I OZ 1160/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-27
Skład orzekający: Jolanta Rajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, oparty na subiektywnym przekonaniu o jego stronniczości, może zostać uwzględniony, jeśli nie wskazano konkretnych okoliczności uzasadniających wątpliwość co do bezstronności sędziego i nie uprawdopodobniono ich istnienia?Ratio decidendi
Zażalenie nie jest zasadne, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo uznał, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziów. Strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego jest obowiązana wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia, a subiektywne przekonanie o stronniczości nie stanowi podstawy do wyłączenia. Sędziowie złożyli wymagane oświadczenia o braku okoliczności uzasadniających ich wyłączenie, a strona nie wykazała okoliczności podważających wiarygodność tych oświadczeń.Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od udziału w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego. Sąd I instancji oddalił ten wniosek, uznając, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia sędziów. M. S. wniósł zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 309/16 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 309/15 oddalił wniosek M. S. o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Joanny Skiby oraz sędziego WSA Jolanty Dargas od udziału w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że sędzia jest wyłączony od udziału w sprawie z mocy samej ustawy w sprawach określonych w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a."). Niezależnie od przyczyn wymienionych w powołanym przepisie, na podstawie art. 19 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wyłączenie sędziego na podstawie tego przepisu powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. W ocenie Sądu, w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 P.p.s.a. , jak również w art. 19 P.p.s.a. Wnioskodawca nie podał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego. W niniejszej sprawie oświadczeniem z dnia 17 czerwca 2016 r. sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Skiba i Jolanta Dargas wyjaśniły, że nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie, jak również nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 § 1 P.p.s.a., a tym samym nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M.S.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne.
Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 P.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 P.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Stosownie zaś do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny.
Podkreślić należy, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem skarżącego, sposobu orzekania przez sędziego w konkretnym postępowaniu mogą być podnoszone w ramach przysługujących tam środków zaskarżenia. Nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego w innej sprawie. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, na które wskazują art. 18 i 19 P.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku o wyłączenie wskazanych sędziów. Sędziowie, których dotyczył wniosek o wyłączenie, złożyli wymagane w art. 22 § 2 P.p.s.a. oświadczenia, z których wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 P.p.s.a. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów oraz w rozpoznawanym zażaleniu nie wskazano okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość oświadczeń złożonych przez sędziów WSA w Warszawie. Skarżący nie wykazał ponadto, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia okoliczności wyłączenia sędziów w niniejszej sprawie. W konsekwencji nie ma podstaw do zakwestionowania stanowiska Sąd I instancji, że wniosek M. S. o wyłączenie sędziów nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 i art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło