I OZ 1126/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 128/15 odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta Włocławek z dnia [...] września 2014r. nr [...] w sprawie ze skargi I. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. W dniu 4 lutego 2015 r. I. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Włocławek z dnia [...] września 2014 r. nr [...] ustalającej opłatę adiacencką w wysokości 832,50 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej we Włocławku przy ul. [...]. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku dnia [...] grudnia 2014 r. oraz poprzedzającej je decyzji z dnia [...] września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 128/15, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji. Sąd wskazał, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. W niniejszej zaś sprawie skarga dotyczy postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie tego rodzaju nie stwierdza ani nie tworzy po stronie skarżącej uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do wykonania. Postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie korzysta zatem z przymiotu wykonalności. Ponadto Sąd rozważył, czy w granicach rozpoznawanej sprawy przez sąd mieści się – wskazana również we wniosku dotyczącym wydania postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – "dalej p.p.s.a.") – decyzja Prezydenta Miasta Włocławka z dnia [...] września 2014 r. ustalająca i zobowiązująca skarżącą do uiszczenia opłaty adiacenckiej. Sąd wskazał, że decyzja ustalająca i zobowiązująca skarżącą do uiszczenia opłaty adiacenckiej niewątpliwie podlega wykonaniu. Sąd podniósł, że dokonując wykładni zwrotu normatywnego "w granicach tej samej sprawy" użytego w art. 61 § 3 p.p.s.a. trzeba mieć na względzie treść art. 134 i art. 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Sąd podkreślił, że o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie ma przymiotu wykonalności. Poza tym, postanowienie to oraz decyzja ustalająca opłatę adiacencką zostały podjęte w odrębnych sprawach, prowadzonych w różnych przedmiotach. Wskazane postanowienie jest rozstrzygnięciem wyłącznie formalnym, natomiast decyzja materialnoprawnym. Sąd podkreślił, że o odrębności wskazanych postępowań świadczy odmienność przedmiotowa. W sprawie, w której Prezydent Miasta Włocławek wydał decyzję ustalającą wysokość opłaty adiacenckiej rozstrzygnięto sprawę "materialną", natomiast w sprawie objętej niniejszym postępowaniem, zakres przedmiotowy odnosi się do kwestii procesowych – stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zatem nie ulega wątpliwości, że chodzi tu o dwie odrębne, chociaż powiązane ze sobą sprawy: "formalną" i "materialną". Wyklucza to – w ocenie Sądu – możliwość uznania, że decyzja ustalająca opłatę adiacencką jest aktem podjętym w postępowaniu w "granicach tej samej sprawy", w której wydano zaskarżone postanowienie. Sprawy te bowiem, chociaż wiążą się chronologicznie i podmiotowo, lecz ze względu na wskazaną odrębność przedmiotową nie można uznać, że tworzą tą samą sprawę w znaczeniu materialnym. Sąd zaznaczył ponadto, że z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązkiem strony jest poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Tymczasem w niniejszej sprawie w uzasadnieniu wniosku nie wskazano żadnych konkretnych okoliczności mogących świadczyć o możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wykonaniem decyzji organu pierwszej instancji. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła I. M. podnosząc merytoryczne argumenty odnoszące się tylko do decyzji Prezydenta Miasta Włocławek z dnia [...] września 2014 r. Wskazała, że w dalszym ciągu nie ma kanalizacji, ponieważ kostka brukowa na drodze dojazdowej do posesji, na której znajduje się studzienka nie może zostać rozebrana. To oznacza – w ocenie skarżącej – że wartość nieruchomości nie tylko nie wzrosła, ale wręcz spadła. Podniosła, że operat szacunkowy został sporządzony nierzetelnie oraz, że nie ma zgody sąsiadów na przekopanie ich działki, aby doprowadzić rury do piwnicy. Podniosła, że będzie zmuszona zakupić oczyszczalnię ekologiczną, co spowoduje, że poniesie podwójną opłatę za to samo, tzn. zarówno opłatę adiacencką, jak i opłatę za oczyszczalnię. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie podniesiono w zaskarżonym postanowieniu, przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Niewątpliwie takiego charakteru nie ma postanowienie o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia odwołania, nie korzysta więc ono z przymiotu wykonalności. Ponadto, nawet gdyby uznać – odmiennie niż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy – że w granicach niniejszej sprawy, w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., mieści się decyzja z dnia [...] września 2014 r. ustalająca opłatę adiacencką w wysokości 832,505 zł, to również brak jest przesłanek, by uwzględnić zażalenie. Z konstrukcji art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowodować może znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przez znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki rozumie się taką szkodę, która nie będzie mogła zostać wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia lub nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Rozważając zatem kwestię wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgłoszony w skardze wniosek dotyczący wstrzymania wykonania wskazanych orzeczeń nie został uzasadniony. Okoliczności podane w zażaleniu służą przede wszystkim wykazaniu wadliwości decyzji z dnia [...] września 2014 r., co mogłoby być rozważane dopiero po skutecznym wniesieniu odwołania, a następnie skargi na decyzję odwoławczą. Co do zasady zaś obowiązek świadczenia pieniężnego ma charakter odwracalny i jedynie w wyjątkowych okolicznościach sprawy jego wykonanie może zostać wstrzymane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.