I OZ 1173/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 532/17 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 532/17 w sprawie ze skargi A.S. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 9 sierpnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 23 października 2018 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm., dalej: p.p.s.a.), odmówił A.S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z 15 marca 2018 r. oddalającego skargę A.S. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd uwzględnił, że skarżący w terminie 7 dni od daty doręczenia sentencji wyroku złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym samym dniu wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Odpis nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 14 maja 2018 r. Postanowieniem z 6 czerwca 2018 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnik otrzymał informację o wyznaczeniu w dniu 3 lipca 2018 r. W dniu 11 lipca 2018 r. pełnomocnik ten przeglądał akta niniejszej sprawy. Wyznaczony pełnomocnik wystąpił w dniu 17 września 2018 r. o doręczenie nieprawomocnego wyroku. Sąd przesyłając pełnomocnikowi powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem poinformował jednocześnie, że czyni to jedynie w celach informacyjnych. Nadmienił przy tym, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 14 maja 2018 r. Skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia wniósł w dniu 15 października 2018 r. wyznaczony z urzędu adwokat wyrażając przekonanie, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia mu orzeczenia z uzasadnieniem. Skarga kasacyjna wniesiona przed doręczeniem orzeczenia pełnomocnikowi wraz z uzasadnieniem jest przedwczesna, niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że jedynym argumentem, jakim posłużył się pełnomocnik wnioskując o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest niejednolite orzecznictwo sądów administracyjnych i poglądy doktryny. Sąd uznał jednak, że przepis art. 177 § 3 p.p.s.a. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Obecne brzmienie tego przepisu daje wyznaczonemu pełnomocnikowi realną możliwość (30 dni) dokładnego zapoznania się z aktami sprawy i sporządzenia skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Zdaniem Sądu, wyznaczony pełnomocnik nie wykazał się należytą starannością w prowadzeniu sprawy, nie może zatem oczekiwać, że będzie to rekompensowane przez przywrócenie terminu do dokonania zaniedbanych czynności. W zażaleniu na powyższe postanowienie A.S., reprezentowany przez adwokata z urzędu, podniósł zarzut naruszenia art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że pełnomocnik nie wykazał się należytą starannością w prowadzeniu sprawy, podczas gdy niejednolite orzecznictwo i poglądy doktryny dały podstawy do przyjęcia, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia mu orzeczenia z uzasadnieniem, a skarga kasacyjna wniesiona przed doręczeniem orzeczenia pełnomocnikowi wraz z uzasadnieniem jest przedwczesna, niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Sąd rozpatrujący tego rodzaju sprawy korzysta zatem z wiedzy prawniczej, ale i doświadczenia życiowego pozwalającego ocenić na gruncie konkretnego stanu sprawy przesłanki przemawiające za przywróceniem terminu lub jego odmową. Nie można jednocześnie tracić z pola widzenia, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest - co do zasady - możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością, jaką w warunkach rozpoznawanej sprawy posłużył się pełnomocnik skarżącego wnioskując o przywrócenie terminu jest niejednoznaczność przepisów procesowych określających termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że argumentacja ta nie mogła być podstawą uznania, że zaistniałe uchybienie terminu było niezawinione. Podkreślić trzeba, że o ile przed nowelizacją ustawy ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jaka miała miejsce ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. przepis art. 177 p.p.s.a. określający termin do wniesienia skargi kasacyjnej, budził wątpliwości interpretacyjne, o tyle po dodaniu § 3 do art. 177 p.p.s.a. kwestia ta została w sposób jednoznaczny rozwiązana. Przepis ten określa termin do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji wyznaczenia stronie pełnomocnika z urzędu przyjmując, że termin ten biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jednoznaczna treść tego przepisu nie pozwala na przyjęcie, że usprawiedliwieniem uchybienia terminu mogą być wątpliwości interpretacyjne, jakie miały miejsce w poprzednim stanie prawnym. Konkludując, zgodzić się należy z Sądem I instancji, że w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Trafnie zatem Sąd ocenił, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.