I OZ 1162/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt II SAB/Wa 107/09 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi L. J. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie zarządzenia przerwy w wykonywaniu czynności przez referendarza sądowego, rozwiązania stosunku pracy oraz wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do referendarza sądowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt II SAB/Wa 107/09, na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odmówił L. J. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie zarządzenia przerwy w wykonywaniu czynności przez referendarza sądowego, rozwiązania stosunku pracy oraz wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do referendarza sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że możliwość zaskarżania bezczynności organów administracji jest ograniczona zakresem przedmiotowym zawartym w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy, co oznacza że zaskarżanie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżanie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Natomiast kwestie mianowania, odpowiedzialności dyscyplinarnej, czy wydalenia z pracy referendarza sądowego uregulowane są w dziale IV ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.). Z przepisów tych wynika, że sprawy dotyczące stosunku pracy referendarzy sądowych nie są załatwiane decyzjami administracyjnymi, postanowieniami, ani innymi aktami, podlegającymi kontroli sądów administracyjnych. Sąd pierwszej instancji uznał zatem, że skoro nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu administracyjnego skargi na rozstrzygnięcia dotyczące stosunku pracy referendarzy sądowych, to niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność w tym zakresie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. J. podnosząc, iż mianowanie i odwołanie referendarza sądowego poprzez rozwiązanie stosunku pracy są czynnościami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, zgodnie z art. 247 powołanej ustawy, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004, str. 321, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02, niepubl.). Podkreślenia wymaga, iż prawo pomocy nie przysługuje przede wszystkim w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, np. nie ulega wątpliwości, że upłynął termin do jej wniesienia, czy też strona nie wyczerpała toku instancji. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie zarządzenia przerwy w wykonywaniu czynności przez referendarza sądowego, rozwiązania stosunku pracy oraz wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do referendarza sądowego. W niniejszej sprawie, Sąd pierwszej instancji wskazał jedynie ogólnikowo, iż z przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych nie wynika, aby sprawy dotyczące stosunku pracy referendarzy sądowych podlegały kontroli sądów administracyjnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenie powyższe, wymaga jednak dokonania analizy przepisów cyt. ustawy i ustalenia trybu i organu, bądź sądu właściwego do rozpoznania w/w spraw. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.