I OZ 1126/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-12-09
Skład orzekający: Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wyższym niż kwota 50 zł?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego w kwocie 50 zł. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że osiągany przez skarżącego dochód i posiadany majątek pozwalają na uiszczenie tej części kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być przyznawane tylko w przypadkach obiektywnej niemożności zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
T. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku z postępowaniem dotyczącym wymierzenia grzywny Burmistrzowi Miasta T. za nieprzekazanie skargi. Skarżący przedstawił oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wskazując na posiadanie domu i użytków rolnych, wynagrodzenie z umowy o pracę oraz obowiązek alimentacyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł, uznając, że skarżący nie wykazał niemożności poniesienia tej części kosztów. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2014 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt III SO/Łd 12/14 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z wniosku T. G. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta T. za nieprzekazanie skargi postanawia: oddalić zażalenie
T. G., wraz ze złożonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnioskiem o wymierzenie Burmistrzowi Miasta T. grzywny z tytułu nieprzekazania skargi, wniósł o przyznanie prawa pomocy.
Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest współwłaścicielem (1/2) domu z [...] r. o powierzchni [...] m2, w którym zamieszkuje z rodzicami. Ponadto wnioskodawca jest właścicielem użytków rolnych o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego). Dochód skarżącego stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę, które wyniosło średnio w okresie ostatnich trzech miesięcy [...] zł brutto ([...] zł netto). Wnioskodawca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, nie uzyskuje także żadnych dodatkowych źródeł dochodu. Skarżący wskazał ponadto, że ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec dwóch córek w wysokości [...]zł miesięcznie.
W świetle powyższego Sąd Wojewódzki – powołując się na treść art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a."– postanowieniem z dnia 16 września 2014 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 50 zł i oddalił wniosek w pozostałym zakresie.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić części kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Osiągany przez niego dochód uzasadniał twierdzenie, że jest w stanie ponieść część kosztów wymaganych w postępowaniu sądowym w kwocie 50 zł. Przemawiały za tym – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – okoliczności związane z prowadzeniem przez niego samodzielnego gospodarstwa domowego posiadanymi nieruchomościami, uzyskiwanym dochodem oraz zobowiązaniami alimentacyjnymi względem dwóch córek. Analiza wskazanej powyżej sytuacji materialnej i osobistej skarżącego uzasadniała twierdzenie, że uiszczenie ww. kwoty nie będzie stanowiło zbytniego obciążenia dla jego aktualnej sytuacji finansowej.
T. G. w złożonym zażaleniu, zaskarżając powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i wnosząc o jego uchylenie, zakwestionował jego prawidłowość.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl natomiast § 3 cytowanego artykułu, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Według art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.- przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa uzasadniała wydanie odmiennego, niż zaskarżone postanowienia. Analiza informacji zawartych w przedłożonym formularzu prowadzi do wniosku, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego w kwocie 50 zł.
W świetle powyższego Sąd I instancji zasadnie uznał, iż skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w wyższym niż przyznany zakresie.
Należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Należy w związku z tym uznać, że dokonywana przez Sąd ocena w tym zakresie musi być drobiazgowa.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło