I OZ 1176/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-04

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga dotycząca decyzji w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytury funkcjonariusza, wydanej na podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Skarga dotycząca decyzji w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytury funkcjonariusza, wydanej na podstawie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, podlega kognicji sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego. Postępowanie w tym zakresie należy do właściwości sądów powszechnych, a sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi.
Stan faktyczny
Skarżący J.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytury. WSA wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. Skarżący przesłał podpisane pismo, jednak WSA odrzucił skargę, uznając brak uzupełnienia braków formalnych. NSA rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA, stwierdzając błędne uzasadnienie WSA co do braku podpisu, ale jednocześnie uznał skargę za niedopuszczalną z uwagi na właściwość sądu powszechnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1408/18 o odrzuceniu skargi J.B. na decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytury postanawia oddalić zażalenie. Przedmiotem skargi J.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytury. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2018 r. wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego w/w skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podpisanie skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w trybie zastępczym w dniu 24 września 2018 r. W dniu 10 września 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe skarżącego z dnia 6 września 2018 r., w którym stwierdził on m.in., że w wykonaniu w/w wezwania w załączeniu przesyła podpisaną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1408/18 odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 57 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie nie podpisał skargi. Wbrew twierdzeniu skarżącego, zawartemu w treści pisma procesowego z dnia 6 września 2018 r., nie można uznać, aby powyższy brak formalny został uzupełniony, co tym samym czyni skargę niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia J.B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia stwierdził, że Sąd pierwszej instancji niezasadnie uznał, że zarówno pierwotnie wniesiona skarga, jak i skarga przesłana przy piśmie procesowym z dnia 6 września 2018 r., były niepodpisane. Podkreślił, że w skardze jedynie zacytował treść zawiadomienia do Prokuratury Okręgowej [...] (wcześniejsze użycie dwukropka na końcu pierwszej strony skargi). Treść tę skopiował do skargi jako jej integralna część, a następnie całość dokumentu została przez niego własnoręcznie podpisana. Sąd błędnie natomiast przyjął, że podpis ten dotyczy jedynie w/w zawiadomienia do Prokuratury Okręgowej [...], a nie samej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji błędnie, uznał, iż zarówno pierwotnie wniesiona przez J.B. skarga, jak również skarga przesłana przy piśmie procesowym z dnia 6 września 2018 r., były niepodpisane. Wyjaśnienia skarżącego oraz analiza akt sprawy wskazuje, że skarga nie była w istocie obarczona wskazanym brakiem formalnym, a zatem Sąd niezasadnie wzywał stronę do jej podpisania. Skarga J.B. jest jednak niedopuszczalna z innej przyczyny. Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie J.B. przedmiotem skargi uczynił decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytury. Powyższa decyzja została wydana w toku postępowania wszczętego w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytury – na podstawie art. 15c w związku z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 708 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 2270), od decyzji ustalającej prawo do świadczeń, o których mowa w art. 15c, art. 22a lub art. 24a ustawy zmienianej przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że postępowanie mające za przedmiot ponowne ustalenie wysokości emerytury funkcjonariusza – w oparciu o przepis art. 15c cyt. ustawy – należy do właściwości sądu powszechnego. Ponadto, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm.), sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi. W okolicznościach tej sprawy sąd administracyjny nie jest zatem w ogóle właściwy do jej rozpoznania, a w konsekwencji skarga J.B., jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. Ubocznie wyjaśnić należy, iż w pouczeniu kwestionowanej decyzji skarżący został poinformowany przez organ, że odwołanie od tej decyzji należy wnieść do Sądu Okręgowego [...] (Wydział Ubezpieczeń Społecznych). Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie, pomimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło