I OZ 1203/17
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-08-22
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie, oparty na ogólnikowych stwierdzeniach o braku bezstronności, może zostać uwzględniony, jeśli nie wskazano konkretnych okoliczności uzasadniających wątpliwość co do bezstronności?Ratio decidendi
Sąd wyłącza sędziego na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał istnienia takich okoliczności, a podane powody były ogólnikowe i nie potwierdzały zaistnienia przesłanek wyłączenia określonych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Zarzut przedwczesnego rozpoznania wniosku z powodu braku wskazania obiektywnych okoliczności uzasadniających wyłączenie jest bezzasadny, gdyż wskazana przyczyna poddawała się weryfikacji i przesądzała o braku zasadności żądania. Rozpoznanie wniosku o wyłączenie trzech sędziów w jednym postanowieniu, z odrębnymi punktami dotyczącymi każdego z nich, nie narusza przepisów postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wyłączenie trzech sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od udziału w sprawie, podając jako powód ewentualność utraty możliwości bezstronnego orzekania. Sąd I instancji oddalił wniosek, stwierdzając brak przesłanek wyłączenia z mocy ustawy oraz brak wykazania przez wnioskodawcę szczególnego stosunku osobistego lub innych konkretnych okoliczności mogących poddawać w wątpliwość bezstronność sędziów. Na postanowienie to zostały wniesione zażalenia, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń J. B., K. B. i V. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 930/13 oddalające wniosek M. B. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. L., E. S. i T. S. od udziału w sprawie ze skargi A. K., M. T., U. T. i L. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 kwietnia 2016 r., I SA/Wa 930/13 oddalił wniosek M. B. z 21 kwietnia 2016 r. o wyłączenie sędziów tegoż Sądu E. L., E. S. i T. S. od udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi A. K., M. T., U. T. i L. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jako powód wyłączenia M. B. podał ewentualność utracenia możliwości bezstronnego orzekania w sprawie. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej "p.p.s.a."), uzasadniające wyłączenie wskazanych sędziów z mocy ustawy. Również sam wnioskodawca nie wykazał, aby pomiędzy nim a sędziami, o wyłączenie których wnosi, istniał jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość ich bezstronność przy orzekaniu. Wnioskodawca nie podał żadnych konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego, a podana okoliczność nie uzasadnia wyłączenia.
Sąd wskazał, że złożone przez sędziów: E. L., E. S. i T. S. oświadczenia z 21 kwietnia 2016 r. pozwalają przyjąć, że po ich stronie nie istnieją okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności tych sędziów (art. 19 p.p.s.a.).
Na powyższe postanowienie jednobrzmiące zażalenia wnieśli J. B., K. B. i V. Sp. z o.o. w W. wskazując, że wniosek został rozpatrzony przedwcześnie, przed usunięciem jego braków formalnych polegających na braku wskazania przez wnioskodawcę obiektywnych okoliczności, wskazujących na istnienie przesłanek wyłączenia. Ponadto wskazano, że wniosek dotyczył każdego ze wskazanych sędziów oddzielnie, więc naruszeniem przepisów postępowania było rozpoznanie wniosków w jednym postanowieniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie w odniesieniu do wskazanych sędziów ani we wniosku skarżącego o wyłączenie, ani też w zażaleniach uczestników postępowania, nie można dopatrzeć się przesłanek, które uzasadniałyby wyłączenie podanych sędziów. Wskazany przez wnioskodawcę powód wyłączenia sędziów nie potwierdza zaistnienia przesłanek wyłączenia określonych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Pozbawiony podstaw i obliczony na przedłużenie postępowania sądowego jest przy tym zarzut zażalenia, że wniosek był rozpoznany przedwcześnie ze względu na brak wskazania obiektywnych okoliczności wskazujących na istnienie względnych przesłanek wyłączenia. Wskazana we wniosku przyczyna poddawała się weryfikacji i przesądza o braku zasadności zgłoszonego żądania. Ogólnikowość zarówno samego wniosku, jak i zażaleń, w tym multiplikowanie wniosków o wyłączenie, bez uprawdopodobnienia jakiejkolwiek okoliczności uzasadniającej takie wyłączenie, dobitnie świadczy o pozorności stawianych zarzutów i instrumentalnym wykorzystywaniu przepisów mających służyć bezstronności Sądu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie w odniesieniu do wskazanych sędziów ani we wniosku o wyłączenie, ani też w złożonych zażaleniach nie można dopatrzeć się okoliczności uzasadniających spełnienie którejkolwiek z przesłanek wyłączenia.
W związku z tym, a także wobec treści oświadczeń złożonych przez sędziów: E. L., E. S. i T. S. uznać należy, że Sąd I instancji w sposób właściwy ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie tych sędziów.
W odniesieniu zaś do zarzutu zażaleń o niezasadności rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów w jednym postanowieniu wskazać należy, że zaskarżone postanowienie zawiera trzy punkty, odnoszące się do każdego z sędziów objętych wnioskiem, co świadczy o rozpoznaniu wniosku indywidualnie w stosunku do każdego z sędziów, których wniosek dotyczył i nie narusza art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło