dla niego adwokata i Sąd ten postanowieniem z 1 czerwca 2016 r. ustanowił adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie jednak dopiero zarządzeniem z 8 lipca 2016 r., doręczonym adwokatowi A. Z. 18 lipca 216 r., zleciła prowadzenie tejże sprawy. Wskazano także, że skarżący chcąc zachować termin do wniesienia skargi kasacyjnej wniósł ją osobiście 8 marca 2016 r. nie przypuszczając, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu będzie trwało tak długo. Podniesiono również, że WSA wydając postanowienie 3 lutego 2016 r. o odrzuceniu skargi na działanie Komendanta Policji w L. naruszył art. 1 k.p.a., albowiem przepisy tego kodeksu regulują postępowanie przed organami administracji publicznej, do której zalicza się komendanta policji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 3 lutego 2016 r. odrzucił skargę A. M. (k-11). Odpis tego postanowienia wraz z prawidłowym pouczeniem o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej (pkt 1 pouczenia k-28), o konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (pkt 2 pouczenia k-28) oraz o możliwości wystąpienia do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (pkt 3 pouczenia k-28) został doręczony skarżącemu 7 marca 2016 r. (k-30). Następnie 8 marca 2016 r. A. M. wniósł pismo procesowe, które opatrzył własnoręcznym podpisem i w którym zawarł wniosek o "wsparcie prawne w celu napisania Skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w oparciu o zwolnienie od kosztów Sądowych" (k-32). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z 18 kwietnia 2016 r. zakwalifikował powyższe pismo skarżącego jako skargę kasacyjną i odrzucił ją z uwagi na to, że została własnoręcznie sporządzona przez podmiot nie mający kwalifikacji, o których mowa w art. 175 § 1-3 p.p.s.a. (k. 39-41). Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącemu 2 maja 2016 r. (k-47). Następnie, w związku z pismem A. M. z 4 maja 2016 r. (k-49), w którym podniósł on, że pismo z 8 marca 2016 r. nie było skargą kasacyjną, lecz wnioskiem o "wsparcie prawne", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przesłał skarżącemu urzędowy formularz "PPF" (k-56) i poinformował, że wnioskowi z 8 marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy został nadany bieg procesowy (k-59). Skarżący w terminie złożył wypełniony formularz "PPF" (k. 60-67). Postanowieniem z 1 czerwca 2016 r. referendarz sądowy ustanowił dla A. M. adwokata (k-70), o którego wyznaczeniu Okręgowa Rada Adwokacka w K. 8 lipca 2016 r. poinformowała Sąd (k-80). Dnia 22 lipca 2016 r. do akt sprawy wpłynęło zażalenie A. M., reprezentowanego przez adwokata A. Z., na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Krakowie z 18 kwietnia 2016 r. odrzucające skargę kasacyjną, w którym pełnomocnik poinformował, że odpis zarządzenia ORA w K. o wyznaczeniu go z urzędu doręczony został mu 18 lipca 2016 r. (k-85). Zgodnie z art. 173 § 1 w związku z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Pismo A. M. z 8 marca 2016 r. nie jest skargą kasacyjną, albowiem nie zostało zaadresowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dodatkowym dowodem na to jest procedowanie Sądu I instancji już po odrzuceniu pisma skarżącego z 8 marca 2016 r. potraktowanego pierwotnie jako skarga kasacyjna. Sąd ten w końcu zakwalifikował powyższe pismo jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, o czym świadczy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 1 czerwca 2016 r. o ustanowieniu dla skarżącego adwokata, którego wyznaczyć miała Okręgowa Rada Adwokacka w K. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło